PL9081B1 - ^ Samochód. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy samo¬ chodów typu posiadajacego jednoczesnie gasienice, oraz kola drogowe i zaopatrzo¬ nego w urzadzenie do przeksztalcania sa¬ mochodu, celem uzycia jako wozu gasieni¬ cowego lub wozu kolowego, stosownie do terenu, po którym posuwac sie ma samo¬ chód.Wedlug tego wynalazku, przeksztalce¬ nie samochodu odbywa sie zapomoca na¬ pedu silnika samochodu wlaczeniem prze¬ kladni przez kierowce samochodu, z wo- *zu kolowego, mogacego rozwijac znaczna szybkosc na odpowiednich drogach, na wó2 gasienicowy, mogacy posuwac sie na terenie niedostepnym dla wozu kolowego, poczem przy wydostaniu sie ponownem na odpowiednila droge, moze byc znów prze¬ ksztalcony na wóz kolowy, Gdy kola sa w uzyciu, gasienice nie stykaja sie zupelnie z ziemia,: a gdy gasienice sa w uzyciu, kola sa calkowicie podniesione. Przeksztalce¬ nie samochodu moze odbywac sie kilkoma sposobami, np, gasienice moga byc zapo¬ moca wspomnianej przekladni podnoszone lub opuszczane wzgledem podwozia bez ruszania kól drogowych; lub tez kola te moga byc podnoszone lub opuszczane wzgledem podwozia nie poruszajac gasie¬ nicy, lub wreszcie gasienice i kola moga byc podnoszone lub opuszczane wzgledem podwozia samochodu. Wspomniana prze¬ kladnia moze skladac sie z przesuwanego kola zebatego lub innego odpowiedniego urzadzenia, które, bedac przesuniete w jednym kierunku, podnosi np. odpowied-jptie czesci, a przesuniete w odwrotnym kierunku—oipuszcza takowe. Przekladnia la mace btyc ipolacz^ha ze sprzeglem cier¬ nym 1«% iwl^m *gdpowiedniem sprzeglem, przekazujacem naped, gdy kolo zebate znajduje sie w jednem ze swych kranco¬ wych polozen, Wspomniane kolo zebate moze byc przesuwane zapomoca recznej dzwigni, umieszczonej najlepiej przy sie¬ dzeniu kierowcy. Zamiast powyzszej prze¬ kladni oraz sprzegla, mozna uzywac zwy¬ kla skrzynke przekladniowa samochodu zaopatrzona w odpowiednie sprzeglo wla¬ czane przez kierowce i sprzegajace ostat¬ nie kolo zebate przekladni z urzadzeniem przeksztalcajacemu W. niektórych wypad¬ kach mozna uniknac specjalnej przeklad¬ ni przy zastosowaniu korby lub podobnego urzadzenia, obracanego silnikiem tylko w jednym kierunku zapomoca sprzegla, wla¬ czanego przez kierowce. Zamiast prze¬ ksztalcania samochodu sposobem czysto mechanicznym, mozna przeksztalcenie to uszkuteczniac zapomoca urzadzenia, dzia¬ lajacego cisnieniem plynu i posiadajacego odpowiednia pon^pe otrzymujaca naped od silnika samochodu, przyczem doplyw plynu jest regulowany przez kierowce za¬ pomoca odpowiedniego urzadzenia.Na zalaczonych rysunkach fig. 1 i 2 przedstawiaja widoki boczne urzadzenia wedlug wynalazku niniejszego, w którem przeksztalcanie odbywa sie zapomoca podnoszenia lub opuszczania gasienic wzgledem podwozia. Fig. 1 wskazuje sa¬ mochód jako wóz gasienicowy, a fig. 2— jako wóz kolowy.Fig. 2a przedstawia widok ztylu, w zwiekszonej skali, glównej oraz pomocni¬ czej ramy z jednej strony wozu, przyczem dolna czesc figury jest przekrojem przez sworzen tych ram.Fig. 3 — rzut poziomy urzadzenia przedstawionego na fig. 1 bez nadwozia i fig. 3a—przekrój w zwiekszonej skali szczególu sworznia zaryglowywujacego na fijg. 1, 2 i 3; fig. 4—przekrój przekladni i sprzegla; fig. 5—widok boczny w zwiek¬ szonej skali czesci figury 1, wskazujacy kolo tylne wraz z czesciami z niem pola- czonemi; fig. 6—przekrój poziomy fig. 5; fig. 6a—rzut poziomy urzadzenia wpra¬ wiajacego w ruch hamulce zapomoca kie¬ rownicy samochodu uzytego jako wóz ga¬ sienicowy; fig. 8—przekrój poziomy od¬ miany mechanizmu napedowego tylnych kól drogowych oraz gasienic; fig. 9—wi¬ dok w zwiekszonej skali lewej srodkowej czesci fig. 8; fig. 10—widok boczny odmia¬ ny budowy samochodu, w którym prze¬ ksztalcanie wozu odbywa sie przez podno¬ szenie lub opuszczanie gasienic wzgledem podwozia, przyczem fig. 10 wskazuje sa¬ mochód uzyty jako wóz gasienicowy; fig. lOa—przekrój w zwiekszonej skali wzdluz linji 1, 1 na fig. 10; fig. 11—rzut poziomy urzadzenia przedstawionego na fig. 10; fig. 12—widok w zwiekszonej skali lewej srodkowej czesci fig. 11; fig. 13 — prze¬ krój pionowy przekladni z fig. 11 i 12; fig. 14—widok boczny innej odmiany sa¬ mochodu wedlug wynalazku, w którym przeksztalcanie odbywa sie przez podno¬ szenie lub opuszczanie kól drogowych wzgledem podwozia, przyczem uwidocz¬ niony na tej figurze wóz uzyty jest jako wóz gasienicowy; fig. 14a — przekrój w zwiekszonej skali szczególu wzdluz linji 2,2 na fig. 14; fig. 14b—przekrój w zwiek¬ szonej skali szczególu wzdluz linji 3, 3 na fig. 14; fig. 15—rzAit poziomy uwidocz¬ nionego na fig. 14 samochodu uzytego ja¬ ko wóz kolowy; fig. 16, 16a i 17—widoki podobne do widoków na fig. 14, 14a i 15 odmiany samochodu i fig. 16a— przekrój w zwiekszonej skali szczególu wzdluz linji 4, 4 na fig. 16; fig. 18, 18a i 19—wido-* ki podobne do widoków na lig. 14, 14a i 15 innej odmiany samochodu (kolat dro¬ gowe z prawej strony sa usuniete na -fig. 18) i fig. 18a — przekrój w zwiekszonej skali szczególu wzdluz linji 5, 5 na fig. 18; — 2 —fig. 20—przekrój pionowy odmiany prze¬ kladni, zastosowanej do wozów przedsta¬ wionych na fig. 14—19; fig, 21 — widok boczny innej odmiany samochodu, w któ¬ rym przeksztalcanie odbywa sie przez podnoszenie lub opuszczanie gasienic oraz kól drogowych wzgledem podwozia, przy- czem uwidoczniono samochód, uzyty jako wóz gasienicowy (kola drogowe z prawej strony sa zdjete). Fig, 21a — przekrój w zwiekszonej skali wzdluz linji 6, 6 na fig, 21; fig. 21ib—podobny fprzekrój wzdluz li¬ nji 7, 7 na fig. 21; fig. 21c—podobny prze¬ krój wzdluz linji 8, 8 na fig. 21; fig* 22— widok podobny do widoku na fig. 21 sa¬ mochodu uzytego jako wóz kolowy, przy- czem niektóre szczególy wskazane na fig. 21 sa opuszczone; fig. 23—rzut poziomy urzadzenia przedstawionego na fig. 21; fig. 24, 24a, 25 i 26—widoki1 podobne do widoków na fig. 21, 21b, 22 i 23, wskazu¬ jace odmiany tego samochodu i fig. 24a— przekrój w zwiekszonej sikali szczególu wzdluz linji 9, 9 na fig. 24; fig. 27—prze¬ krój szczególu wzdluz linji 1, 1 na fig. 24; fig. 28—widok boczny