Opis patentowy opublikowano: 30.10.1978 92517 MKP B65g 53/56 Int. Cl2. B65G 53/56 J 1 C ... \ :T:l77 U" Adj P*^b,;iT,.Twórcawynalazku: Jan Fredro Uprawniony z patentu : Przedsiebiorstwo Projektowania i Wyposazania Odlewni „Prodlew", Warszawa (Polska) Wahliwy rozdzielacz elastyczny do transportu pneumatycznego lub hydraulicznego materialów sypkich Przynaleznosc wynalazku do dziedziny techniki. Przedmiotowy wynalazek stanowi element stosowany w technice transportu materialów sypkich realizowanego za pomoca najczesciej sprezonego lub rozrzedzonego powietrza. Transportowanie materialu sypkiego odbywa sie poprzez stalowe rurociagi, których zakrzywienia stale lub ruchome sa wykonane z materialów elastycznych, najczesciej z gumy nakladanej na odpowiednie podloze. Niniejszy wynalazek stanowi zakrzywienie rurociagu, przy czym jest on elementem kierujacym strumien powietrza i materialu sypkiego na przemian do dwu niezaleznych rurociagów, odbieranie materialu przez jeden rurociag odbywa sie przy zatrzymaniu pracy drugiego i na odwrót. - Stan techniki. Znane elementy do zmiany kierunku przemieszczania materialów sypkich poprzez rurociagi transportu pneumatycznego posiadaja rózne postaci konstrukcyjne. Ich wspólna cecha jest istnienie wezy elastycznych przemieszczanych przez uklady dzwigni w rózne, wybrane miejsca. Weze te sa osadzone jednym koncem na nieruchomym króccu rurociagu zasilajacego, natomiast ich drugi koniec jest laczony szczelnie na przemian z króccami dwu innych rurociagów odbierajacych. Inne wersje konstrukcyjne rozdzielaczy posiadaja koncówki wezy skojarzone przylgowo z odpowiednio uksztaltowanymi koncówkami rurociagów, przy czym czesci wspólpracujace nigdy nie traca ze soba kontaktu. Ppzesterowanie takiego rozdzielacza nastepuje na skutek przesuniecia jego jednego lub obydwu konców po linii prostej lub luku. < Przedstawione wyzej rozdzielacze sa napedzane zazwyczaj przez silowniki pneumatyczne za posrednictwem odpowiednich dzwigni. Dzwignieste maja tak zamocowana os obrotu, ze skrajne polozenia koncówki ruchomej elastycznego weza znajduja sie ponizej najwyzszego punktu luku roboczego, po jego obydwu stronach. < Tak skonstruowany naped posiada jedna zasadnicza wade: nie eliminuje intensywnego zuzywania uszczelek. Odlaczanie lub dociskanie weza elastycznego do uszczelki odbywa sie ruchem zlozonym, po luku.Uszczelka jest wiec dociskana przy jednoczesnym slizganiu sie po niej stalowego elementu. Toslizganie sie przy znacznym docisku wywoluje intensywne zuzywanie zazwyczaj gumowej uszczelki. <2 92517 Istota wynalazku. Niniejszy wynalazek stswia sobie za cel wyeliminowanie wad istniejacego stanu techniki.Zostalo to osiagniete w przedstawionej nizej propozycji konstrukcyjnej rozdzielacza elastycznego, Rozdzielacz ten sklada sie ze znanego weza elastycznego osadzonego w znany sposób na rurociagu zasalajacym. Istotnym elementem tego rozdzielacza jest jego obudowa konstrukcyjna. Stanowi ja symetryczny uklad dwu dzwigni napedzajacych i napedzanych oraz dwu prowadnic, które to elerosnty otaczaja wzdluznie, z dwu . srron, elastyczny waz. Jedne kone dzwigni napedzanych i prowadnic sa osadzone obrotowo na przesuwnych kolkach skojarzonych suwliwie z rowkami wzdluznymi konstrukcji nosnej utrzymujacej nieruchomy koniec weza elastycznego. Drugie konce dzwigni napedzanych sa przytwierdzone do drugiego, ruchomego konca weza elastycznego, zas drugie konce obydwu prowadnic i dzwignie napedzajace sa osadzone na nieruchomej osi. 03 ta jest zamocowana na oporze utwierdzajacej krócce rurociagów zasilanych. Prowadnice sa osadzone na owej osi " przesuwnie (prowadnica posiada otwór rowkowy), zas dzwignie napedzajace-obrotowo._ Kazda dzwignia napedzajaca znajduje sie pomiedzy swoja prowadnica i dzwignia napedzana i wszystkie te elementy wspólpracuja ze soba poprzez odpowiednie pary kinematyczne Pary te stanowia krzywki szczelinowe i ich popychacze.Krzywki i popychacze sa czesciami skladowymi dzwigni napedzajacych, napedzanych i prowadnic.Dzwignie napedzajace sa zaopatrzone w krzywki szczelinowe wspólpi acujace z nieruchomymi popychaczami osadzonymi w prowadnicach. Szczelinowe krzywki nadazajace posiadaja równiez dzwignie napedzane. Krzywki te wspólpracuja z innymi popychaczami osadzonymi z kolei w dzwigniach napedzajacych. Krzywka napedzajaca jest szczelina, której czesc srodkowa wyznaczaja równolegle luki wykreslone z osi obrotu dzwigni napedzajacych, zas czesci poczatkowa i koncowa stanowia korzystnie odcinki proste, opadajace w kierunku osi obrotu. Ksztalt krzywki nadazajacej wynika z ruchów skladowych l nie