PL9070B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy samocho¬ dów typu posiadajacego jednoczesnie ga¬ sienice oraz kola drogowe i zaopatrzonego w urzadzenie do przeksztalcania samocho¬ du, celem uzycia go jako wozu gasienicowe¬ go lub wozu kolowego, stosownie do terenu, po którym posuwac sie ma samochód.Wedlug danego wynalazku przeksztal¬ canie samochodu z jednej postaci na druga odbywa sie zapomoca podnoszenia lub o- puszczania gasienic wzgledem podwozia bez ruszania kól drogowych. W tym celu kola nosne lub rolki gasienic umieszczone sa na ruchomych ramach (zwanych rama¬ mi gasienicowemi), przy pomocy których gasienice moga byc opuszczone z ich po¬ lozenia górnego, w którem nie stykaja sie z ziemia, az do zetkniecia sie ich z ziemia; dalszy ruch mechanizmu podnosi nastepnie podwozie samochodu, unoszac kola drogo¬ we nad ziemia na odpowiednia wysokosc; samochód sluzy wtedy jako wóz gasienico¬ wy* Przez odpowiedni ruch tego mechani¬ zmu przeksztalca sie ponownie samochód na zwykly wóz kolowy* W jednym z przykladów wykonania wynalazku zastosowano dwie ramy gasie¬ nicowe z kazdej strony wozu. Jedna -z tych ram (zwana glówna rama gasienicowa) mo¬ ze obracac sie dokola osi tylnych kól dro¬ gowych i zaopatrzona jest w przednie ko¬ la nosne gasienic, a druga rama (zwana pomocnicza rama gasienicowa) jest umo¬ cowana obrotowo zprzodu do glównej ra¬ my i zaopatrzona w wózki kól nosnych gasienic. Czesc przednia kazdej ramyglównej zaopatrz<#ia jest w kolo zebate, zazebiajace sie z wygieta zebica, umoco¬ wana do podwozia samochodu; kolo to mo- ^e jjc rj^edzgrie ^apomoca odpowiedniej przekladni, celem podnoszenia lub opu¬ szczania glównej ramy gasienicowej, któ¬ rej czesc tylna obracac sie moze dokola Oslony tylnej osi kól drogowych. Wspo¬ mniana przekladnia moze byc polaczona z druga przekladnia do podnoszenia lub o- puszczania pomocniczych rajij gasienico¬ wych, przyczem przekladnia sklada sie z dzwigni umieszczonych miedzy glównemi i pomocniczemi ramami gasienicowemu Ramy glówne i pomocnicze moga byc jed¬ noczesnie podnoszone l«ib opuszczane, ce¬ lem przeksztalcania wozu z postaci kolo¬ wej na gasienicowa. Ramy glówne mozna umocowywac w polozeniu dolnem zapo- moca sworznia, a ramy pomocnicze zapo- moca przesuniecia dzwigni nieco poza martwy punkt przegubu, w którem to po¬ lozeniu utrzymuja je odpowiednie opórki.Kola zebate lub inne kola napedze ga¬ sienic naj wlasciwiej umiescic obrotowo w oslonie osi tylnej samochodu, a tylne kola drogowe — obrotowo na pólosiach pro¬ wadzacych, przyczem miedzy kazdem tyl- nem kolem drogowem a sasiedniem kolem napedowem gasienicy znajduje sie sprze¬ glo (klowe). Odpowiednie urzadzenie u- ruchomia sprzegla te jednoczesnie w kie¬ runkach odwrotnych dla sprzegania pólosi badzto z tylnemi kolami drogowemi, badz z kolami prowadzacemi gasienice* Uru¬ chomianie tych sprzegiel moze zachodzic samoczynnie zapomoca ruchów ram gasie¬ nicowych. Wspomniane pólosie najwlasci- wiej napedzac zapomoca przekladni rózni¬ cowych celem umozliwienia kierowania sa¬ mochodem podczas pracy na gasienicach zapomoca hamowania tego lub owego ko¬ la napednego gasienic zapompca odpo¬ wiedniego hamulca. Klódke cierna lub ta¬ sme hamulca tego najwlasciwiej polaczyc odpowiednim mechanizmem z kierownica samochodu lub z czescia przez nia poru¬ szana, uzywana do kierowania samocho¬ dem na kolach.Dla lepszego zrozumienia wynalazku podany jest ponizej dokladniejszy jego o- pis z powolaniem sie na zalaczone rysunki, na których: Fig. 1 i 2 przedstawiaja samochód we¬ dlug wynalazku niniejszego z gasienicami podnoszonemi lub opuszczanemi wzgle¬ dem podwozia zapomoca ram glównych i pomocniczych (fig. 1—samochód uzyty jako wóz gasienicowy, a fig. 2—jako wóz kolo¬ wy) ; fig. 2a przedstawia widok ztylu glów¬ nych i pomocniczych ram z jednej strony samochodu w zwiekszonej skali, przyczem czesc dolna figury przedstawia przekrój przez sworzen, laczacy obydwie ramy; fig- i—rzut poziomy urzadzenia przedstawione¬ go na fig. 1 bez nadwozia samochodu; fig. 3* — przekrój poziomy w zwiekszonej skali uwidoczniajacy sworzen; fig. 4 przekrój przekladni nawrotnej; fig. 5 — widok boczny w zwiekszonej skali czesci fig. 1 je4nego z tylnych kól drogowych o- raz z czesci z niem polaczonych; fig. 6 — przekrój poziomy fig. 5; fig. 6a — raut poziomy urzadzenia wprawiajacego w ruch hamulce od kierownicy samochodu, uzytego jako wóz gasienicowy; fig. 8 — przekrój poziomy odmiany mechanizmu napedowe¬ go tylnych kól drogowych ora? gasienic; fig. 9 — widok w zwiekszonej skali srod¬ kowej lewej czesci fig. 8; fig. 10 — wi¬ dok boczny odmiany budowy samochodu, w którym przeksztalcanie wozu odbywa sie przez podnoszenie lub opuszczanie gasie¬ nic wzgledem podwozia zapomoca dwóch ram, umieszczonych po obu stronach sa¬ mochodu przedstawionego na figurze ja¬ ko wóz gasienicowy; fig. 10* — przekrój w zwiekszonej sk&H wedlug linii 1 1 z fig. 10; fig. 11 — raut poziomy fig. 10; fig. 12 — widok w zwiekszonej skali lewej srodkowej czesci fig. U; fig. 13 — prze¬ krój pionowy czesci przekladni z fig. 11 i — 2 —\ 12; fig. 14 — widok podobny do fig. 13 od¬ miany przekladni; fig. 15 — przekrój pio¬ nowy Urzadzenia zapasowego do recznego przeksztalcania samochodu w razie uszko¬ dzenia mechanizmu wprawianego w ruch przez silnik; fig. 16—rzut poziomy czesci fig. 15; fig. 17 — widok urzadzenia z fig. 15 i 16, zastosowanego do samochodu, przedstawionego na fig. 10 i 12.Na wszystkich tych figurach A ozna¬ cza podwozie samochodu; B, B — przed¬ nie kola drogowe; B*, B* — resory tych kól; B1, B1 — tylne kola drogowe wraz z ich resorami IB1*. Byx; Ct C — ga¬ sienice; C1, C1 — kola napedne gasienico¬ we; c1, c1 — luzne kola nosne przedniej czesci gasienic; D — wal silnika; D1 — skrzynke przekladniowa; D2 — wal pro wadzacy obracany przez przekladnie D1; E — oslone (skrzynke) przekladni oraz sprzegla przeksztalcajacego wozu i E1 — dzwignie reczna powyzszej przekladni Na fig. 1 do 9, przedstawiajacych sa¬ mochód przeksztalcony przez podnoszenie lub opuszczanie gasienic wzgledem podwo¬ zia, litery C2, C1 oznaczaja dwie ramy (zwane glównemi ramami gasienicowemi) po jednej z kazdej strony wozu, mogace obracac sie dokola osi tylnych kól drogo¬ wych B\ B1. Na glównych ramach umie¬ szczone sa kola c1, ci1 podtrzymujace przed¬ nia czesc gasienic. Kola te osadzone sa na walach, umocowanych w podstawach Clr mogacych przesuwac sie w podluznych wy¬ cieciach glównych ram. C3, C8 oznaczaja dwie dalsze ramy (zwane pomocnkrzemi ramami) po jednej z kazdej strony wozur polaczone zprzodu z glównemi ramami Cix C2 zapomoca sworani c*, c3. Na tych pomocniczych ramach umieszczone sa wóz¬ ki zaopatrzone w rolki c4, c4, podtrzymu¬ jace dolne czesci gasienic, jak równiez górne rolki c*, c*, <*, na których opieraja sie górflre czesci gasienic. Poza tern podob¬ na rolka <** umieszczona jest jeszcze na przecbrief czesci kazdej z glównych ram C2, C2. Przednia czesc kazdej z tych glów¬ nych ram moze przesuwac sie po lukowej zebicy a1, stanowiacej czesc wspornika A\ umocowanego na podwoziu A i wygietego w ksztalcie luku, którego srodek krzywizny znajduje sie na osi tylnych kól drogo*- wych B1, B1. Kolo zebate c4, umieszezone na glównej ramie, moze zazebiac sie z ze- bica er1. Kolo c4 moze byc obracane zapo¬ moca przekladni slimakowej walem po¬ dluznym CB, wprawianym w ruch zapo¬ moca zazebienia stozkowego c6 z walem poprzecznym. Ten wal poprzeczny obra¬ cany jest przy pomocy odpowiedniego me¬ chanizmu walem C7( wprawianym w ruch silnikiem samochodu zapomoca mechani¬ zmu, umieszczonego