Przedmiotem wynalazku jest mikroskop odczytowy, przeznaczony do stosowania w ukladach odczytu kata obrotu dowolnego elementu pomiarowego dookola osi poziomej za pomoca naniesionej podzialki na krag pomiarowy.Znane dotychczas mikroskopy odczytowe, w zaleznosci od rodzaju stosowanego kregu odczytowego, budowane sa w trzech zasadniczych rozwiazaniach. Pierwsze rozwiazanie konstrukcyjne mikroskopu polega na stosowaniu plaskiego kregu odczytowego z równolegla lub prostopadla osia odczytu w stosunku do osi obrotu elementu pomiarowego, przy czym prostopadla os odczytu uzyskuje sie przez zastosowanie pryzmatu prostokatnego. Druga znana konstrukcja mikroskopu polega na stosowaniu stozkowego kregu pomiarowego, którego os odczytu tworzy kat ostry z osia obrotu elementu pomiarowego. Inna znana konstrukcja polega na stosowaniu kregu walcowego, którego os odczytu jest prostopadla do osi obrotu elementu pomiarowego. Przy poziomo polozonej osi obrotu elementu pomiarowego, w zaleznosci od potrzeby istnieje koniecznosc odczytu kata obrotu z róznych pozycji obserwatora, to znaczy dla róznych wartosci katów ^i i ^p zwanych lewo i prawo stronnym, Z uwagi na wygode odczytu, szczególnie preferowane sa wartosci katów w granicach 45 °.Celem wynalazku jest opracowanie mikroskopu odczytowego, z osia odczytu prostopadla do osi obrotu elementu pomiarowego, który niezaleznie od wartosci katów *px i^p oraz odczytu lewo lub prawo stronnego, przy tym samym opisie cyfr dawal bedzie obraz prosty, a oko obserwatora przy odczycie bedzie dostatecznie odlegle od osi obrotu.Istota wynalazku polega na wyposazeniu mikroskopu zawierajacego krag walcowy o osi odczytu prostopadlej do osi obrotu elementu pomiarowego w uklad optyczny, zawierajacy dwa pryzmaty pentagonalne umieszczone w plaszczyznach wzajemnie prostopadlych, oraz lunete obserwacyjna, przy czym jeden z pryzmatów pentagonalnych znajduje sie w plaszczyznie poziomej, na osi optycznej mikroskopu.Mikroskop odczytowy wedlug wynalazku zapewnia mozliwosc wykorzystania do odczytu kata obrotu elementu pomiarowego, ukladu odczytowego poziomnicy optycznej, przy czym dla kazdego kata <^ i ^p dla tego samego kregu, niezaleznie od tego czy odczyt jest prawo lub lewo stronny, obraz kresek kregu i cyfr jest prosty.Zastosowanie lunetki obserwacyjnej pozwala ponadto na odsuniecie oka obserwatora od osi obrotu elementu pomiarowego.2 90 899 Wynalazek schematycznie zostal pokazany na zalaczonych rysunkach, na którym fig.1 przedstawia krag pomiarowy, fig.2 — przekrój podluzny lewostronnego mikroskopu odczytowego, fig.3 — widok z góry lewostronnego mikroskopu odczytowego, fig.4 — przekrój podluzny prawostronnego mikroskopu odczytowego, a fig.5 — jego widok z góry.Mikroskop odczytowy wedlug wynalazku zawiera kreg pomiarowy 1, mikroskop 2 i uklad optyczny skladajacy sie z dwóch pryzmatów pentagonalnych 3 i 4 oraz lunetki obserwacyjnej 5 zawierajacej obiektyw, kolektyw i okular. Pryzmaty pentagonalne 3 i 4 sa umieszczone w plaszczyznach wzajemnie do siebie prostopadlych, przy czym jezeli pryzmat pentagonalny 3 jest umieszczony w plaszczyznie pionowej, a pryzmat pentagonalny 4 w plaszczyznie poziomej, na osi optycznej mikroskopu 2 otrzymuje sie mikroskop odczytowy prawostronny.Jezeli natomiast pryzmat pentagonalny 3 jest umieszczony w plaszczyznie poziomej na osi optycznej mikroskopu 2, a pryzmat pentagonalny 4 w plaszczyznie pionowej, otrzymuje sie mikroskop odczytowy lewostronny. Obraz oswietlonej podzial ki kregu pomiarowego 1 za pomoca zródla swiatla 6 odtworzony przez mikroskop 2, odbity zostaje przez pryzmat pentagonalny 3 w kierunku prostopadlym do osi wizualnej ku górze dla prawostronnego mikroskopu odczytowego, a nastepnie za pomoca pryzmatu pentagonalnego 4 zastaje skierowany w strone lunetki obserwacyjnej 5. PL