Przedmiotem wynalazku jest antena pelengacyjna o malych wymiarach wzgledem dlugosci fali, przeznaczona do stosowania w zakresie od 1 MHz do 200 MHz jako przenosna, jednokierunkowa i jednoczesnie szerokopasmowa antena pelengacyjna lub antena do mierników natezenia pola, szczególnie przydatna do namierzania i lokalizacji zródel zaklócen przemyslowych w warunkach wielkomiejskich. < Stan techniki. Znane i stosowane sa anteny pelengacyjne ramowe, dwukierunkowe przystosowane do pracy z miernikiem o specjalnej konstrukcji. Znane sa równiez anteny utworzone zdipola, i reflektora, albo zdipola i direktora, badz tez z dipola, reflektora i direktora, majace wymiary porównywalne z dlugoscia fali i przydatne do stosowania w waskim zakresie czestotliwosci, a przystosowane do pracy ze zwyklymi mikrowoltomierzami selektywnymi o znormalizowanych impedancjach wejsciowych. Znane i stosowane sa takze anteny pelengacyjne typu Adcoka utworzone z dwóch elementów promieniujacych bedacych dipolami lub ramami o wymiarach porównywalnych z dlugoscia fali przy czym elementy te sa bezposrednio polaczone z wejsciem mikrowoltomierza. Anteny te maja wlasnosci dwukierunkowe i moga wspólpracowac z mikrowoltomierzami selektywnymi o specjalnych wlasciwosciach w zakresie szumów wlasnych. Znane i stosowane sa anteny pelengacyjne jednokierunkowe stanowiace zespól anteny ramowej i anteny unipolowej, mogace wspólpracowac z miernikami specjalnego typu zwanymi radionamiernikami. ' Nie sa jednak znane anteny pelengacyjne jednokierunkowe o malych wymiarach wzgledem dlugosci fali a majace wlasnosci szerokopasmowe i mogace wspólpracowac ze zwyklymi mikrowoltomierzami selektywnymi o znormalizowanej impedancji wejsciowej. * Istota wynalazku. Antena pelengacyjna wedlug wynalazku zawierajaca dwa równolegle dipole o jednakowych dlugosciach a polaczona poprzez dopasowujacy transformator z torem laczacym ja z odbiornikiem ma kazdy z dipoli polaczony z jednym z wejsc odsprzegajacego hybrydowego ukladu za pomoca2 89 833 symetrycznego toru, przy czym kazdy z symetrycznych torów od strony zacisków wejsciowych hybrydowego ukladu jest zakonczony dlawikiem, podczas gdy róznica dlugosci elektrycznych miedzy obydwoma torami jest równa odleglosci elektrycznej miedzy dipolami. Kazdy z dwóch identycznych dlawików jest utworzony z koncowego odcinka symetrycznego toru z którym wspólpracuje, nawinietego na toroidalnym, ferrytowym •. rdzeniu, t Antena wedlug wynalazku, w przeciwienstwie do znanych anten jednokierunkowych, cechuje sie malymi wymiarami wzgledem najdluzszej dlugosci fali zakresu roboczego anteny oraz jednokierunkowoscia w szerokim zakresie czestotliwosci, gdyz w pasmie czestotliwosci od 1 MHz do 200 MHz moze konkretna antena pracowac w przedziale czestotliwosci, dla którego stosunek górnej czestotliwosci granicznej do dolnej czestotliwosci granicznej wynosi 5.Objasnienie rysunku. Wynalazek zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania pokazanym na zalaczonym rysunku , który przedstawia schematycznie elektryczny uklad polaczen anteny.Przyklad realizacji wynalazku. Antena wedlug wynalazku ma dwa równolegle dipole 1 i 2 o jednakowych dlugosciach. Kazdy z dipoli 1 i 2 jest polaczony z odsprzegajacym, hybrydowym ukladem 3 za pomoca symetrycznego toru 4, 5. Kazdy z symetrycznych torów 4 i 5 jest od strony zacisków wejsciowych hybrydowego ukladu 3 zakonczony identycznym dlawikiem 6, 7 utworzonym z koncowego odcinka symetrycznego toru 4, 5 nawinietego na toroidalnym, ferrytowym rdzeniu 8, 9. Kazdy z koncowych odcinków symetrycznego toru 4, 5 stanowiacy uzwojenie dlawika ma taka sama dlugosc. Róznica dlugosci elektrycznych miedzy symetrycznymi torami 4 i 5 jest równa odleglosci elektrycznej miedzy srodkami 4 i 5 jest równa odleglosci elektrycznej miedzy srodkami dipoli 1 i 2 liczonej w linii prostej. Róznice faz pradów od dipoli na wejsciu dopasowujacego transformatora 10 polaczonego miedzy wyjsciem hybrydowego ukladu 3 a torem 11 laczacym cala antene z odbiornikiem uzyskuje sie przez wlaczenie konców odcinków koncowych symetrycznych torów 4 i 5 stanowiacych wyjscia dlawików 6, 7 na zaciski lezace na przekatnych mostkowego hybrydowego ukladu 3.