w skrzynce przeklad¬ niowej E. Poprzeczny wal C* jest wspólny dla obu zespolów zazebien stozkowych c6, umieszczonych po obu stronach wozu, oraz jest równiez wspólnym dla dwu dalszych zespolów zazebien stozkowych Csf Ca, ob¬ racajacych kazde nagwintowany wal, zaopatrzony w nasrubek c**, do którego umocowane sa obrotowo dwie dzwignie przegubu c9, cd, z których górna umocowa¬ na jest obrotowo do wspornika, umieszczo¬ nego na glównej ramie gasienicowej C2, a dolna — na ramie pomocniczej C3.Gdy wal C7 jest wprawiony w ruch za¬ pomoca silnika wozu w zadanym kierunku (dzieki odpowiedniemu nastawieniu recz¬ nej dzwigni E1) przypuszczajac, ze samo¬ chód znajduje sie w stanie wskazanym na fig. 1, zebica A1 zostaje przesunieta ku do¬ lowi kolem zebatem C4, opuszczajac w ten sposób przednia czesc podwozia A az do chwili, gdy przednie kola B, B zetkna sie z ziemia. Podczas tego ruchu glówne ramy gasienicowe C7, C1 obracaja sie dokola osi tylnych kól drogowych B1, B*. Jednoczesnie dzwignie przegubu C9, C* obracaja sie do¬ kola swych punktów przyczepienia, tylna czesc podwozia opuszcza sie az do chwili, gdy tylne kola B1, B* zetkna sie z ziemia, przyczem ramy pomocnicze gasienicoweobracaja sie dokola sworzni c3, c3. Gasie¬ nice c, c, oraz kola drogowe przednie i tylne stykaja sie wtedy z ziemia. Dalszy obrót walu C7 w tym samym kierunku sprowadza nastepnie glówne ramy C2, C2 do polozenia, wskazanego na fig. 2, zapo¬ moca kól zebatych C4, C4 i zebie d1, a1, a ramy pomocnicze C*, Cs zapomoca ramion c9, c9. Górna czesc gasienic G, C zostaje nastepnie podniesiona do polozenia wska¬ zanego na fig. 2 zapomoca górnych rolek c5, c5, c5 oraz c5x tak, aby dolna czesc ga¬ sienic znajdowala sie w dostatecznej odle¬ glosci od ziemi. Samochód moze byc wte¬ dy uzyty jako wóz kolowy. Celem prze¬ ksztalcenia samochodu zpowrotem do pierwotnego stanu, przedstawionego na fig. 1, wspomniana przekladnia zostaje nasta¬ wiona zapomoca recznej dzwigni E1 tak, aby wal C7 obracal sie w odwrotnym kie¬ runku, wskutek czego glówne ramy C2, C2, wraz z pomocniczemi ramami C3, C3, opu¬ szczaja sie az do chwili, gdy gasienice ze¬ tkna sie z ziemia. Dalszy ruch kól zebatych G4, C4 podnosi zapomoca zebie a)1, a1, oraz dzwigni c9, c9, podwozie A. Gdy ruch ten jest zakonczony, obydwie pary dzwigni c9, c9 przesunely sie nieco poza martwy punkt przegubu i zostaja utrzymane w tern polo¬ zeniu przy pomocy wystepów c9x (fig. 1), umieszczonych na ramach pomocniczych C3, które zajmuja wtedy swe dolne polo¬ zenie. Ramy glówne C2, C2 sa równiez u- trzymane w swem dokiem polozeniu przy pomocy sworznia A2,, umieszczonego na wsporniku A1 i wchodzacego do otworu w ramie glównej. Sworzen ten moze byc wy¬ suwany zapomoca preta a2 oraz dzwigni a3, polaczonej ze sworzniem, poruszajac recz¬ na dzwignie E1, z która polaczony jest pret a2 przed dokonaniem przeksztalcenia sa¬ mochodu na wóz kolowy. Natomiast zasu¬ wanie go, edem zaryglowania ramy glów¬ nej, moze odbywac sie samoczynnie pod dzialaniem sprezyny.Dzwignia reczna E1 mechanizmu na- wrotnego jest umieszczona tak, ze kierowca moze z latwoscia dosiegnac ja lewa reka (fig. 3); nie potrzebuje wiec kierowca o- puszczac swego siedzenia celem dokonania przeksztalcenia samochodu. Dzwignia D * skrzynki przekladniowej samochodu, pe¬ dal 1 wlaczajacy sprzeglo silnika, pedal 2 hamulca walu prowadzacego Z)2 oraz pe¬ dal 3 przyspieszacza sa rozmieszczone w zwykle uzywany sposób (fig. 3). Przeklad¬ nia E wprawiana jest w ruch zapomoca lancucha oraz kola zebatego walem silni¬ ka D zapomoca sprzegla klowego d (fig. 3), wlaczanego pedalem d1. Przedstawiony na figurach samochód jest zbudowany z kierownica po prawej stronie; w razie jedr nak umieszczenia kierownicy po lewej stronie, pedaly 1, 2, 3 i dzwignia Dx zo¬ staja