Przedmiotem wynalazku jest hamulec bebnowy postojowy i pomocniczy z samoczynna regulacja luzu sterowany indywidualnie silownikiem powietrzno-sprezynowym znajdujacy zastosowanie glównie w pojazdach samochodowych zaopatrzonych w hydrauliczne hamulce zasadnicze.Stan techniki. Znane sa hamulce bebnowe postojowe i pomocnicze, w których zespól samoczynnej regulacji luzu umieszczony jest na ciegnie glównym laczacym mechanizmu dzwigni wlaczajacej z ukladem wyrównawczym naciagu ciegien uruchamiajacych uklad szczek poszczególnych kól, przy czym zespól ten sklada sie z zebatki oraz wspólpracujacej z nia zapadki. Zaciaganie hamulca postojowego w przypadku wypracowania szczek hamulcowych, powoduje przeskoczenie zapadki w odpowiednia luke miedzyzebna zebatki pozwalajac na prawidlowe zahamowanie.Opisane rozwiazanie nie moze byc jednak zastosowane w przypadku bardziej nowoczesnego sterowania hamulca postojowego i pomocniczego za pomoca indywidualnych silowników powietrzno-sprezynowych uruchamiajacych szczeki poszczególnych kól.Przy zastosowaniu silowników powietrzno-sprezynowych znany jest hamulec postojowy i pomocniczy zaopatrzony w reczna regulacje luzu polegajaca na polaczeniu szczeki hamulcowej z pretami rozpierajacymi za pomoca mimosrodowego walka przestawianego w kolejne polozenie powodujace zwiekszenie odleglosci osi otworu osadzenia mimosrodowego walka w szczece w stosunku do obrotowego zamocowania pretów rozpierajacych na dzwigni posredniej, która jednym z konców jest zawieszona obrotowo na szczece drugiej. Drugi koniec dzwigni posredniej jest zaopatrzony w kolek przemieszczajacy sie podczas hamowania hamulcem zasadniczym we wzdluznym wycieciu lacznika polaczonego z dzwignia zabierajaca sztywno zwiazana z walkiem sprzelzonym z silownikiem powietrzno-sprezynowym.Zasadnicza wada hamulca postojowego i pomocniczego sterowanego silownikiem powietrzno-sprezynowym jest koniecznosc dokonywania okresowo bardzo uciazliwej recznej regulacji luzu jak tez trudnosci w ustaleniu wlasciwego momentu wykonania tych czynnosci.W opisanym rozwiazaniu w celu zabezpieczenia nalezytego hamowania w mozliwie szerokim zakresie zuzycia sie okladzin szczek wyciecie w laczniku jest znacznej dlugosci. Takie rozwiazanie stwarza koniecznosc2 93 099 zabezpieczenia duzego skoku tloka silownika powietrzno-sprezynowego a wiec jego znacznych gabarytów, co prowadzi do niekorzystnego zwiekszenia nieuresorowanej masy samochodu.Zagadnienie, istota i techniczno-uzytkowe skutki wynalazku. Wynalazek polega na opracowaniu hamulca postojowego i pomocniczego z samoczynna regulacja luzu z indywidualnym jego sterowaniem za pomoca silowników powietrzno-sprezynowych eliminujacego uciazliwa czynnosc recznej regulacji luzu przy nienagannej pracy hamulca w calym zakresie zuzycia okladzin szczek.Zgodnie z wynalazkiem hamulec postojowy i pomocniczy z samoczynna regulacja luzu posiada na pretach rozpierajacych, ze strony ich bezposredniego polaczenia ze szczeka, naciete zeby, z którymi wspólpracuja zapadki osadzone na wspólnym walku, w tej samej szczece. Prety rozpierajace poaczone sa z ta szczeka przesuwnie wzdluz ich osi podluznej.Zaopatrzenie pretów rozpierajacych w zeby i wspólpraca z nimi zapadek zwiazanych ze szczeka zabezpiecza, w przypadku zuzycia sie okladzin szczek na wielkosc przekraczajaca podzialke zebów, samoczynne _. przeskoczenie zapadek w nastepna luke miedzyzebna bez udzialu obslugujacego pojazd. Przeskakiwanie zapadki ¦ w nastepna luke miedzyzebna zachodzi podczas hamowania za pomoca hamulca zasadniczego. Samoczynne l zwiekszanie dlugosci czynnej pretów rozpierajacych w miare zuzywania cie okladzin szczek hamulcowych . sprzetpne z hamulcem zasadniczym daje gwarancje pewnosci dzialania hamulca postojowego i pomocniczego w calym zakresie zuzywania sie okladzin szczek hamulcowych.Ze wzgledu na samoczynne zwiekszanie dlugosci czynnej pretów rozpierajacych, co jest dokonywane skokowo, wielkosc wzdluznego wyciecia w laczniku jest nieduza gdyz ma zabezpieczac swobodny przesuw w nim sworznia tylko w zakresie przemieszczania sie konca dzwigni posredniej odpowiadajacemu stalemu luzowi pomiedzy okladzinami a bebnem utrzymywanym przez cylinderek hamulcowy hamulca zasadniczego. Dzieki temu skok tloka silownika powietrzno-sprezynowego moze byc mniejszy a wiec jego gabaryty równiez zmniejszone, co prowadzi do korzystnego dla pojazdów samochodowych znacznego obnizenia jego masy nieuresorowanej, wzglednie przy zachowaniu ich. wymiarów zabezpieczenie wiekszej sily hamowania hamulcem postojowym i pomocniczym.Zastosowanie samoczynnej regulacji luzu hamulca pomocniczego sterowanego silownikiem powietrzno-sprezynowym wyeliminowalo bardzo uciazliwa i pracochlonna reczna regulacje luzu.Objasnienie figur rysunków. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad elementów hamulca postojowego i pomocniczego w pozycji jego wlaczenia, fig. 2 - przekrój osiowy wzdluzny przez sworzen osadzenia zapadek wedlug linii A—A na fig. 1.Opis konstrukcji przykladu wykonania wynalazku. Przedstawiony na fig. 1 i 2 hamulec bebnowy pomocniczy z samoczynna regulacja luzu sklada sie z dwóch pretów 1 rozpierajacych polaczonych odpowiednio jednym koncem obrotowo z dzwignia 2 posrednia zawieszona obrotowo na szczece 3, drugim zas koncem przesuwnie z druga szczeka 4, wzdluz zamknietego wyciecia 5 podluznego, którym jest zakonczony kazdy z pretów 1 rozpierajacych.Na powierzchni bocznej pretów 1 rozpierajacych w poblizu przesuwnego ich polaczenia ze szczeka 4 sa naciete zeby 6, wspólpracujace z zapadkami 7 zwiazanymi ze Sworzniem 8, obrotowa osadzonym w szczece 4 z która sa przesuwnie polaczone prety 1 rozpierajace. Utrzymywanie zapadek 7 w zazebieniu z zebami 6 pretów 1 rozpierajacych zabezpiecza osadzona na sworzniu 8 przy kazdej zapadce 7 sprezyna 9 agrafkowa oparta jednym koncem o pólke 10 szczeki 4, drugim zas zawinieta na górnej powierzchni zapadki 7, tak ze sila pochodzaca od sprezyny 9 dociska koncówke zapadki 7 do luki miedzyzebnej zebów 6.Dzwignia 2 posrednia hamulca pomocniczego jest na wolnym koncu zaopatrzona w kolek 12, który wchodzi we wzdluzne wyciecie 13 lacznika 14 zwiazanego z dzwignia 15 zabierajaca walka 16 sprzezonego z silownikiem powietrzno-sprezynowym. Samoczynna regulacja luzu w ukladzie hamulca pomocniczego dokonuje sie podczas dzialania zasadniczego hamulca hydraulicznego.Dzialanie hamulca bebnowego pomocniczego wedlug wynalazku jest nastepujace. W miare zuzywania sie okladzin szczek hamulcowych samoczynna regulacja luzu w hamulcu zasadniczym zabezpiecza utrzymywanie okreslonej wielkosci luzu pomiedzy bebnem hamulcowym a okladzinami. Przemieszczanie szczek za pomoca hamulca zasadniczego powoduje zmiane ulozenia dzwigni hamulca pomocniczego w ten sposób, ze dzwignia 2 posrednia z uwagi na polaczenie z pretami 1 rozpierajacymi, koncem zaopatrzonym w kolek 12 jest przemieszczana w kierunku do zamocowania lacznika 14 na dzwigni 15. Poniewaz dzwignia 2 posrednia nie moze sie dalej przesuwac a szczeki beda w dalszym ciagu rozsuwane, zachodzi slizganie sie zapadki 7 po zebie 6 i z chwila osiagniecia odpowiedniego zuzycia okladzin 11 nastepuje przeskoczenie zapadki w kolejna luke miedzyzebna a przy powrocie szczek 3, 4, po skonczonym hamowaniu, na skutek dzialania sprezyny sciagajacej, dzwignia 2 posrednia powraca do poczatkowego polozenia w wycieciu 13 lacznika 14, którego dlugosc odpowiada stalemu luzowi pomiedzy okladzinami szczek a bebnem.93 099 3 Hamowanie pojazdu za pomoca hamulca postojowego i pomocniczego wedlug wynalazku polega na zadzialaniu silownika powietrzno-sprezynowegor który za posrednictwem walka 16, zwiazanej z nim katowo dzwigni 15 zabierajacej i lacznika 14 powoduje poprzez kolek 12 przemieszczanie dzwigni 2 posredniej w kierunku do srodka bebna hamulcowego, na skutek czego ze wzgledu na zawieszenie jej drugiego konca na szczece 3 naciska ona na prety 1 rozpierajace powodujac rozsuwanie szczek 3, 4.Z chwila przenoszenia sie ruchu dzwigni 2 posredniej na prety 1 rozpierajace zapadki 7 opieraja sie o zeby 6 tworzac w ten sposób polaczenie szczeki 4 z dzwignia 2 posrednia za pomoca scisle okreslonej dlugosci pretów 1 rozpierajacych.Hamulec pomocniczy z samoczynna regulacja luzu wedlug wynalazku moze byc stosowany we wszystkich hamulcach bebnowych, zaopatrzonych w prety 1 rozpierajace i dzwignie 2 posrednia uruchamiana ciegnami czy tez cieglami jak równiez innymi srodkami technicznymi. PL