^Szczególnie korzystne dzialanie anteny wedlug wynalazku i jej glówne walory, przejawiajace sie w jej malych wymiarach wzgledem dlugosci najdluzszej fali zakresu roboczego przy jednoczesnej jednokierunkowosci i szerokopasmowosci, staja sie oczywiste w swietle wywodu jej wlasnosci elektrycznych.Jezeli przed d oznaczymy odleglosc w lini prostej miedzy dipolami 1 i 2, przez H polaczenie hybrydowe, przez d! i d2 dlugosci odcinków symetrycznych torów 4 i 5, przez 0'przesuwnik fazowy wlaczony miedzy jeden dipol a polaczenie hybrydowe, zas przez 1 dlugosc ramion kazdego z identycznych dipoli, a nastepnie zalozymy, ze w torach 4 i 5 o dlugosciach dk i d2 nie ma fali odbitej co oznacza, ze tory sa dopasowane do swoich impedancji falowych na zaciskach hybrydowego ukladu H, to opóznienia fazowe pradów na odcinkach torów miedzy dipolami 1 i 2 a miejscem rozgalezienia wyniosa odpowiednio: l\ =0i di + 0 ;\p2 =-02d2 gdzie 0i 02 oznaczaja stale fazowe w torach, przy czym: 0, =2 7r/X, ;02 = 2ttA2 zas Xj i X2 oznaczaja dlugosci fali w torach di i d2, a przesuniete fazowe w przesuwniku Nalezy podkreslic, ze hybrydowy uklad H sprawia, ze dipole nie sa ze soba sprzezone na opornosci obciazenia, co pociaga za soba fakt, ze opóznienia fazowe dla pradów sa wylacznie zalezne od dlugosci d, i d2 symetrycznych torów 4 i 5.Charakterystyka promieniowania rozwazanego ukladu antenowego ma przeto postac: . FM = A • M exp[j(0-0i d, -0O d cos^)]+ + expH02d2) gdzie : A ¦ staly wspólczynnik; f(ó ) - charakterystyka pojedynczego dipola; 0o - 27t/X0 — stala fazowa w wolnej przestrzeni; Xo ¦ dlugosc fali w tej przestrzeni.Po elementarnych przeksztalceniach charakterystyka promieniowania ma postac: FM - A, • 1( -0, d! + 02 d2 -0O d cos*p] Dla uzyskania jednokierunkowej charakterystyki promieniowania potrzeba i wystarczy aby dla kieiunku \p m 180 , niezaleznie od czestotliwosci promieniowanie znosilo sie calkowicie , a dla kierunku \p = 0 pozostawa-89833 3 lo promieniowanie róznicowe, które w istotny sposób decyduje o charakterystyce anteny. Tewarunki moga byc spelnione tylko w przypadku, gdy niezaleznie od czestotliwosci jest spelniona relacja: <7-(0i d, -02 d2) + po d =tt tj-gdy: 0 = 11;/}, d, -p2d2 =)30d Oznacza to, ze fazy pradów obu dipoli musza byc przeciwne, rózniace sie o 180° i ze róznica dlugosci elektrycznych di i d2 musi byc równa odleglosci elektrycznej miedzy dipolami. Stosujac symetryczne tory 4 i 5 o jednakowych parametrach elektrycznych tj.fr ¦ & i oznaczajac przez k * Xi Aq wspólczynnik skrócenia fali w torach, otrzymuje sie dla róznicy dlugosci torów nastepujace wyrazenie: d, - d2 -kd Poniewaz stosunek dlugosci fali Xi - X2 w torach 4 i 5 o dlugosciach ct i d2 do dlugosci fali XQ w wolne] przestrzeni jest niezalezny od czestotliwosci, rozwazany uklad antenowy musi miec teoretycznie jednokierunko¬ wa charakterystyke promieniowania dla dowolnej czestotliwosci.W praktyce sily elektromotoryczne indukuja sie nie tylko w dipolach 1 i 2 ale takze w symetrycznych to¬ rach 4 i 5. Te tory stanowia takze antene, przy czym jej wypadkowa wysokosc skuteczna jest porównywalna- z wysokoscia skuteczna dipoli. Jezeli zatem nie zastosuje sie odpowiedniego chwytu dla wytlumienia sil elektro¬ motorycznych w torach 4 i 5 charakterystyka anteny staje sie bezkierunkowa. Sile elektromotoryczna induko¬ wana w torach 4 i 5 mozna latwo zlikwidowac. Wystarczy w tym celu, przy wejsciu na uklad hybrydowy wtracic na konce torów 4 i 5, dlawiki fali asymetrycznej. Jezeli dlawiki utworzy sie z koncowych odcinków torów 4 i 5. przez ich bifilarne nawiniecie na toroidalnym rdzeniu ferrytowym, to nie beda one wywolywac tlumienia fali symetrycznej indukowanej w dipolach 1 i 2, a beda tlumic fale asymetryczna indukowana w torach 4 i 5.Przy indukcyjnosci dlawików rzedu 2C/xH otrzymuje sie wytlumienie skladowej asymetrycznej rzedu 40 dB. Po zastosowaniu dlawików uzyskuje sie rzeczywiste wlasnosci kierunkowe anteny praktycznie zgodne z rozwiazaniami teoretycznymi. PL