posiada ona cech znamiennych, jej ksztalt zalezy tylko od kata obrotr i wielkosci przesuwu w otworach rowkowych, a takze od kata rozpietosci krzywki roboczej. < Konstrukcja, wedlug niniejszego wynalazku, eliminuje intensywne scieranie (niekiedy nawet scinanie) uszczelek przy laczeniu I rozlaczaniu rozdzielacza elastycznego z poszczególnymi króccami rurociagów odbierajacych, które to scieranie wystepuje we wszystkich znanych dotychczas rozdzielaczach. Uzyskano to na skutek scisle osiowego zblizania (oddalania) czola weza elastycznego do krócców rurociagów w koncowym i poczatkowym etapie ich wspólpracy. Ponadto istnieje mozliwosc ograniczenia do minimum zuzywania sie popychaczy, co uzyskuje sie w prosty sposób przez zaopatrzenie ich w lozyska kulkowe wspólpracujace z biezniami krzywek szczelinowych. Konstrukcja wymaga stosowania tylko jednego silownika napedzajacego, dzieki czemu znacznie wzrasta poprawnosc i niezawodnosc jej dzialania.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozdzielacz w widoku z boku, fig. 2 kombinowany przekrój przez prowadnice i popychacze oraz elementy mocujace krócce zasilajacy i zasilane, a takze mocujace waz elastyczny, fig. 3« przekrój osiowy przez waz elastyczny oraz krócce z tym, ze na rysunku pominieto konstrukcje nosna, fig. 4*- dzwignie napedzajaca ze szczelinowa krzywka robocza, zas fig.,5 — dzwignie napedzana z krzywka nadazajaca równiez szczelinowa. ¦ Przyklad wykonania wynalazku. Rozdzielacz sklada sie z krócca zasilajacego 1, dwu krócców zasilanych 2 i 3 oraz elastycznego weza 4 polaczonego szczelnie i nierozlacznie z króccom zasilajacym, a rozlacznie i szczelnie z kazdym z dwu krócców zasilanych, przy czym szczelno-rozlaczne polaczenie jest dokonywane kolejno. Trzy nieruchome krócce sa przytwierdzone do konstrukcji nosnej 5, która otacza je, oraz waz elastyczny, z dwu stron. Na konstrukcji tej sa osadzone symetrycznie (równiez z dwu stron weza) kolki krótkie 6 oraz dlugi 7, przy czym kolki krótkie sa osadzone-przesuwnie w otworach — rowkach prostoliniowych, wykonanych w konstrukcji nosnej na wysokosci krócca zasilajacego 1, a kolek tlloal (os obrotu) jest osadzony w otworze okraglym tej konstrukcji znajdujacym sie w pob;i2u i pomiedzy króccfcrm 2 i 3, Kolki 6 sa skojarzone obrotowo z dwiema dzwigniami napedzanymi 8, których drugie konce sa polaczone nierozlacznie z ruchomym koncem weza 4. Na kolkach 6 sa osadzone, równiez obrotowo, prowadnice 9, z otworami — rowkami prostoliniowymi na swych drugich koncach, które to otwory ^kojarzone przesuwnie z koncami kolka dlugiego 7. Pomiedzy dzwigniami napedzanym; 8 i prowadnicami 9 znajduja sie dwuramienne dzwignie napedzajace 10, których wspóina os obrotu* stanowi kolek 7, W prowadnicach 9 sa osadzone rolki dociskajace 11 tpopychacze) a w dzwigni napedzajacej IG rolki zabierajaca!2. • ' Rolki dociskajace wspólpracuja «e szczelinowa Krzywka robocza A, «.r*djdujqc$ sie wd-wigm 10, zasroiki zabierajace -.-ze ^cze!sv*Gwa krzywka nadaza^ca 8 znajdujaca sie w dzwigni 8» Ksztalt szczelinowy krzywki roboczej wyznaczaja równolegle luki wykreslone z osi obrotu dzwigni 10 ora?? odcinki proste opadajace,92 517 3 stanowiace zakonczenia konców tych luków, a tym samym zblizajace lub oddalajace czolo weza elastycznego od (do) krócców 2 i 3. Krzywka nadazajaca ma ksztalt stanowiacy wypadkowa ruchu obrotowego dzwigni napedzajace} oraz ruchów prostoliniowego i obrotowego dzwigni 8, a takze ruchu prostoliniowego prowadnicy 9 jest to szczelina-luk, którego wierzcholek laczy sie ze szczelina prostoliniowa biegnaca od osi obrotu dzwigni 8.Dzwignie 10 sa sztywno polaczone lacznikiem 13 o duzej sztywnosci, polaczonym z silownikiem 14.Opis dzialania rozdzielacza. Silownik 14 obraca dzwignie 10 wokól osi obrotu (kolek 7). Rolka 11, wspólpracujac z czescia wznoszaca krzywki A, przemieszcza sie prostoliniowo w kierunku krócca 1 zabierajac ze soba prowadnice 9 oraz, za posrednictwem kolków 6 — dzwignie 8, waz 4 zostal odsuniety od krócca 2 na odleglosc umozliwiajaca swobodne przemieszczenie nad króccem 3. Droga przemieszczania katowego weza jest odpowiednikiem czesci lukowej krzywki A o stalym promieniu. Szczelne polaczenie weza z króccem 3 uzyskuje sie na odcinku opadajacym krzywki A.W czasie oddalania i przemieszczania weza rolka 12 wznosi sie po pól*uku krzywki B i wykonuje jeden ruch oscylacyjny w szczelinie prostoliniowej w czasie ruchu oscylacyjnego nastepuje przemieszczenie weza 4 znad krócca 2 nad króciec 3. Luk opadajacy krzywki B odpowiada zblizaniu weza elastycznego do krócca 3 w celu ich szczelnego polaczenia. v PL