Opis patentowy opublikowano: 15.10.1977 93018 MKP E21f 3/00 F24f 5/00 Int. Cl.2 E21F 3/00 F24F 5/00 Twórcy wynalazku: Jerzy Kowalczuk, Adam Kaminski, Bogumil Feren- sztajn, Mieczyslaw KokieL Uprawniony z patentu: Glówne Biuro Studiów i Projektów Górniczych, Katowice (Polska).Wieza szybowa oraz sposób ogrzewania i wentylacji pomieszczen i chlodzenia urzadzen tej wiezy Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy konstruk¬ cji slupowej wiezy szybowej, sposobu ogrzewania i wentylacji pomieszczen tej wiezy lub chlodzenia silników maszyn wyciagowych jak i przetwornic elektrycznych.Stan techniki. Dotychczas znane wieze szybowe o konstrukcji slupowej dla zapewnienia komunika¬ cji pionowej jak dzwigi towarowo-osobowe, pro¬ wadzenia kabli instalacji elektrycznej zasilajacej maszyny wyciagowe i inne urzadzenia oraz dla potrzeb ogrzewania i wentylacji jak i chlodzenia urzadzen tej wiezy wymagaly budowy oddzielnych pionów, np. jak to przewiduje wzór uzytkowy nr 21389.Ogrzewanie, wentylacja pomieszczen i chlodze¬ nie urzadzen w znanych wiezach odbywa sie za pomoca odrebnych instalacji nie zwiazanych funkcjonalnie z instalacja grzewcza szybu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci przez wykorzystanie slupów wiezy jako ciagów technologicznych oraz przez zastosowanie do ogrzewania i wentylacji pomieszczen wiezy jak i chlodzenia maszyn wyciagowych wspólnego me¬ dium.Istota wynalazku. Zadanie to zostalo osiagniete przez skonstruowanie slupów wiezy posiadajacych wewnatrz kanaly, które stanowia ciagi technolo¬ giczne umozliwiajace przeplyw medium grzewcze¬ go lub chlodzacego, prowadzenie komunikacji pio¬ nowej, prowadzenie kabli elektroenergetycznych zasilajacych w energie elektryczna maszyny wy¬ ciagowe i inne urzadzenia w wiezy.Do ogrzewania pomieszczen wiezy sluzy cieple powietrze, które uzyskalo odpowiednio podwyzszo¬ na temperature w czasie chlodzenia pracujacych silników maszyn wyciagowych.Powietrze do chlodzenia maszyn doprowadzane jest ze stacji wentylatorów specjalnie wykonany¬ mi kanalami do ciagu technologicznego w jednym slupie, którym doprowadzane jest do komory na¬ wiewnej wykonanej w stropie pierwszej kondyg¬ nacji wiezy. Z komory nawiewnej za pomoca sys¬ temu przepustnic i oddzielnych kanalów kierowa- ne jest do maszyn wyciagowych i przetwornic elektrycznych celem ich chlodzenia.Ogrzane i wywiane przez silniki maszyn wy¬ ciagowych powietrze ogrzewa pomieszczenie ma¬ szyn wyciagowych, a powietrze ogrzane przez przetwornice poprzez system przepustnic kierowa¬ ne jest specjalnymi kanalami do komory wywiew¬ nej znajdujacej sie w stropie pierwszej kondygna¬ cji wiezy, skad przy pomocy nastepnego ciagu technologicznego znajdujacego sie w kolejnym slu¬ pie kierowane jest do ogrzewania pomieszczenia przetwornic elektrycznych oraz pomieszczenia, w którym znajduja sie urzadzenia elektryczne i po¬ mieszczenia maszyn wyciagowych.Po oddaniu ciepla na ogrzanie tych pomieszczen, powietrze przy pomocy zespolu przepustnic kie¬ rowane jest do trzeciego z kolei slupa wiezy, któ- 93 0183 93 018 4 rego ciagiem technologicznym wraca do stacji wentylatorów.W czasie postoju maszyn wyciagowych do ogrze¬ wania budynku wiezy sluzy powietrze podgrzane nagrzewnica w stacji wentylatorów, które jest prowadzone do pomieszczen tym samym ciagiem technologicznym jak w czasie pracy maszyn, a po ich ogrzaniu wraca do stacji wentylatorów tym samym ciagiem technologicznym, którym powraca powietrze w czasie ruchu maszyn.Jezeli nie zachodzi potrzeba ogrzewania po¬ mieszczen, ogrzane powietrze pochodzace z chlo¬ dzenia maszyn wyciagowych lub przetwornic jest „-wypros &\lLJtl$Txik zewnatrz wiezy przy pomocy I iffktfiwsfonc4 rab' ^tworów okiennych.Konstrukcja wilzy i sposób jej ogrzewania lub \ chlodzenia joej&yL wedlug wynalazku charakte- t ryzuje sie i zite&ttjpscia rozwiazania, przy czym Li.mintinlflffa nosna wiezy sluzy równoczesnie jako ciagi technologiczne. Do ogrzewania pomieszczen wykorzystuje sie stacje wentylatorów sluzaca do¬ tychczas do ogrzewania szybu i chlodzenia maszyn.Objasnienie figur rysunku. Konstrukcje wiezy szybowej wedlug wynalazku oraz sposób ogrze¬ wania i wentylacji pomieszczen i chlodzenia urza¬ dzen tej wiezy objasniono na rysunku, którego fig. 1 przedstawia konstrukcje 4-slupowej wiezy z pomieszczeniami maszyn wyciagowych, przetwor¬ nic i komorami rozdzielczymi.Natomiast fig. 2 pokazuje obieg powietrza w konstrukcji i pomieszczeniach wiezy w czasie ruchu maszyn wyciagowych zasilanych z przetwor¬ nic wirujacych, a fig. 3 przedstawia obieg po¬ wietrza w czasie ruchu maszyn w wiezy z maszy¬ nami wyciagowymi zasilanymi z przetworników tyrystorowych. Fig. 4 pokazuje obieg powietrza w wiezy w czasie postoju maszyn wyciagowych.Przyklad realizacji L Konstrukcje wiezy szybo¬ wej wedlug wynalazku stanowia cztery slupy pio¬ nowe posiadajace wewnatrz kanaly 1 ,2, 3, 4 sluza¬ ce jako ciagi technologiczne dla urzadzen pionowej komunikacji towarowo-osobowej, kabli elektro¬ energetycznych doprowadzajacych energie elek¬ tryczna do urzadzen wiezy oraz do prowadzenia medium grzewczego lub chlodzacego. Ponadto wie¬ za posiada komory rozdzielcze powietrza nawiewna 8 i wywiewna 9 oraz pomieszczenia maszyn wy¬ ciagowych 10, urzadzen elektrycznych 11, prze¬ twornic elektrycznych 12.Przyklad realizacji II. Sposób ogrzewania i wen¬ tylacji pomieszczen i chlodzenia urzadzen wiezy wedlug wynalazku pokazany na rys. fig. 2 przed¬ stawia obieg powietrza w czasie ruchu maszyn wyciagowych i przetwornic. Powietrze ze stacji wentylatorów 7 prowadzone jest kanalem 13 po¬ przez ciag technologiczny 1 do komory nawiewnej 8 skad rozdzielane jest przy pomocy przepustnic 14 do chlodzenia przetwornic 5 i silników ma¬ szyn wyciagowych 6. Ogrzane podczas chlodze¬ nia silników maszyn wyciagowych 6 po¬ wietrze jest wywiewane na pomieszczenie 10, a z przetwornic 5 poprzez przepustnice 15 do ko¬ mory wywiewnej 9 skad przepustnica 16 jest skie¬ rowane do ciagu technologicznego 2.Z ciagu technologicznego 2 powietrze zespolem przepustnic 17 jest nawiewane do pomieszczenia przetwornic 12, pomieszczenia urzadzen elektrycz¬ nych 11 i pomieszczenia maszyn wyciagowych 10.Po oddaniu ciepla dla ogrzania pomieszczen 10, 11, 12 powietrze o temperaturze okolo 18°C poprzez zespól przepustnic 18 kierowane jest do ciagu tech¬ nologicznego 4, którym za posrednictwem kanalu 19 powraca do stacji wentylatorów 7. W okresie letnim przepustnice 16, 17, 18 sa zamkniete, a pod- grzane powietrze z przetwornic 5 za pomoca prze¬ pustnic 20 jest wywiewane na zewnatrz wiezy.Podgrzane powietrze z maszyn wyciagowych 6 wy¬ dalone jest na zewnatrz pomieszczenia 10 otwora¬ mi okiennymi.Przyklad realizacji III. Sposób ogrzewania i wen¬ tylacji pomieszczen i chlodzenia urzadzen wiezy wedlug wynalazku pokazany na rys. fig. 3 przed¬ stawia obieg powietrza w czasie ruchu maszyn w wiezach z maszynami wyciagowymi zasilanymi z przetworników tyrystorowych. Powietrze ze sta¬ cji wentylatorów 7 prowadzone jest kanalem 13 poprzez ciag technologiczny 1 do komory nawiew¬ nej 8 skad prowadzone jest kanalem poprzez prze¬ pustnice 14 do chlodzenia silników maszyn wy- ciagowych 6, a poprzez przepustnice 21 jest na¬ wiewane do pomieszczen urzadzen 11.Ogrzane podczas chlodzenia silników maszyn wyciagowych 6 i urzadzen elektrycznych powietrze jest wywiewane na pomieszczenia 10 i 11. Po od- daniu ciepla dla ogrzania pomieszczen 10 i 11 po¬ wietrze o temperaturze okolo 18°C poprzez zespól przepustnic 18 kierowane jest do ciagu technolo¬ gicznego 4 którym za posrednictwem kanalu 19 powraca do stacji wentylatorów 7. W okresie let- nim przepustnice 18 sa zamkniete a podgrzane po¬ wietrze jest wywiewane na zewnatrz wiezy otwo¬ rami okiennymi.Przyklad realizacji IV. Sposób ogrzewania po¬ mieszczen wiezy wedlug wynalazku wykazany na 40 rysunku fig. 4 przedstawia obieg powietrza w cza¬ sie postoju maszyn. Podgrzane powietrze ze stacji wentylatorów 7 kanalem 13 jest wprowadzane do ciagu 1 skad poprzez zespól przepustnic 21 nawie¬ wane jest do pomieszczen 10, 11, 12 i po oddaniu 45 ciepla zespolem przepustnic 18 zostaje skierowane do ciagu 4 i poprzez kanal 19 powraca do stacji wentylatorów 7.Przepustnice 14, 15, 16 i 17 sa w stanie zamknie¬ tym. 50 PL