samochodu wedlug wynalazku niniejszego, w którym prze¬ ksztalcanie odbywa sie przez kolejne, nie¬ zalezne od siebie, podnoszenie lub opu¬ szczanie kól drogowych oraz gasienic; fig. 28a—widok w zwiekszonej skali czesci urzadzenia przedstawionego na fig. 28; fig. 29—rzut poziomy urzadzenia na fig. 28; fig. 30—rzut poziomy szczególu urzadze¬ nia, w którem zwykla skrzynka przeklad¬ niowa samochodu uzyta jest do prze¬ ksztalcania wozu, zamiast specjalnej prze¬ kladni oraz sprzegla (fig. 4); fig.31—widok boczny innej odmiany wozu przeksztalco¬ nego zapomoca obracania korby w jednym tylko kierunku; fig. 32—rzut poziomy u- rzadzenia przedstawohego na fig. 31; fig. 33—widok boczny innej odmiany wozu, w którym przeksztalcanie odbywa sie przy pomocy cisnienia plynu; fig. 34—rzut po¬ ziomy fig. 33; fig. 35 — rzut poziomy w zwiekszonej skali mechanizmu kierujacego przedniemi kolami wozów wskazanych na figurach 18 do 34; fig. 36—widok boczny szczególu mechanizmu kierujacego przed¬ niemi kolami wozów wskazanych na figu¬ rach 14 do 17; fig. 37 — rzut poziomy urzadzenia przedstawionego na fig. 36; fig. 38—przekrój pionowy zapasowego u- rzadzenia recznego przeksztalcania samo¬ chodu, w razie uszkodzenia mechanizmu wprawianego w ruch przez silnik; fig. 39—rzut czesci figury 38; fig. 40—widok zapasowego urzadzenia recznego z fig. 38 i 39 zastosowanego do wozów wskazanych na fig. 24 do 27.Na wszystkich tych figurach A ozna¬ cza podwozie samochodu; B — przednie kola drogowe; Bx — resory tych kól; B* — tylne kola drogowe wraz z ich re¬ sorami B'x; C — gasienice; C — kola na¬ pedowe gasienicowe; c — luzne kola nosne przedniej czesci gasienic; D — wal silnika; D' — skrzynke przekladniowa; D2 — wal prowadzacy obracany przez przekladnie D'; E — oslone (skrzynke) przekladni oraz sprzegla; £" — dzwignie reczna powyzszej przekladni.Na fig. 1 do 9, przedstawiajacych sa¬ mochód przeksztalcany przez podnosze¬ nie lub opuszczanie gasienic wzgledem podwozia, litera C2 oznacza ramy (zwane glównemi ramami gasienicowemi) pó jed¬ nej z kazdej strony wozu, mogace obra¬ cac sie dokola osi tylnych kól drogowych B\ Na glównych ramach umieszczone sa kola c podtrzymujace przednia czesc ga¬ sienic; kola te osadzone sa na walach u- mocowanych w podstawach C'x , mogacych przesuwac sie w podluznych wycieciach glównych ram; C* oznacza dalsze ramy (zwane pomocniczemi ramami), umieszczo¬ ne po jednej z kazdej strony wozu i pola¬ czone zprzodu z glównemi ramami C2 za¬ pomoca sworzni c3. Na tych pomocniczych ramach umieszczone sa wózki zaopatrzo¬ ne w rolki c4 podtrzymujace dolne cze- — 3 —sci gasienic, jak równiez górne rolki c5, na których opieraja sie górne czesci gasienic. Poza tern podobna rolka c5* u- mieszczona jest jeszcze na przedniej cze¬ sci kazdej z glównych ram C2. Przed¬ nia czesc kazdej z glównych ram moze przesuwac sie po lukowej zebicy a, sta¬ nowiacej czesc wspornika A4 umocowane¬ go na podwoziu A i wygietego w ksztalcie luku, którego srodek krzywizny znajduje sie na osi tylnych kól drogowych B\ Kolo zebate c4 umieszczone na glównej ra¬ mie moze zazebiac sie z zebica a. Kolo c4 moze byc obracane zapomoca prze¬ kladni slimakowej walem podluznym C5 wprawianym w ruch zapomoca zazebienia stozkowego C6 z walem popuzecznym.Ten wal poprzeczny obracany jest przy pomocy odpowiedniego mechanizmu wa¬ lem C7 wprawianym w ruch silnikiem sa¬ mochodu zapomoca mechanizmu umie¬ szczonego w skrzynce przekladniowej E.Poprzeczny wal C6 jest wspólnym dla obu zespolów kól stozkowych c6, umieszczo¬ nych po obu stronach wozu, oraz jest równiez wspólnym dla dwu dalszych ze¬ spolów kól stozkowych C8 obracaja¬ cych kazde nagwintowany wal C8, zaopa¬ trzony w nasrubek c8*, do którego umo¬ cowane sa obrotowo dwie dzwignie prze¬ gubu c9, z których górne umieszczone sa obrotowo do wspornika umieszczone¬ go na glównej ramie gasienicowej C2, a dolne na ramie pomocniczej C3.Gdy wal C7 jesF wprawiany w ruch silnikiem wozu w zadanym kierunku (dzieki odpowiedniemu nastawieniu recz¬ nej dzwigni E') przypuszczajac, ze samo¬ chód znajduje sie w stanie wskazanym na fig. 1, zebica A4 zostaje przesunieta ku dolowi kolem zehatem C4, opuszczajac w ten sposób przednia czesc podwozia A, az do chwili gdy przednie kola B zetkna sie z ziemia. Podczas tego ruchu glówne ramy gasienicowe C2 obracaja sie do¬ kola osi tylnych kól drogowych B\ Jednoczesnie dzwignie Iprzegubu c9 ob¬ racaja sie dokola swych punktów przy¬ czepienia, tylna czesc podwozia opuszcza sie* az do chwili gdy tylne kola B' zetkna sie z ziemia, przyczem ramy po¬ mocnicze gasienicowe obracaja sie doko¬ la sworzni c3. Gasienice C, oraz kola drogowe przednie i tylne stykaja sie wte¬ dy z .ziemia. Dalszy obrót walu C7 w tym samym kierunku sprowadza nastepnie glówne ramy C2 do polozenia wskaza¬ nego na fig. 2 zapomoca kól zebatych C4 i zebie a\ a ramy pomocnicze C3 zapomoca ramion c9. Górna czesc ga¬ sienic C zostaje nastepnie podniesiona do polozenia wskazanego na fig. 2 zapo¬ moca górnych rolek c5 oraz c5* tak, aby dolna czesc gasienic znajdowala sie w dostatecznej odleglosci od ziemi. Sa¬ mochód moze byc wtedy uzyty jako wóz kolowy. Celem przeksztalcenia samo¬ chodu zpowrotem do pierwotnego stanu przedstawionego na fig. 1, wspomniana przekladnia zostaje nastawiona zapomoca recznej dzwigni E4 tak, aby wal C7 obra¬ cal sie w odwrotnym kierunku, wskutek czego glówne ramy C2 wraz z pomoc- niczemi ramami C3 opuszczaja sie az do chwili, gdy gasienice zetkna sie z zie¬ mia. Dalszy ruch kól zebatych C4 pod¬ nosi zapomoca zebie a oraz dzwigni c9 podwozie A. Gdy ruch ten jest zakon¬ czony, obydwie pary dzwigni c9 prze¬ sunely sie nieco poza martwy punkt prze¬ gubu i zostaja utrzymane w tern poloze¬ niu przy pomocy wystepów c9x (fig. 1) u- mieszczonych na ramach pomocniczych C3, które zajmuja wtedy swe dolne polo¬ zenie. Ramy glówne C2 sa równiez ki- trzymane w swem dolnem polozeniu przy pomocy sworznia A2 umieszczonego na wsporniku A4 i wchodzacego do otworu w ramie glównej. Sworzen ten moze byc wy¬ suwany zapomoca preta a2 oraz dzwigni a3 polaczonej ze sworzniem, poruszajac reczna dzwignie £", z która polaczony jest — 4 -pret o2, przed dokonaniem przeksztalce¬ nia samochodu na wóz kolowy. Natomiast zasuwanie go, celem zaryglowania ramy glównej, moze odbywac sie samoczynnie pod dzialaniem sprezyny.Dzwignia reczna E4 mechanizmu na- wrotnego jest umieszczona takf ze kierow¬ ca moze z latwoscia dosiegnac ja lewa reka (fig. 3) ze swego siedzenia celem do¬ konania przeksztalcenia samochodu. Dzwi¬ gnia D* skrzynki przekladniowej samocho¬ du, pedal 1 wlaczajacy sprzeglo silnika, pedal 2 hamulca walu prowadzacego D2 oraz pedal 3 przyspieszacza sa rozmie¬ szczone w zwykly sposób (fig, 3). Prze¬ kladnia E wprawiana jest w ruch zapomoca lancucha oraz kola zebatego walem silnika D zapomoca sprzegla kolo¬ wego d (fig, 3) wlaczanego pedalem d4. Przedstawiony na figurach samochód jest zbudowany z kierownica po prawej stronie, wszystkie czesci kierownicze u- nrieszczone sa po prawej stronie i w ra¬ zie jednak umieszczenia kierownicy po le¬ wej stronie pedaly 1, 2, 3 i dzwignia D * zostaja przeniesione na lewa strone samo¬ chodu, a dzwignia E' oraz pedal prawa strone.Fig. 4 przedstawia wyzej wspomniany mechanizm nawrotny wraz ze sprzeglem.Mechanizm ten sklada sie z podwójnych kól zebatych e, e przesuwalnie umieszczo¬ nych na wale E*9 lecz niepolaczonych z ta¬ kowym. Wal Ex jest obracany walem D silnika zapomoca sprzegla klowego d oraz lancucha i kola zebatego ex (fig. 4)/Kolo zebate e moze zazebiac sie z kolem zeba- tem exx zaklinowanem na wale C7, a kolo zebate e moze zazebiac sie z kolem po- sredniem (niewtskazanem na rysunku) za¬ zebiajacem sie z drugiem kolem zebatem e'x równiez osadzonem nsa wale C7. Po¬ dwójne kola zebate moga byc przesuniete z polozenia srodkowego, wskazanego na rysunku, w jedna lub druga strone celem obracania walu C7 w jednym lub drugim kierunku, zapomoca recznej dzwigni E\ niewskazanej na fig; 4, zaopatrzonej, w widelki wchodzace w wyzlobienie miedzy obydwoma kolami zebami e e\ Wal E x jest polaczony z bebnem E2 zaopatrzo¬ nym w szereg tarczek e2, miedzy któremi znajduja sie tarczki e3 umieszczone na nasadzie E* polaczonej z podwójnemi kola¬ mi zebatemi e. e. Koncowe tarczki drugie¬ go szeregu tarczek umieszczone sa tuz przy bocznych scianach bebna E%9 a nasada £3 posiada kolnierze opierajace sie o ze¬ wnetrzna strone wspomnianych tarczek koncowych tak, ze gdy kola zebate e, e zostaja przesuniete z polozenia srodkowe¬ go w jednym lub drugim kierunku, jedna z koncowych tarczek przesuwa sie wraz z niemi, a druga pozostaje przy scianie bocz¬ nej bebna, wskutek czego obydwa szeregi tarczek zostaja sprzezone, niezaleznie od kierunku przesuniecia podwójnych kól ze¬ batych. Lekka sprezyna e4 umieszczona jest miedzy czescia bebna E2 a tuleja £4 znajdujaca sie miedzy podwójnemi kolami zebatemi a walem E*\ tuleja ta posiada kol¬ nierz e*x opierajacy sie o czesc nasady E*. Sprezyna e4 przyciska, gdy podwójne kola zebate znajduja sie w? polozeniu srod- kowem, obydwa szeregi tarczek lekko je¬ den do drugiego, wskutek czego podwójne kola zebate obracane sa stale wolno przez wal Ex ; ulatwia to znacznie zazebianie sie kola zebatego e, e z kolem zebatem e*x o- raz kola e z kolem posredniem zazebiaja- cem sie z kolem tx.Kola napedowe gasienicowe C1 u- mieszczone sa na oslonie Bx tylnej osi sa¬ mochodu (fig. 3 i 6), a tylne kola drogowe B4 umieszczone sa obrotowo na pólo* siach fr* obracanych walem silnika D2 za¬ pomoca dyferencjalu zawartego w oslonie D2x (fig. 3) w sposób zwykly. Sprzeglo klo¬ we B2 (fig. 6) jest polaczone przesuwalnie z kazda z pólosi b* i moze byc przesunie¬ te na pólosi tak, aby zostalo sprzezone z kolem zebatem znajdujacem sje na piascie — 5 —tylnego kola drogowego B\ lub z kolem ze- batem znaj duj acem sie na kole napedowem gasienioowem C, zaleznie od tego, czy sa¬ mochód jest uiyty jako wóz kolowy (fig* 2) lub gasienicowy (fig. 1). Obydwa te sprzegla sa przesuwane jednoczesnie w sposób samoczynny przez ruchy obu ram glównych i pomocniczych C3 podczas przeksztalcania samochodu. W tym celu (fig. 5 — 7) sprzegla klowe B2 przesuwane sa przez dzwignie fi3 umocowana obrotowo na glównej ramie i zaopatrzona w rolke 63 opierajaca sie o pochyla powierzchnie czesci S4 znajdujaca sie na pomocniczej ramie C3. Gdy ta ostatnia podnosi sie do polozenia wskazanego na fig. 2, powierzch¬ nia pochyla przesuwa dzwignie Z?3, wla¬ czajac przez to sprzeglo klowe (wraz z walem b* ) z kolem drogowem B\ Podczas ruchu natomiast ramy pomocniczej ku do¬ lowi, dzwignia Z?3 zostaje przesunieta przez sprezyne (niewskazana na rysunku), wlaczajac sprzeglo klowe z kolem napedo¬ wem C gasienicy- W podobny sposób od¬ bywa sie wlaczanie drugiego kola drogo¬ wego B* oraz kola napedowego C gasieni¬ cy na drugiej stronie samochodu. Fig. 7 przedstawia schematycznie dzialanie po¬ wierzchni pochylej wyze) wspomnianej; polozenie rolki 63 z prawej strony odpo¬ wiada wlaczeniu sprzegla klowego z kolem drogowem B1, polozenie srodkowe rolki 63 odpowiada polozeniu srodkowemu (wyla¬ czonemu) sprzegla, a polozenie rolki z le¬ wej strony odpowiada wlaczeniu sprzegla z kolem napedowem C gasienicy. Gdy sa¬ mochód jest uzyty jako wóz gasienicowy (fig. 1) kierowanie nim odbywa sie, w zna¬ ny sposób, zapomoca hamowania jednego lub drugiego napedowego kola gasienicowe¬ go i kazde z tych kól posiada wewnetrzna powierzchnie cterna, o która klocek hamul¬ cowy wskazany na fig. 6 schematycznie w Cx moze opierac sie dla hamowania danego kola. Te klocki hamulcowe moga byc wpra¬ wiane w ruch zapomoca oddzielnych dzwi¬ gni recznych cPxx (fig. 1, 2, 3) i drazków c?6, lub zapomoca urzadzenia, wskaza¬ nego na fig. 6a pod A4, umieszczonego na drazku kierownicy i wprawianego w ruch zwykla kierownica tak, ze moze ona byc uzyta do kierowania samochodem, uzytym jako wóz gasienicowy i czesc A4 wprawia w ruch dzwignie a4 polaczone drazka¬ mi dQ z klockami hamulcowemi C * , Zwykle hamowanie wozu odbywa sie wte¬ dy zapomoca hamulca na wale silnika wprawianego w ruch pedalem 2.Fig. 8 i 9 wskazuja odmiane napedu kól tylnych, w którym wal silnika D2 obra¬ ca (zapomoca urzadzenia róznicowego u- mieszczonego w oslonie