przeniesione na lewa strone samo¬ chodu, a dzwignia E1 oraz pedal d1 na pra¬ wa strone.Fig. 4 przedstawia wyzej wspomniany mechanizm nawrotny wraz ze sprzeglem.Mechanizm ten sklada sie z podwójnych kól zebatych e, e1, przesuwanych na wale Ex. Wal E x jest obracany walem Z) silni¬ ka zapomoca sprzegla klowego d oraz lancucha i kola zebatego ex (fig. 4), Kolo zebate e moze zazebiac sie kolem zebatem e xx, osadzonem na wale C7, a kolo zebate e1 moze zazebiac sie z kolem posredniem (niewskazanem na rysunku), zazebiajacem sie z drugiem kolem zebatem e1 *, równiez osadzonem na wale C7. Podwójne kola ze¬ bate moga byc przesuniete z polozenia srodkowego, wskazanego na rysunku, w jedna lub druga strone, celem obracania walu C7 w jednym lub drugim kierunku, zapomoca recznej dzwigni E1, niewskaza¬ nej na fig, 4, zaopatrzonej w widelki wcho¬ dzace w wyzlobienie miedzy obydwoma kolami zebatemi e, e1. Wal E x jest polaczo¬ ny z bebnem E2, zaopatrzonym w szereg tar¬ czek e2, miedzy któremi znajduja sie tarcz¬ ki e3, umieszczone na nasadzie Es, pola¬ czonej z podwójnemi kolami zebatemi e, e1. ** 41 —Koncowe tarczki drugiego szeregu tarczek umieszczone sa tuz przy bocznych scia¬ nach bebna E2, a nasada Ez posiada kol¬ nierze opierajace sie o zewnetrzna strone wspomnianych tarczek koncowych tak, ze gdy kola zebate e, e1 zostaja przesuniete z polozenia srodkowego w jednym lub dru¬ gim kierunku, jedna z koncowych tarczek przesuwa sie wraz z niemi, a druga pozo¬ staje przy scianie bocznej bebna, wskutek czego obydwa szeregi tarczek zostaja sprze¬ zone niezaleznie od kierunku przesuniecia podwójnych kól zebatych. Lekka sprezyna e4 umieszczona jest miedzy czescia bebna E2 a tuleja is4, znajdujaca sie miedzy po¬ dwój nemi kolami zebatemi a walem E x; tuleja ta posiada kolnierz e4* opierajacy sie o czesc nasady £3. Sprezyna e4 przy¬ ciska, gdy podwójne kola zebate znajduja sie w polozeniu srodkowem, obydwa sze¬ regi tarczek lekko jeden do drugiego, wsku¬ tek czego podwójne kola zebate obracane sa stale wolno przez wal E*; ulatwia to znacznie zazebianie sie kola zebatego e z kolem zebatern exx oraz kola e^ z kolem posredniem zazebiaj acem sie z kolem e1 Kola napedne gasienicowe C1, C1 umie¬ szczone sa na oslonie B x tylnej osi samo¬ chodu (fig. 3 i 6), a tylne kola drogowe B\ B1 umieszczone sa obrotowo na pólosiach bx obracanych walem silnika D2 zapomoca urzadzenia róznicowego, umieszczonego w oslonie D2x (fig. 3) w sposób zwykle uzy¬ wany..Sprzeglo klowe B2 (fig. 6) moze byc przesuniete na pól osi fe2 tak, aby zostalo sprzezone z kolem zebatem, znaj duj acem sie na piascie tylnego kola drogowego B1 lub z kolem zebatem, znaj duj acem sie na kole napedowem gasienicowem C1, zaleznie od tego, czy samochód jest uzyty jako wóz kolowy (fig. 2), lub gasienicowy (fig. 1), Obydwa te sprzegla sa przesuwane jedno¬ czesnie w sposób samoczynny przez ruchy obu ram glównych i pomocniczych C2 i C3 podczas przeksztalcania samochodu. W tym celu (fig. 5—7) sprzegla klowe B2 przesuwane sa dzwignia B3 umocowana ob¬ rotowo na glównej ramie i zaopatrzona w rolke 63, opierajaca sie o pochyla po¬ wierzchnie czesci fi4, znajdujaca sie na pomocniczej ramie C3. Gdy ta ostatnia pod¬ nosi sie do polozenia wskazanego na fig. 2, powierzchnia pochyla przesuwa dzwignie B2 wlaczajac sprzeglo klowe (wraz z wa¬ lem bx) z kolem drogowem fi1. Podczas ru¬ chu natomiast ramy pomocniczej ku dolo¬ wi dzwignia B3 zostaje przesunieta spre¬ zyna (niewskazana na rysunku), wlacza¬ jac sprzeglo klowe z kolem napednem C1 gasienicy. W podobny sposób odbywa sie wlaczanie drugiego kola drogowego B1, oraz kola napednego C1 gasienicy na dru¬ giej stronie samochodu. Fig. 7 przedstawia schematycznie dzialanie powierzchni po¬ chylej wyzej wspomnianej; polozenie rol¬ ki 63 z prawej strony odpowiada wlacze¬ niu sprzegla klowego z kolem dro,gowem B1, polozenie srodkowe rolki 63 odpowiada polozeniu srodkowemu (wylaczonemu) sprzegla^ a polozenie rolki z lewej strony odpowiada wlaczeniu sprzegla z kolem na¬ pednem C1 gasienicy. Gdy samochód jest uzyty jajko wóz gasienicowy (fig. 1), kiero¬ wanie nim odbywa sie w znany sposób za¬ pomoca hamowania jednego lub drugiego kola napednego gasienicowego; kazde z tych kól posiada wewnetrzna powierzchnie cierna, o która klocek hamulcowy, wskaza¬ ny na fig. 6 schematycznie w C*, moze od¬ pierac sie celem hamowania danego kola.Te klocki hamulcowe moga byc wprawia¬ ne w ruch zapomoca oddzielnych dzwigni recznych d5xx (fig. 1, 2, 3) i drazków dQ, d6, lub zapomoca urzadzenia, wskazanego na fig. 6a pod A4, umieszczonego na draz¬ ku kierownicy i wprawianego w ruch zwy¬ kla kierownica tak, ze moze ona byc uzyta do kierowania samochodem, uzytym jako wóz gasienicowy; czesc A4 wprawia w ruch dzwignie a4, a4, polaczone drazkami rf6, dG z klockami hamulcowemi Cx. Zwykle ha¬ mowanie wozu odbywa sie wtedy zapomoca — 5 —hamulca na wale silnika, wprawianego w ruch pedalem 2.Fig. 819 wskazuja odmiane napedu kól tylnych, w których wal silnika D2 obraca (zapomoca urzadzenia róznicowego, umie¬ szczonego w oslonie D2xJ pólosie bx, na których w tym wypadku kola drogowe B1.B1 sa osadzone tak, ze kola te sa stale w ruchu wraz z walem D2 niezaleznie od po¬ staci w jakiej samochód jest uzyty. Kola napedne gasienicowe C1, C1 sa dbracane w sposób nastepujacy: beben D* urzadzenia róznicowego, obracany walem D2 silnika zapomoca odpowiedniego urzadzenia jak zazebienie stozkowe, jest polaczony z kaz¬ dej strony z pierscieniem d3 wewnetrznie uzebionym, zazebiajacym sie kolami po- sredniemi d4, d4, umieszczonemi na nasa¬ dzie D4 polaczonej z walem rurowym D4 x wewnatrz którego znajduje sie pólos bx polaczona bezposrednio z jednem z kól na- pednych gasienicowych C1. Kola d4 zdiza- biaja sie z kolem srodkowem Z)5, polaczo- nem z bebnem hamulca o?5, na którym mo¬ ze byc naciagnieta tasma hamulca D^x za¬ pomoca drazka t/5*, wprawianego w ruch dzwignia reczna lub pedalem, znajduja¬ cym sie przed kierowca. Z kazdej strony urzadzenia róznicowego umieszczone jest zazebienie epicykloidalne tego rodzaju, oraz beben hamulca cf5 i drazek cf5*. Te zazebienia epicykloidalne w polaczeniu z bebnami hamulca dzialaja jak sprzegla; przy zahamowaniu bebna d5, kolo srodko¬ we D5 jest unieruchomione, a nasada D4 (oraz kolo napedowe gasienicowe C1 z nia polaczone) zastaje obracana. Przez przesu¬ niecie obydwóch drazków d5*, dhx , celem zahamowania obydwóch bebnów Z)5, oby¬ dwa kola napedowe gasienicowe zostaja obracane, co ma miejsce stale, gdy samo¬ chód jest uzyty jako wóz gasienicowy; na¬ tomiast przy uzyciu takowego jako wozu kolowego drazki d?x, dhx zostaja odsunie¬ te, oswobadzajac bebny D5, Z)5 tak, ze ko¬ la napedowe O1, C1 przestaja byc obracane, gdyz kola srodkowe Z)5, Z)5 obracaja pier¬ scienie d3, d3 wewnetrznie uzebione bez pociagania za soba nasad D4, D4. Do kie¬ rowania samochodem, uzytym jako wóz gasienicowy, naped jednego z kól napedo¬ wych gasienicowych moze byc przerwany zapomoca wyswobodzenia odpowiedniego bebna Z)5, a kolo napedowe gasienicy, które przestalo byc obracane walem D2, jest zahamowane w zwykle uzywany spo¬ sób zapomoca hamulca na kole zebatem lancuchowem dzieki przesunieciu drazka dbxx przez kierowce lub przez obrót kie¬ rownicy. Drazki d*x i d6 z kazdej strony samochodu moga byc polaczone tak, ze be¬ ben D5 z jednej strony wozu zostaje oswo¬ bodzony jednoczesnie z zahamowaniem od¬ powiedniego kola napedowego C1 tasmy.W odmianie samochodu, przedstawio¬ nej na fig. 10, 10a, 11 i 12, uzyte sa tylko dwie ramy C2, C2 gasienicowe db podno¬ szenia lub opuszczania gasienic, zamiast dwóch ram glównych i dwóch ram pomoc¬ niczych, jak poprzednio. W tym wypadku ramy te, na których umieszczone sa rolki c4 dolnych czesci gasienic, oraz górne rol¬ ki c5, podtrzymujace górne czesci gasie¬ nic, sa podnoszone lub opuszczane prosto¬ linijnie zapomoca pionowych walów gwin¬ towanych C9, C9, umieszczonych w wy¬ stepach bocznych C10 ram C2. Waly te mo¬ ga obracac sie we wspornikach umocowa¬ nych na podwoziu samochodu i sa wpra¬ wiane w ruch jednoczesnie zapomcfca za¬ zebien stozkowych lub innych odpowied¬ nich, oraz walów podluznych c10 przez wal C7 obracajacy sie w jednym lub dru¬ gim kierunku, zaleznie od nastawienia przekladni E, podobnej do przekladni wskazanej na fig. 4. W tym wypadku ko¬ la napedowe C\ C1 gasienic znajduja sie w pewnej odleglosci przed kolami drogo- wemi tylnemi ZJ1, B1 i kazde z nich jest ob¬ racane przez wal D* zapomoca sprzegla ciernego D6 typu warstwowego. Czesc na- — 6 —pedowa tego sprzegla zaopatrzona jest w beben hamulca DQx, na którym moze byc naciagnieta tasma hamulca zapomoca drazka d1. Tarczki sa sprzegane zapomoca drazka d8, polaczonego z drazkiem d7 za¬ pomoca recznej dzwigni d1 * w sposób po¬ dobny do opisanego przy dzwigni recznej dbxx (fig. 8) tak, ze, gdy sprzeglo jest wyla¬ czone, tasma hamulca dQ * jest naciagnie¬ ta na bebnie DQx i kolo napedne gasienicy C", odlaczone od walu D2 silnika, zostaje zahamowane w celu kierowania samocho¬ dem, uzytym jako wóz gasienicowy (fig. 10). Istnieja dwa sprzegla D6, dwa bebny D*x i tasmy dQx hamulca, po jednej dla kazdego kola napedzajacego gasienice, a kazda para sprzegiel drazków d8 i d1 jest polaczona z dzwignia reczna dlx lub z czescia wprawiana w ruch przez kierow¬ nice tak, ze wóz moze byc kierowany w prawo lub w lewo zapomoca przesuwania tych dzwigni recznych lub obracania kie¬ rownicy. Naped tylnych kól drogowych B1, B1 sklada sie z walu teleskopowego Z)9, zaopatrzonego w lacznik uniwersalny c?9 i obracajacego zapomoca urzadzenia róznicowego D2 x pólosie, na których umo¬ cowane sa te kola. W celu laczenia walu D2 badz z kolami napednemi gasienico- wemi C1, C1, badz z kolami drogowemiS1..Z?1, istnieje skrzynka przekladniowa Z)10.Przekladnia ta jest wskazana na fig. 11 i 12 w sposób zupelnie schematyczny, a szczególowo i dokladnie na fig. 13; sklada sie ona z kola zebatego o?10, przesuwane¬ go na wale napedowym D2 i mogacego za¬ zebiac sie badz z kolem zebatem d11 na wale D11, polaczonym z walem telesko¬ powym Z)9, badz z kolem d12 na wale D12, obracajacym poprzeczny wal Z)13, polaczo¬ ny z czesciami napednemi wspomnianych wyzej sprzegiel ciernych. W ten sposób moze byc obracany zapomoca walu D2 wal teleskopowy D9, gdy samochód jest uzyty jako wóz kolowy, lub kola napedne gasienicowe C1, C1, gdy sluzy on jako wóz gasienicowy. Kolo zebate d10 jest przesu¬ wane zapomoca ramienia Z)14, wprawiane¬ go w ruch dzwignia reczna o?15 (fig. 11), umieszczona przy siedzeniu kierowcy. In¬ ne czesci urzadzenia, przedstawionego na fig. 10—12, sa podobne do poprzednio o- pisanych i oznaczone temi samemi litera¬ mi i numerami.Odmiana przekladni, wskazana na fig. 14, sklada sie z trzech kól zebatych c?10, dil, d12, odpowiadajacych kolom zeba¬ tym d10, d11, d12 z fig. 13, lecz kolo zebate d10 jest osadzone na wale cf2, a kola ze¬ bate d11, d12 sa luzno umieszczone na wa¬ lach D11 i D12. Celem polaczenia walu* Z)2 z walem D11 lub D12 dó napedu kól drogo¬ wych lub kól napednych gasienicy, umie¬ szczone sa na walach D11 i D12 sprzegla klowe dllx i d12x, mogace laczyc sie z wystepami, umieszczonemi na bocznych scianach kól zebatych d11 i nieciu ich zapomoca dzwigni D14 w jedna lub druga strone. Przy przesunieciu tej dzwigni w jedna strone sprzeglo klowe dllx laczy sie z wystepami na bocznej scianie kola zebatego d11, a sprzeglo klo¬ we d12x jest odsuniete od kola zebatego d12, a przy przesunieciu w druga strone sprzeglo klowe d12x laczy sie z wystepami na kole d12, a sprzeglo dllx zostaje odsu¬ niete od kola d11. W polozeniu srodko- wem, wskazanem na fig. 14, obydwa sprze¬ gla sa wylaczone. Dzwignia Z)14 wprawia¬ na jest w ruch drazkiem przesuwanym dzwignia reczna c/15, umieszczona przy siedzeniu kierowcy.Zapasowe urzadzenie wprawiane w ruch recznie jest przewidziane na wypa¬ dek uszkodzenia urzadzen, przeksztalca¬ jacych samochód. Fig. 15 i 16 przedstawia¬ ja przyklad wykonania tego mechanizmu, skladajacego sie z kola recznego F, nalo¬ zonego na wal F1, zaopatrzonego w slimak Z1, mogacy zazebiac sie z kolem slimako- wem C7x, polaczonem z walem poprzecz¬ nym C7, normalnie wprawionym w ruch — 7 —przez silnik i przekladnie tiawrotna E, Wal slimaka F1 przechodzi przez nasade F2, przesuwana w prowadnicach f2, umie¬ szczonych w oslonie F3 przez sprezyne f6 wlewa strone (fig. 15) tak, ze slimak Z1 jest normalnie odlaczony od kola slimakowe¬ go c7 x. Celem umozliwienia przesuniec wa¬ lu slimakowego lozysko F4 dolnego konca walu moze obracac sie w punkcie /4 we wsporniku F5, tunieszozonym w oslonie F3.Górny koniec walu slimakowego F1 moze przesuwac sie w wycieciu /6 górnej plyty F6, rozszerzonej kolisto w punkcie /7 do przepuszczenia nasady / kola recznego F, gdy wal slimakowy F1 znajduje sie w po¬ lozeniu fig, 15, zazebiajac sie z kolem sli- makowem Clx'.Gdy kolo reczne F zostaje usuniete z walu F1 sprezyna /3 przesuwa wal F1 w le¬ wa strone, odlaczajac go od kola slimako¬ wego. Dla wlaczenia slimaka naklada sie kola reczne na kwadratowe zakonczenie walu F1, poczem przesuwa sie go w pra¬ wa strone (fig. 15—16) dla wprowadzenia nasady / w otwór f1, dzieki czemu wal F1 zostaje utrzymany w polozeniu zazebiaj a- cem sie z kolem slimakowem (fig. 15).Fig. 17 przedstawia zastosowanie wy¬ zej opisanego urzadzenia do mechanizmu przeksztalcajacego z fig. 10 i 11, lecz u- rzadzenie to moze byc oczywiscie zasto¬ sowane do wszystkich sposobów wykona¬ nia niniejszego wynalazku; wystarczy w tym celu polaczyc kolo slimakowe Clx z jakimkolwiek walem, stanowiacym czesc mechanizmu przeksztalcajacego danego sa¬ mochodu.W niniejszym opisie zostaly podane rózne przyklady mechanizmów prze¬ ksztalcajacych przy pomocy podnoszenia lub opuszczania ram gasienicowych. For¬ my wykonania wynalazku, opisane powy¬ zej, nalezy uwazac jedynie jako przykla^ dyf gdyz wszelkie mechanizmy przeksztal¬ cajace stanowia przedmiot wynalazku.W przykladzie wykonania, np. przedsta¬ wionym na fig. 1 i 2, w którym zastosowa¬ ne sa ramy gasienicowe glówne i pomoc¬ nicze, ramy glówne C2, C2 moga byc rów¬ niez podnoszone i opuszczane zapomoca dzwigni, tworzacych przegub i laczacych ramy glówne i pomocnicze w sposób po¬ dobny do opisanego w zwiazku z dzwignia¬ mi C9, C9 (fig. 1 i 2), a te ostatnie dzwignie moga byc polaczone z podwoziem i z ra¬ mami pomocniczemi; w tym wypadku dzwignie te bylyby wprawiane w ruch za¬ pomoca nagwintowanych walów podluz¬ nych, umieszczonych z kazdej strony wo<- zu. Podobne dzwignie moga byc równiez uzyte zamiast pionowych walów gwintowa¬ nych C9, C9 (fig. 10 i 11) do podnoszenia lub opuszczania ram gasienicowych C2, C2. PL PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Samochód, znamienny tern, ze po¬ siada z kazdej strony glówna rame gasie¬ nicowa (C2) oraz pomocnicza rame gasie¬ nicowa (C3J, z których pierwsza obraca sie dokola osi tylnej wozu i zaopatrzona jest w kolo wolne (C1) przedniej czesci (C) gasienicy, a rama druga (CSJ umoco¬ wana jest zprzodu obrotowo do glównej ramy i zaopatrzona jest w wózki krazków nosnych (C4, C*) dolnej czesci gasienicy oraz w krazki fC5, C5) górnej czesci gasie¬ nicy.

2. Samochód wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze koniec przedni kazdej ra¬ my glównej (C2) posiada kólka zebate (C*), zazebiajace sie z wygieta zebnica (a1), umocowana na podwoziu samochodu (A) i wprawiane w ruch sila mechaniczna zapomoca przekladni slimakowej lub in¬ nej, celem podnoszenia lub opuszczania ramy glównej.

3. Samochód wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tern, ze ramy pomocnicze ga¬ sienic (Cs, C*) podnosza sie lub opu¬ szczaja zapomoca dzwigni fC9, C9), umie¬ szczonych miedzy glównemi i pomocni- —_ $ -czerni ramami gasienicowemi i wprawia- nemi w ruch mechanicznie,

4. , Samochód wedlug zastrz. (2 i 3, znamienny tern, ze kólka zebate (C4) oraz przeguby fCn, C^J polaczone sa z prze¬ kladnia w ten sposób, ze ramy gasienic glównych i pomocniczych (C2, C*) mozna uruchomiac jednoczesnie,

5. Samochód wedlug zastrz, 1—4, znamienny tern, ze glówne ramy gasieni¬ cowe rygluje sie w ich polozeniu dolnem zapomoca sworznia (A2). 6. Samochód wedlug zastrz. 3, zna¬ mienny tern, ze ramy gasienicowe pomoc¬ nicze (C?, C*) przestawia sie w ich polo¬ zenie dolne zapomoca przesuniecia two¬ rzacych przegub dzwigni fC°, C^J nieco poza punkt martwy przegubu i oparcia ich o wystepy (C9x) ram, 7. Samochód wedlug zastrz. 1—6, znamienny tern, ze kola lancuchowe lub inne kola napedne fC1, C1) gasienic umie¬ szczone sa obrotowo w oslonie tylnej osi samochodu (Bx ), a kola tylne wozu (Bl, 51) na pólosiach ( bx, bx ), na których v- mieszczone jest miedzy kazdem kolem wozu a sasiedniem kolem napednem ga¬ sienicy sprzeglo klowe, przyczem odpo¬ wiednie urzadzenie pozwala sprzegla te przesuwac jednoczesnie w kierunkach od¬ wrotnych, celem wlaczania jednoczesnego kól tylnych wozu lub kól napednych ga¬ sienic. 8. Samochód wedlug zastrz. 7, zna¬ mienny tern, ze sprzegla (B2) powoduja samoczynnie ruchy ram gasienicowych (C2, O). 9. Samochód wedlug zastrz. 7 i 8, znamienny tern, ze pólosie (bx, bx ) wpra¬ wia w ruch przekladnia róznicowa (D2x ) tylnej osi zapomoca hamowania jednego z kól napednych gasienic (C1, O1), celem u- mozliwienia kierowania samochodem pod¬ czas ruchu na gasienicach, 10. Samochód wedlug zastrz. 9, zna¬ mienny tern, ze podczas ruchu samochodu na kolach mechanizm hamujacy kól na¬ pednych gasienic (C1, C1) wprawia w ruch kierownica (lub czesc z nia polaczona). lt. Samochód wedlug zastrz. 5, zna¬ mienny tern, ze przeksztalcanie samocho¬ du z kolowego na gasienicowy uskutecznia silnik zapomoca przekladni nawrotnej, której rekojesc nastawcza (E1) sluzy do wyswobadzania sworznia (A2). Vickers Limited, Zastepca: M, Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 9070. Ark. i.Do opisu patentowego Nr 9070. Ark. 2.Do opisu patentowego Nr 9070. Ark. 3. r-Y—a ^&r<5 '^sl ^f <*" 1 1 ICS W*" ' i ^T mDo opisu patentowego Nr 9070. Ark. 4. ^ Sra -vfi fcas a 333S vh J7^ h?*\. ^ic7/cr/3. W^/jy"Do opisu patentowego Nr 9070. Ark. 5.Do opisu patentowego Nr 9070. Ark.

6. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL