Przedmiotem wynalazku jest uklad do ustawiania wspól¬ osiowo elementów optycznych, zwlaszcza zwierciadel rezonatora laserowego.Ogólne wymagania duzej dokladnosci stawiane ukladom regulacyjnym elementów optycznych, szczególne¬ go nabieraja znaczenia w przypadku ukladu do wspólosiowego ustawiania zwierciadla rezonatora z osia lasera.Wymóg ten jest warunkiem koniecznym wzbudzenia generacji promieniowania co zostaje uzyskane gdy obydwa zwierciadla rezonatora zostana ustawione wspólosiowo z osia lasera.Dotychczasowy stan techniki.W znanych ukladach regulacji elementów optycznych a zwlaszcza zwiercia¬ del rezonatora laserowego, stosuje sie najczesciej dla kazdego zwierciadla podwójnie, skrzyzowane zawieszenie wahliwe z lozyskami ciernymi, cylindrycznymi, stozkowymi, pryzmowymi lub kielkowymi, badz tez stosuje sie zawieszenia elastyczne, przy czym jedno z zawieszen, najczesciej jest nieruchome wzgledem osi lasera, natomiast drugie przemieszcza sie podczas regulowania. Precyzje regulacji osi zwierciadla osiaga sie przez stosowanie róznego rodzaju przekladni, najlepiej w postaci dzwigni poruszanej za pomoca sruby mikrometrycznej. Taki uklad ma zlozona konstrukcje i nie gwarantuje mimo precyzyjnego ustawienia, stabilnosci wymaganego stanu.Zastosowane elementy konstrukcyjne sa obarczone bezwladnoscia oraz wystepujace luzy w zawieszeniach jak równiez w polaczeniach miedzy mechanizmem sruby mikrometrycznej ewentualnie dodatkowych przekladni i ukladu dzwigni powoduja, ze przy niewielkich wstrzasach nastepuje rozjustowanie ukladu co w efekcie prowa¬ dzi do zaniku generacji promieniowania laserowego.Istota wynalazku i jego skutki techniczne. Istota rozwiazania polega na takiej konstrukcji mocujacej ele¬ ment optyczny a zwlaszcza zwierciadlo rezonatora laserowego, która pozwala na regulacje jego ustawienia w sto¬ sunku do osi odniesienia. Element optyczny jest umieszczony w uchwycie, wykonanym najlepiej w postaci trzech tulei. Tuleja zewnetrzna, nieruchoma polaczona z obudowa lub stanowiaca czesc obudowy, miesci w sobie tuleje posrednia osadzona obrotowo wzgledem wlasnej osi, nachylonej pod malym katem do osi stanowiacej os odnie¬ sienia. Z kolei umieszczona jest w tej tulei posredniej, tuleja wewnetrzna, w której zamocowany jest element optyczny. Tuleja wewnetrzna jest równiez osadzona obrotowo w stosunku do wlasnej osi i podobnie nachylona pod malym katem do osi stanowiacej os odniesienia z tym, ze osie tulei posredniej i wewnetrznej sa wzgledem siebie zwichrowane.2 92604 Rozwiazanie wedlug wynalazku eliminuje wystepujace dotychczas wady i niedogodnosci ukladów do usta¬ wiania wspólosiowo elementów optycznych. Prosta konstrukcja rozwiazania zapewnia wymagana czulosc ukla¬ du regulacji a ponadto stwarza mozliwosc precyzyjnego ustawiania wspólosiowo zwierciadla rezonatora lasero¬ wego z osia lasera z zachowaniem duzej stabilnosci takiego ustawienia.Objasnienie figur na zalaczonym rysunku.. Uklad wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu do ustawiania wspólosiowo zwierciadel rezonatora laserowego jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w oparciu o kartozjanski uklad wspólrzednych, jedynie poszczególne osie ukladu, zas fig. 2 — widok konstrukcji uchwytu do ustawiania wspólosiowo elementów optycznych w przekroju.Szczególowy opis przykladu wykonania wynalazku.W przykladowym rozwiazaniu osia odniesienia jest os lasera, która pokrywa sie z osia z ukladu wspólrzednych. Os zwierciadla rezonatora jest wyznaczona przez wektor jednostkowy fi tworzacy z osia z kat epsilon (e). Zwierciadlo rezonatora 1 jest umieszczone w tulei wewnetrznej 2, która jest osadzona obrotowo wokól osi X' lezacej w plaszczyznie X — Z i tworzacej z osia Z kat alfa (a). Tuleja wewnetrzna 2 miesci sie w tulei posredniej 3 równiez osadzonej obrotowo w stosunku do osi Y\ lezacej w plaszczyznie Y - Z i tworzacej z osia Z kat beta (fi). Obie tuleje sa umieszczone w nieruchomej tulei 4 zewnetrznej. Zasada dzialania ukladu polega na tym, ze dokonujac obrotu dwoma tulejami to jest wewnetrznna 2 i posrednia 3, uzyskuje sie takie polozenie osi zwierciadla 1, ze kat epsilon (e) przybiera wartosc zero, co oznacza, ze os zwierciadla fi zostala ustawiona zgodnie z osia Z ukladu wspólrzednych a tym samym wspólosio¬ wo z osia lasera. Obrót tulei wewnetrznej 2 o kat tt/2, powoduje zmiane kata epsilon (e) o wartosc dwóch alfa (2a). Dla przypadku kata alfa (a) o malych wartosciach, osiaga sie duza precyzje wspólosiowego ustawienia osi zwierciadla z osia lasera. To samo dotyczy tulei posredniej 3, której os obrotu tworzy kat beta (fi) z osia lasera Z.Katy alfa (a) i beta (fi) moga przybierac wartosci w przedziale od 0 do tt/2, z tym, ze wartosc zero (0) nie moga przybierac jednoczesnie.Zastosowanie ukladu wedlug wynalazku, uzupelnionego dodatkowo przekladnia srubowa do regulacji tulei, pozwala na uzyskanie czulosci ustawienia znacznie przewyzszajacej czulosc znanych i stosowanych dotych¬ czas rozwiazan. PL