Dlx) pólosie 6 *, na których, w tym wypadku, kola drogowe B' sa osadzone tak, ze kola te sa stale w ruchu wraz z walem Z)2, niezaleznie od postaci w jakiej samochód jest uzyty. Ko¬ la napedowe gasienicowe C sa obraca¬ ne w sposób nastepujacy: beben Z)3 urza¬ dzenia róznicowego obracany walem D2 silnika zapomoca odpowiedniego urzadze¬ nia, jak zazebienie stozkowe, jest polaczo¬ ny z kazde) strony z pierscieniem d3 we¬ wnetrznie uzebionym zazebiajacym sie z kolami posredniemi tf4 umieszczonemi na nasadzie Z)4 polaczonej z walem ruro¬ wym Dix, wewnatrz którego znajduje sie pólos bx , polaczona bezposrednio z jed- nem z kól napedowych gasienicowych CV Kola d4 zazebiaja sie z kolem srodkowem Z)5 polaczonem z bebnem hamulca d5, na którym moze byc naciagnieta tasma hamul¬ ca D5x zapomoca drazka d5x wprawia¬ nego w ruch dzwignia reczna lub pedalem, znajdujacym sie przed kierowca- Z kazdej strony urzadzenia róznicowego umieszczo¬ ne jest zazebienie epicykloidalne tego ro¬ dzaju, oraz beben hamulca d5 i drazek d1'.Te zazebienia epicykloidalne w polaczeniu z bebnami hamulca dzialaja jak sprzegla; przy zahamowaniu bebna c?5, kolo srodko¬ we D5 jest unieruchomione, a nasada Z)4 (oraz kolo napedowe C z nia polaczone) — 6 -zostaje obracana. Przez przesuniecie oby¬ dwóch drazków d5x celem zahamowa¬ nia obydwóch bebnów D5, obydwa kold na¬ pedowe gasienicowe zostaja obracane, co ma miejsce stale gdy samochód jest uzyty jako wóz gasienicowy, natomiast przy uzy¬ ciu go jako wozu kolowego, drazki d5* zostaja odsuniete, oswobodzajac bebny D5 tak, ze kola napedowe gasienicowe C przestaja byc obracane, gdyz kola srod¬ kowe D5 obracaja pierscienie o?3 we¬ wnetrznie uzebione bez pociagania za soba nasad Z)4 satelitów. Do kierowa¬ nia samochodem, uzytym jako wóz gasieni¬ cowy, naped jednego z kól napedowych ga¬ sienicowych moze byc przerwany zapomo- ca oswobodzenia odpowiedniego bebna D^, a kolo napedowe gasienicy, które przesta¬ lo byc obracane przez wal Z)2, j est zahamo¬ wane w zwykly uzywany sposób zapomoca hamulca na kole zebatem lancuchowem dzieki przesunieciu drazka d6 wprawiane¬ go w ruch dzwignia reczna d)XX przez kie¬ rowce lub przez obrót kierownicy. Drazki d5x i d5 z kazdej strony samochodu moga byc polaczone tak, ze beben D5 z jednej strony wozu zostaje oswobodzony jedno¬ czesnie z hamowaniem odpowiedniego ko¬ la napedowego C tasmy.W odmianie samochodu przedstawionej na fig, 10, lOa, 11 i 12 uzyte sa tylko dwie ramy G2 gasienicowe do podnoszenia lub opuszczania gasienic, zamiast dwóch ram glównych i dwóch ram pomocniczych, jak poprzednio, W tym wypadku ramy te, na których umieszczone sa rolki C4 dol¬ nych czesci gasienic, oraz górne rolki C5... podtrzymujace górne czesci gasienic, sa podnoszone lub opuszczane prostolinijnie zapomoca pionowych walów nagwintowa¬ nych C9... umieszczonych w wystepach bocznych C10 ram C2. Waly te moga obra¬ cac sie we wspornikach umocowanych na podwoziu samochodu i sa wprawiane w ruch jednoczesnie zapomoca zazebien stoz¬ kowych lub innych odpowiednich oraz wa¬ lów podluznych c10 przez wal C7 obracaja¬ cy sie w jednym lub drugim kierunku, za¬ leznie od nastawienia przekladni E, po¬ dobnej do przekladni wskazanej na fig. 4.W tym wypadku kola napedowe C gasienic znajduja sie w pewtiej odleglosci przed kolami drogowemi tylnemi B* i kazde z nich jest obracane przez wal D2 zapomoca sprzegla ciernego DQ typu war¬ stwowego. Czesc napedowa tego sprzegla zaopatrzona jest w beben hamulca*D6xt na którym moze byc naciagnieta tasma hamul¬ ca zapomoca drazka d1. Tarczki kazdego ze sprzegiel sa sprzegane zapomoca drazka d8 polaczonego z drazkiem d7 zapomoca recznej dzwigni dlx w sposób podobny do opisanego przy dzwigni recznej d5'* fig 8 tak, ze gdy sprzeglo jest wylaczone, ta¬ sma hamulca d6x jest naciagnieta na beb¬ nie D6x i kolo napedowe gasienicy «C od¬ laczone od walu D2 silnika zostaje zaha¬ mowane w celu kierowania samochodem uzytym jako wóz gasienicowy (fig. 10), Istnieja dwa sprzegla dQ, dwa bebny DCx i tasmy d6x hamulca po jednej dla kazdego kola napedzajacego gasienice a kazda pa¬ ra sprzegiel i drazków c?8 i d1 jest polaczo¬ na z dzwignia reczna d7x lub z czescia wprawiana w ruch przez kierownice tak, ze wóz moze byc kierowany w prawo i lewo zapomoca przesuwania tych drazków recz¬ nych lub obracania kierownicy. Naped tyl¬ nych kól drogowych B* sklada sie z wa¬ lu teleskopowego D9, zaopatrzonego w lacz¬ nik uniwersalny d9, obracajacego zapomo¬ ca urzadzenia róznicowego D2x pólosie, na których umocowane sa te kola. W celu la¬ czenia walu D2 badz z kolami napedowemi gasienicowemi C\ badz z kolami drogo¬ wemi B* istnieje skrzynka przekladnio¬ wa Z?10. Przekladnia ta jest wskazana na fig. 11 i 12 w sposób zupelnie, schematycz¬ ny a szczególowo' i dokladnie na fig. 13 i sklada sie ona zi kola zebatego d19 przesu¬ wanego na wale napedowym D2 i mogace¬ go zazebiac sie, badz z kolem zebatem d11 — 7 —na wale D11 polaczonym z walem telesko¬ powym D*, badz z kolem obracajacym poprzeczny wal Z)*3 polaczo¬ ny z czesciami mapedowemi wspomnia¬ nych wyzej sprzegiel ciernych. W ten spo¬ sób moze byc obracany walem D2 wal te¬ leskopowy Z)9, gdy samochód jest uzyty ja¬ ko wóz kolowy, lub kola napedowe gasie¬ nicowe C4, gdy takowy sluzy jako wóz gasienicowy. Kolo zebate d110 jest przesu¬ wane zapomoca ramienia D14 wprawiane¬ go w ruch przez dzwignie reczna cf15 (fig. 11) umieszczona przy siedzeniu kierowcy.Inne czesci urzadzenia przedstawionego na fig. 10 — 12 sa podobne do poprzednio o- pisanych i oznaczone temi samemi literami i liczbami Wskazane na fig. 14 — 19 trzy odmia¬ ny budowy samochodu zgloszonego paten¬ tu Nr 9070 sa przeksztalcane przez opu¬ szczanie lub podnoszenie kól drogowych 2F wzgledem podwozia A. Ramy C2 ga¬ sienic sa nieruchome wzgledem podwozia, a kola drogowe B, B' umieszczone sa na czesciach ruchomych F, F\ które o- pu&zczane sa, zapomoca napedu od silnika samochodu, az do zetkniecia sie z ziemia, poczem dalsze dzialanie napedu podnosi cale podwozie celem uniesienia ga¬ sienic na dostateczna odleglosc od ziemi.Do ponownego przeksztalcenia samochodu na wóz gasienicowy, czesci F zostaja wprawione w ruch zapomoca przekladni u- mieszczonej w oslonie E, powodujac opu¬ szczanie sie podwozia i zetkniecie sie ga¬ sienic C z ziemia, a nastepnie podniesie¬ nie kól drogowych na zadana wysokosc nad ziemia (fig, 14, 16, 18). Na fig. 14 i 15 czesci F, F1 posiadaja ksztalt wsporników, mogacych obracac sie dokola sworzni l, Y umieszczonych na podwoziu; polaczone sa one z resorami B*, B* kól drogowych B, B'. Naped silnika dziala na czesc F, F' w zadanym kierunku zapomoca przekladni E, podobnej do przedstawionej na fig. 4 i na¬ stawianej dzwignia E\ Wal C7 obracany przez te przekladnie obraca poprzeczne waly C6 polaczone stozkowemi zazebie¬ niami c6 z przedniemi walami F2 znajdu- jacemi sie po obu stronach wozu, oraz z tylnemi walami Fa, Waly F2 obracaja za¬ pomoca laczników, uniwersalnych f2x wa¬ ly /2, które wprawiaja w ruch nagwinto¬ wane czesci a* (fig. 14b) umieszczone we wspornikach A x umocowanych na podwo¬ ziu A. Do tych czesci wchodza gwintowa¬ ne drazki F2* umocowane obrotowo na wspornikach F. W podobny sposób, tylne waly F3 sa polaczone uniwersalnemi lacz¬ nikami fZx z walami f3, które wprawiaja w ruch nagwintowane czesci umieszczone we wspornikach A,JC umocowanych na podwoziu A, do których wchodza gwinto¬ wane drazki F3 x umocowane obrotowo na wspornikach F'. W ten sposób wsporni¬ ki F, Fl sa jednoczesnie podnoszone lub opuszczane zapomoca napedu od silni¬ ka samochodu celem przeksztalcania go, przez nastawienie dzwigni recznej D*. Me¬ chanizm napedowy tylnych kól drogowych B4 oraz kól napedowych gasienicowych C jest podobny do opisanego w paten¬ cie Nr 9070. Te same litery i liczby o- znaczaja te same czesci co w patencie Nr 9070.Fig. 16 i 17 przedstawiaja odmiane po¬ wyzszego przykladu wykonania samocho¬ du. F, F4 oznaczaja wsporniki mogace przesuwac sie pionowo w prowadnicach A3 umieszczonych na podwoziu A. Do wsporników umocowane sa resory B* Bix kól drogowych B, &. Mechanizm podno¬ szacy i opuszczajacy wsporniki A3 sklada sie z walów F2 oraz F3 po obu stronach wozu, obracanych przekladnia slimakowa lub inna odpowiednia c6, wprawia sie w ruch walem poprzecznym C7 i przekladnia E. Przednie konce walów F2 polaczone sa zazebieniami stozkowemi z walami piono- wemi nagwintowanemi f4, wchodzacemi w gwintowane czesci F4 wsporników F. W podobny sposób waly F3 wprawiaja — 8 —w (ruch zapomoca kól stozkowych pionowe waly nagwintowane /5, wchodzace w gwin¬ towane czesci F6 wsporników F\ Poza tetn samochód ten nie rózni sie od tych, które byly opisane w zwiazku z fig/urami 14;; Ib.Na fig/ 18 i 19 wsporniki F, F' posia¬ daja ksztalt ramion mogacych obracac sie 4okola osi kólek C oraz kól nape¬ dzajacych gasienice. Do ramion tych przy¬ twierdzone sa resory B x , B'x kól drogo¬ wych "przednich i tylnyich B, B* utrzy¬ mywanych w stalej odleglosci od osi kól gasienicowych zapomoca drazków promieniowych 64, b4*. Ramiona F, F* sa wprawiane w ruch zapomoca walów po¬ dluznych F2, F3 oraz walów nagwintowa¬ nych F6, F1 wchodzacych w czesci gwinto¬ wane /6, f7 zazebiajace sie o wyciecia w ramionach F, F, F', F\ Waly podluzne wprawiane sa w ruch zapomoca przeklad¬ ni umieszczonej w oslonie £ tak, jak i w poprzednich wypadkach (fig. 14, 15 i po¬ przednie). Poza tern samochód przedsta¬ wiony na fig. 18 i 19 jest podobny do te¬ go z fig. 14 — 17.Wedlug fig. 14-19 przedni koniec, wa¬ lu teleskopowego D9, wprawiajacego w ruch kola drogowe, tylne 5', posiada przedni lacznik uniwersalny oprócz tylne¬ go lacznika uniwersalnego d9t Przedni lacznik niezbedny jest do umozliwienia podnoszenia lub opuszczania kól drogo¬ wych podczas przeksztalcania samochor du. Lacznik ten oznaczony jest d9x na fig. 20 przedstawiajacej równiez od¬ miane przekladni. Przekladnia ta sklada sie z trzech kól zebatych rf10, t/11, tf12, od¬ powiadajacych kolom d10, d11, d12 prze¬ kladni wedlug patentu Nr 9070 lecz kolo zebate d10 jest osadzone na wa¬ le D2 silnika, a kola d11, cP2 sa luzno u- mieszczone na walach D1^ i D12. Celem polaczenia walu D2 z walem D11 lub D12 do napedu kól drogowych lub kól gasieni¬ cowych umieszczone sa na walach D11 i D12 sprzegla klowe c?11* i dX2x mogace laczyc sie z wystepami umieszczonemi na bocznych sciankach kól zebatych dxl i d12 po przesunieciu ich zapomoca dzwigni d14, w jedna lub druga strone. Przy przesunie¬ ciu tej dzwigni w jedna strone sprzeglo klowe [dUx laczy sie z wystepami na bocz¬ nej sciance kola zebatego rf11, a sprzeglo rf12 K odsuwa sie od kola zebatego tf12, a przy przesunieciu dzwigni w drugim kie¬ runku; sprzeglo d12x zostaje wlaczone z wystepami na kole zostaje odsuniete od kola rf11. W poloze¬ niu srodkowem, wskazanem na fig. 20 o- bydwa sprzegla sa wylaczone- Dzwignia c?14 wprawiana jest w ruch zapomoca drazka przesuwanego dzwignia reczna c/15 umieszczona przy siedzeniu kierowcy.W odmianach budowy samochodu wska¬ zanych na fig. 21 do 27 przeksztalcenie sa¬ mochodu odbywa sie zapomoca podnosze¬ nia lub opuszczania kól drogowych i gasie¬ nic wzgledem podwozia. Ramy gasienico¬ we *C2 polaczone sa zprzodu obrotowo z ramionami G mogacemi obracac sie do¬ kola osi kól gasienicowych przednich c.Do tych ramion umocowane sa resory Bx przednich kól drogowych B. Tylne cizesci ram gasienicowych C2 sa polaczone obro¬ towo z ramionami G, G1 mogacemi ob¬ racac sie dokola osi kól napedowych gasienicowych C; do tych ramion umoco¬ wane sa resory 5'* tylnych kól drogo¬ wych B\ Drazki promieniowe b4x utrzy¬ muja kola drogowe B w stalej odleglosci promieniowej od osi kól gasienicowych.Po opuszczeniu polozenia wskazanego na fig. 21 i 24, wskutek obrotu ramion C, G' w przeciwnych kierunkach dokola swych osi obrotu, zapomoca napedu od silnika sa¬ mochodu w sposób nizej opisany, kola dro¬ gowe B, B* stykaja sie z ziemia i jednocze¬ snie podwozie opuszcza sie ku ramom ga¬ sienicowym C2. Dalszy ruch w tym sa¬ mym kierunku wspomnianych ramion G, G* podnosi ramy gasienicowe C2 Oraz jed¬ noczesnie podnosi podwozie zpowrotem do — 9 —polozenia pierwotnego, przyczem ramy C2 zostaja w tym czasie przesuniete o wyso¬ kosc mniej wiecej równa podwójnej wyso¬ kosci przesuniecia podwozia z najnizszego polozenia. Koncowe polozenie gasienic jest wskazane na fig. 22 i 25. Przy przeksztal¬ ceniu samochodu ponownie na wóz gasieni¬ cowy, ramiona G, G4 sa wprawiane w ruch w odwrotnym kierunku, wskutek tego pod¬ wozie zostaje opuszczone wraz z ramami gasienicowemi, które opuszczaja sie o wy¬ sokosc dwa razy wieksza, az do zetkniecia sie z ziemia. Dalszy ruch ramion G, G4 w tym samym kierunku podnosi podwozie zpowrotem do polozenia pierwotnego oraz jednoczesnie kola drogowe o wysokosc dwa razy wieksza, przywracajac samochód do stanu wskazanego na fig. 21 i 24.Mechanizm wprawiajacy w ruch ramio¬ na G, G* jest podobny do mechanizmu przedstawionego na fig. 14 i 15 dla ramion tylnych C, a do mechanizmu z fig. 18 i 19 dla przednich ramion G. Sklada sie on z dwóch przednich walów Glx wprawia¬ nych w ruch silnikiem samochodu zapomo- ca przekladni umieszczonej w oslonie E, których przednie czesci nagwintowane wchodza w nasrubki gx znajdujace sie w wycieciach górnych czesci G* ramion G oraz z walu G2 obracanego równiez wspomniana przekladnia, przyczem wal G2 wprawia w ruch zapomoca kól stozko¬ wych poprzeczny wal G3 obracajacy cze¬ sci gwintowane zawarte w oslonach g3, obracajace izkolei gwintowane drazki g4 umocowane obrotowo do tylnych czesci G4 ramion G\ Aby umozliwic ruch kato¬ wy ramion G' wewnetrzne konce tych ramion umocowane sa obrotowo do czesci mogacych przesuwac sie w po¬ dluznych wycieciach ram gasienico¬ wych lub podobne wyciecia moga tez byc urzadzone w koncowych czesciach tychze ramion. Mechanizm napedu tylnych kól drogowych B* oraz kól napedowych gasie¬ nicowych C walem D2 silnika jest naogól ten sam co w patencie Nr 9070 z ta rózni¬ ca jedynie, ze kola B4, zamiast byc bezpo¬ srednio polaczone z pólosiami bx, sa wpra¬ wiane w ruch zapomoca spnzegiel klowych B° i przekladni lancuchowej b ° (fig. 23).Sprzegla B ° sa wlaczane i wylaczane sa¬ moczynnie w sposób znany i opisany w patencie Nr 9070, z ta róznica jednak, ze w danym wypadku czesci bxx o pochy¬ lych powierzchniach sa umieszczone na podwoziu, a rolki slizgajace sie po tych po¬ wierzchniach sa polaczone z drazkami box umooowanemi na czesciach G4 ramion G'.Powierzchnie pochyle powoduja, przez nacisk na odpowiednie rolki, wyla¬ czenie sprzegiel klowych podczas ruchu ramion G* z polozenia fig. 22 do polo¬ zenia fig. 21, a sprezyny wskazane na fig. 23 wlaczaja znów te sprzegla podczas ru¬ chu odwrotnego ramion G' iz polozenia fig 21 do polozenia fig. 22, ustanawiajac w ten sposób naped tylnych kól drogowych, gdy samochód ma byc uzyty jako wóz ko¬ lowy (fig. 22). Jeden z nasrubków gx po¬ siada trzpien gQ (fig. 21) wchodzacy w wy¬ ciecie koncowej czesci g5 drazka G6 pola¬ czonego dzwignia g1 i drugim drazkiem g6x z dzwignia reczna E' przekladni E, wsku¬ tek czego, gdy wspomniany nasrubek zbli¬ za sie do swego koncowego polozenia, dzwignia reczna E* zostaje przesunieta do swego polozenia srodkowego, wylaczajac silnik samochodu od mechanizmu wprawia¬ jacego w ruch ramiona G, G4; wylaczenie to ma miejsce przy koncu kazdego prze¬ ksztalcenia samochodu.Fig. 24 — 27 przedstawiaja inna od¬ miane samochodu. Przekladnia wprawia w ruch, zamiast ramion G, G4, ramy gasieni¬ cowe C2 polaczone z temi ramionami w sposób wyzej opisany. W tym wypadku (fig. 24 — 27) waly G', G2 obraca¬ ne przekladnia E, obracaja zkolei pionowe waly gwintowane G9... po dwa z kazdej strony wozu, wchodzace w nasrubki g9... umieszczone na przedniej i tylnej czesci — 10 —ram gasienicowych. Fig, 24 wskazuje urza¬ dzenie, podobne do opisanego w zwiazku z fig. 21 — 23, powracajace samoczynnie dzwignie reczna E* do polozenia srodko¬ wego, w którem trzpien g6 umieszczony jest iia jednej z ram gasienicowych C2, a czesc g5 polaczona jest drazkiem G6, ko¬ lankiem g7 i drukiem G6x z dzwignia recz¬ na £". Dzialanie urzadzenia podobne jest do opisanego powyzej przy fig. 21 — 23 przy przeksztalcaniu samochodu z jednej postaci na druga. Te same litery oznacza¬ ja te same czesci we wszystkich tych figu¬ rach. Jedynie naped kól drogowych tyl¬ nych rózni sie od wskazanego na fig. 23, lecz jest ten sam co na fig. 11 i 12.W odmianie wozu przedstawionej na fig. 28 — 29 kola drogowe oraz ramy ga¬ sienicowe sa podnoszone lub opuszczane oddzielnie i nie jednoczesnie przy pomocy ramion H, H polaczonych z osiami kól dro¬ gowych oraz ramion H' polaczonych z ramami gasienicowemi C2. Ramiona te ob¬ racaja sie dokola osi kól napedowych ga¬ sienic C oraz odpowiednich kól. Ramio¬ na, H, H posiadaja przedluzenia gór¬ ne h, a ramiona H' podobne prze¬ dluzenia K. Kazde z przedluzen h i K posiada nasnuibek h2 i A3. Na- srubek h2 nakrecony jest na gwintowa¬ ny drazek H2 polaczony z czescia kolnie¬ rzowa H4 wewnetrznie uzebiona zazebiaja¬ ca sie z kolami! h4 umieszczonemi na wspor¬ niku H5. Nasrubek h* nakrecony jest na gwintowana czesc h5 wspornika Z/5. Kola h4 zazebiaja sie srodkowem kolem zebatem H6, umieszczonem na koncu walu A6 obra¬ canego przekladnia E, jak poprzednio na¬ stawiana zapomoca dzwigni recznej F i o- czywiscie wszystkie cztery waly /i6 obra¬ cane sa jednoczesnie przekladnia E. Kaz¬ de z ramion H moze byc zaryglowane przez sworzen zaryglowujacy H7 zaopatrzony w sprezyne i umocowany do podwozia A; po¬ dobne sworznie H8 zaryglowuja kazde z ra¬ mion H\ Sworznie te polaczone sa zapo¬ moca kolanek h7 i h8 (dolna czesc fig. 29 z lewej strony) z drazkami h9 wprawiane- mi w ruch jednoczesnie zapomoca recznej dzwigni H9 urzadzonej w ten sposób, ze ruch jej w jedna strone z polozenia srod¬ kowego wysuwa jednoczesnie wszystkie sworznie zaryglowujace H7 z odpowied¬ nich otworów w ramionach H, bez wsuwa¬ nia sworzni H8 z otworów w ramionach H', a ruch tejze recznej dzwigni w prze¬ ciwnym kierunku wysuwa wszystkie sworz¬ nie H8, bez wysuwania sworzni H7. Gdy samochód znajduje sie w stanie wskazanym na fig. 28, t. j., sluzy jako wóz gasienicowy, dzwignia reczna H9 znajduje sie w swem polozeniu srodkpwem — sworznie zaryglo¬ wujace H7 sa wsuniete do dolnego otworu w ramionach H (otwór górny oznaczony jest na fig. 28a przez hx ), a sworznie Hs sa wsuniete do górnego otworu w ramionach H' (otwór dolny oznaczony jest przez h°).Celem przeksztalcenia samochodu na wóz kolowy, sprzeglo klowe d zostaje wlaczo¬ ne zapomoca pedalu d\ a dzwignia reczna H9 jest przesunieta ku tylowi dla wysunie¬ cia sworzni H7 z dolnych otworów w ra¬ mionach H. Nastepnie zostaje przesunieta dzwignia reczna E' dla wprawiania w ruch walów hQ... kola zebatego HQ oraz satelitów h4. Poniewaz ramiona H* sa zaryglowane przez sworznie H8, wsporniki £T5 nie moga obracac sie, wskutek czego kola h4 wpra¬ wiaja w ruch kolnierze H4, powodujac ruch nasrubków h2, znajdujacych sie na prze¬ dluzeniach h ramion H, wzdluz nagwinto¬ wanych czesci H2 kolnierzy H4 opuszcza¬ jac w ten sposób kola drogowe na ziemia.Sworznie H7 sa wtedy wepchniete do gór¬ nych otworów h* , zaryglowujac ramiona H w ich dolnem polozeniu, i sprowadzajac zpowrotem dzwignie reczna H9 do poloze¬ nia srodkowego. Dzwignia reczna H9 zosta¬ je nastepnie przesunieta ku przodowi ce¬ lem wysuniecia sworzni zaryglowujacych H8 z górnych otworów w ramionach H\ Waly hQ obracaja nadal kola /z4 zapomoca — 11 —kola zebatego HQ, lecz poniewaz ramiona H sa zaryglowane zapomoca sworzni H1, kolnierze H4 nie moga obracac sie, wsku¬ tek czego kola h4 obracaja wsporniki H5 powodujac przesuwanie sie nasrubków /z3 wzdluz gwintowanych czesci A5 tych wspor¬ ników i podnoszac w ten sposób ramiona H\ celem uniesienia gasienic nad ziemia.Gdy gasienice osiagna zadania wysokosc nad ziemia, sworznie zaryglówujace H* zostaja wepchniete przez odpowiednie sprezyny do dolnych otworów h° ramion H\ zaryglowujac te ostatnie w górnem po¬ lozeniu i powracajac dzwignie reczna H9 do jej polozenia srodkowego. Gdy podno¬ szenie ramion H* jest ukonczone, drazek H10, polaczony z jednym z nasrubków hs oraz z dzwignia reczna E\ przesuwa sa¬ moczynnie te ostatnia do jej polozenia srodkowego, wylaczajac w ten sposób wa¬ ly hQ od silnika. Do ponownego przeksztal¬ cenia samochodu na wóz gasienicowy, dzwignia H9 zostaje przesunieta dla usu¬ niecia sworzni zaryglowujacychff8, aby u- mozliwic opuszczenie sie ramion H', a na¬ stepnie dla wsuniecia sworzni H1 aby u- mozliwic podniesienie sie ramion H, co zo¬ staje uskutecznione przez wprawienie w ruch, w kierunku przeciwnym do poprzed¬ niego, walów hG wskutek odpowiedniego nastawienia dzwigni recznej E\ We wszystkich wyzej opisanych odmia¬ nach budowy samochodów wedlug wyna¬ lazku mozna uniknac koniecznosci stoso¬ wania specjalnej przekladni i sprzegla wskazanego na fig. 4,^ uzywajac do tego ce¬ lu zwyklej skrzynki przekladniowej D* sa¬ mochodu. W tym wypadku, wal prowadza¬ cy D2, obracany ta przekladnia, jest po¬ dzielony na dwie czesci jak to jest wska¬ zane na fig. 30, a sprzeglo klowe d, wla¬ czane Ipedalem d*\\esit umieszczone miedzy dwoma czesciami tego walu, laczac oby¬ dwie czesci walu D2 razemdla napedu wo¬ zu lub rozdzielajac je na dwie czesci. Czesc przednia walu Z)2 posiada kolo lancuchowe dx obracajace, zapomoca lancucha dxx i sprzegla ciernego zawartego w oslonie D°y mechanizm przeksztalcajacy samochód, na¬ stawiany zapomoca dzwigni recznej d°.Sprzeglo D° jest zwykle wylaczone i zosta¬ je wlaczone dzwignia d° tylko celem do¬ konania przeksztalcania samochodu. Ruch kola lancuchowego dx oraz czesci obraca¬ nych tern kolem bedzie wiec odbywal sie w jednym lub w drugim kierunku, zaleznie od nastawienia dzwigni recznej Dx prze¬ kladni zwyklej samochodu w polozeniu biegu naprzód lub wstecz, przy jednocze- snem wlaczeniu sprzegla D°. Na fig. 30 wskazane urzadzenie sklada sie z walów c10... i z walu poprzecznego C7, lecz moz¬ na zastosowac urzadzenie to do kazdej z powyzej opisanych przykladów budowy.W odmianie samochodu, przedstawionej na fig. 31 i 32, wal poprzeczny C7 moze obracac sie tylko w jednym kierunku po wlaczaniu sprzegla d i jest zaopatrzony w korby J, które obracaja sie o 180° od po¬ lozenia, przedstawionego na fig. 32, powo¬ duja przeksztalcenie samochodu z wozu ga¬ sienicowego na wóz kolowy, a przez dal¬ szy obrót w tym samym kierunku o 180° zpowfotem na wóz gasienicowy, wskutek czego unika sie koniecznosci stosowania przekladni do obracania walu C7 w od¬ wrotnym kierunku. Urzadzenie to, zastoso¬ wane w przytoczonym przykladzie do wo¬ zu z fig. 21 — 23, moze byc równiez zasto¬ sowane i w innych odmianach wozu przv wprowadzeniu odpowiednich zmian. W przytoczonym przykladzie korby J wpra¬ wiaja w ruch drazki przednie J' oraz tyl¬ ne J2; zewmetnzne konce drazków J* sa polaczone z dólnemi wystepami /" przed¬ nich ramion G, a tylne konce drazków J2 sa polaczone z górnemi wystepami /2 tyl¬ nych ramion G\ Normalnie, korby J znaj¬ duja sie w swem polozeniu martwem w stosunku do drazków J', J2, a ramiona G, G' moga byc zaryglowane odpowiedniemi zatrzaskami. — 12 —Fig. 33 i 34 przedstawiajaca samochód przeksztalcany przy pomocy cisnienia ply¬ nu na tloki nurnikowe, a urzadzenie to za¬ stosowane jest, jako przyklad, do odmia¬ ny samochodu przedstawionej na fig. 18 i 19 i moze byc, oczywiscie, zastosowane i do hmych odmian przy wprowadzeniu odpo¬ wiednich zmian. Na fig- 33 i 34 K oznacza pompe wprawiana w ruch przez wal D sil¬ nika zapomoca sprzegla d wlaczanego przez kierowce samochodu. Pompa K dostarcza plynu pod cisnieniem, przez rure Ar do a- kumulatora powietrznego K\ a stad przez rure k' do zaworów A?2 i do cylindrów K29 których tloki polaczone sa z ramiona¬ mi F podobnemi do wskazanych na fig, 18 i 19. Rura klx dostarcza plynu pod cisnie¬ niem z akumulatorów K' do zaworów i2 x i cylindrów K2x których tloki polaczone sa z ramionami F\ Rury powrotne odpro¬ wadzaja plyn z cylindrów do zbiornika JP pompy K. Zawory k2, k2* polaczone sa drazkami k\ h*x z dzwignia reczna X4 wprawiajaca w ruch jednoczesnie odpo¬ wiednie zawory do dokonania przeksztal¬ cenia wozu.W odmianach wozu wskazanych na fig, 18 — 34 ruchy kierujace przednich kól drogowych B uskutecznione sa przez kierownice zapomoca mechanizmu, umozli¬ wiajacego podnoszenie lub opuszczanie ra¬ mion, na których umieszczone sa te kola bez koniecznosci odlaczania kierownicy od kól. Przyklad wykonania tego mechanizmu przedstawiony jest na fig, 35 i sklada sie z dzwigni fi5 mogacej obracac sie dokola osi c** kól przednich gasienicowych C\ Jedno z ramion tej dzwigni jest wprawione w ruch zapomoca czesci 2?6 uzaleznionej w odpowiedni sposób od ruchów kierownicy, a drugie ramie polaczone jest w punkcie b7 z drazkiem B7 umocowanym do kolanka B8, umieszczonego na osi 65 przednich kól drogowych, którego drugie ramie polaczo¬ ne jest drazkiem 68 z ramieniem kierownL- czem 69 czopów kól. Ramie 69 polaczone jest drazkiem B10 z ramieniem kierowni- czem drugiego kola. Skutek podobny do powyzszego moze byc osiagniety zapomo¬ ca mechanizmu przedstawionego na fig. 36 i 37 zastosowanego na wozach z fig. 14—17. Mechanizm ten sklada sie z ciegla B*t polaczonego z kierownica, wprawiaja¬ cego w ruch ramie Bla% obracajace sie do¬ kola punktu fl11 podwozia i polaczone w punkcie 612 z drazkiem B12, polaczonym w punkcie &13 z kolankiem S13 polaczonem w punkcie fe14 z osia \f przednich kól oraz zapomoca drazka B14 z drazkiem steru¬ jacym 510 przednich kól.Znane zapasowe urzadzenie, wprawia¬ ne w ruch recznie, jest przewidziane na wypadek uszkodzenia urzadzen prze¬ ksztalcajacych silnikowych. Fig. 38 i 39 przedstawiaja przyklad wykonania tego mechanizmu, skladajacego sie z kola recz¬ nego L nakladanego na wal zaopatrzo¬ ny w silnik /' zazebiajacy sie z kolem sli- makowem C7 x polaczonem z walem po¬ przecznym C7 wprawianym w ruch zapo¬ moca silnika i przekladni E. Wal slimaka L' przechodzi przez nasade l? przesuwana w prowadnicach Z2 umieszczonych w oslo¬ nie Z,a sprezyny Z3 w lewa strone (fig. 38), tak ze slimakj I1 odlacza sie od kola slima¬ kowego C7x. Celem umozliwienia przesu¬ niec walu slimakowego, lozysko L* dolne¬ go konca walu moze obracac sie w punkcie /4 we wsporniku L\ umieszczonym w o- slonie Z,3. Górny koniec walu slimakowe* go L moze przesuwac sie w wycieciu /6 górnej plyty Z,6 rozsizerzonem kolisto w punkcie L7 dla przepuszczenia nasady / kola recznego L, gdy wal slimakowy znaj¬ duje sie w polozeniu przedstawionem na fig. 38 zaziebiajac sie z kolem slimakowem C1*.Gdy kolo reczne L zostaje usuniete z walu U, siprezyma/3 przesuwa wal slimakowy w w lewa strone odlaczajac go od kola slima¬ kowego. Dla wlaczenia slimaka naklada sie koloL na kwadratowe zakonczeniewalu L', poczem przesuwa sie go w prawa strone - 13 -(fig. 38—39) dla wprowadzenia nasady / w otwór /7 wskutek tego wal V zostaje utrzymany w polozeniu zazebiaj acem sie z kolem slimakowem (fig. 38), Fig. 40 przedstawia zastosowanie u- rzadzenia z fig. 38 do mechanizmu prze¬ ksztalcajacego wskazanego na fig. 24—27, lecz mechanizm zapasowy reczny moze byc oczywiscie zastosowany do wszystkich mechanizmów przeksztalcajacych, przy¬ toczonych w niniejszym opisie, oraz do wszelkich innych podobnych mechanizmów nieopisanych, które stanowia wlasnie przedmiot niniejszego wynalazku i opisa¬ ne mechanizmy nalezy jedynie uwazac ja¬ ko przyklady wykonania niniejszego wy¬ nalazku. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Samochód zaopatrzony w urzadze¬ nie do przeksztalcania go na samochód ga¬ sienicowy lub kolowy, stosownie do tere¬ nu, znamienny tern, ze przeksztalcanie sa¬ mochodu z wozu kolowego o znacznej szybkosci na odpowiedniej drodze na wóz gasienicowy, mogacy poruszac sie na tere¬ nie niedostepnym dla wozu na kolach, al¬ bo odwrotnie uskutecznia sie zapomoca urzadzenia, skladajacego sie ze sprzegla ciernego i odpowiedniej przekladni, przy- czem ani gasienice, podczas ruchu na ko¬ lach, ani kola wozu, podczas ruchu na gasienicach, nie stykaja sie zupelnie z zie¬ mia. 2. / Samochód wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze przekladnia polaczona jest ze sprzeglem ciernem w taki sposób, iz na¬ ped jest wylaczony gdy przekladnia znaj¬ duje sie w polozeniu sredniem, a wlacza sie dopiero wówczas, gdy przekladnia znajduje sie w jednem z polozen konco¬ wych. 3. Samochód wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tern, ze przeksztalcanie wozu odbywa sie zapomoca sprzegla ciernego i przekladni, sluzacej do podnoszenia lub opuszczania wzgledem podwozia gasienic, nie przestawiajac kól wozu. 4. Samochód wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tern, ze przeksztalcanie wozu odbywa sie zapomoca sprzegla ciernego i przekladni, sluzacej do podnoszenia lub opuszczania kól wozu wzgledem podwo¬ zia, nie przestawiajac gasienic. 5. Samochód wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tern, ze przeksztalcanie wozu odbywa sie zapomoca sprzegla ciernego i przekladni przez podnoszenie lub opu¬ szczanie wzgledem podwozia kól i gasie¬ nic. 6. Samochód wedlug zastrz, 1—5, zna¬ mienny tern, ze przekladnia sklada sie ze zwyklej skrzynki biegów wozu. Vickers Limited. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego .Nr 9081. Ark. i. n J%gr# ffl &*£*Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 2.Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 3. -C^V A"Y—A / -^\ /V Lj ^H--lVi?^ *%pró. ^ '* \ /•-..—. ^l-.-fTF*-*- j T%^' / w k? Szzrc. z^"iy,//j''y^'*!^:*zr ^~£?^ K 12ZZZZ ac! <- f-TT^^^^Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 4. rzzzzzzzzzzzzi zzzzzzzzzzz£P&ai'Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 5.Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 6. C z jep.M. 3Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 7. g^ i '•'• ' / 'i' \ : \&a" \4/— / / _\_ \ 1 , 1 , __, JS* Af^y^ T Jt*^*/** ^ D y«5«SrDo opisu patentowego Nr 9081. Ark. 8.Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 9. /^\Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 10. N sa ;^^SEZ22ZZz£l ^ viDo opisu patentowego Nr 9081. Ark. ii. r\ X\ %^ \-/Do opisu patentowego Nr 9081, Ark. 12. (§ g| i i VZ77zZ%. 7. /77A m. M JU Tni $ &K~s K^Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 14. 2Sa -) #eA,A*J?a*sA?jrJ Sly* Sfór ? D DiwWDo opisu patentowego Nr 9081. Ark. 15. *ZC:SO &&Do opisu patentowego Nr 9081. Ark. 16.Do opisu patentowego Nr 9081. Ark, 17. \. \ ^d \- & v *o n-^s M vr ri rN m ie=c-i '77SJ.. Ffi pj '<Ó) Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL