Przedmiotem wynalazku jest sposób ochladzania zuzla z termicznego procesu przeróbki tlenkowych rud cynku w piecach obrotowych, odbywajacy sie za pomoca cieczy. Przedmiot wynalazku dotyczy równiez urzadzania do stosowania tego sposobu.Znany sposób ochladzania zuzla odpadowego, powstajacego podczas termicznego procesu przeróbki tlenkowych rud cynku, polega na kierowaniu i gromadzeniu tego zuzla w specjalnie do tego celu przeznaczonych komorach zuzlowych, gdzie przebywajac przez okreslony czas stygnie do temp. ok. 600°C, po czym wypuszcza¬ ny jest do koleb i odstawiany na zwalowisko. Inny sposób ochladzania zuzla przebiega przy uzyciu czynnika wodnego. Goracy zuzel odprowadza sie do rynny wypelnionej woda i przekazuje do chlodnika obrotowego.Chlodnik ustawiony jest wznoszaco w kierunku ruchu materialu i ma wewnatrz spirale, której zadaniem jest przesuwanie chlodzonego zuzla w kierunku wylotu. Chlodnik obrotowy ma kilkanascie metrów dlugosci i srednice 1,5 m. Jest czesciowo wypelniony woda. Jeszcze inny sposób ochladzania zuzla polega na kierowaniu ^tego zuzla poprzez komore zuzlowa i stale otwarty wypust w tej komorze do koryta wypelnionego ciecza, wyposazonego w przenosnik zgrzeblowy do wynoszenia ochlodzonego materialu.Znany jest równiez sposób wedlug patentu PRL nr 63521, polegajacy na dokruszaniu duzych bryl zuzla do uziarnienia ponizej 150 mm i wprowadzaniu go do basenu odzuzlacza wyrzutowego napelnionego woda, gdzie ochladza sie go do temp. ponizej 90°C, a nastepnie odprowadza znanymi urzadzeniami transportujacymi na zwal.Przedstawione metody ochladzania zuzla maja szereg wad. Ochladzanie w komorach zuzlowych jest malo skuteczne i wymaga dlugiego czasu przebywania zuzla w komorze co pociaga za soba potrzebe budowy komór o duzej pojemnosci, a niedostateczny stopien ochlodzenia powoduje niszczenie taboru transportowego i dopala¬ nie sie na zwale koks iku zawartego w zuzlu, co staje sie uciazliwe dla otoczenia.Ochladzanie za pomoca czynnika wodnego w chlodniku obrotowym jest wprawdzie skuteczniejsze, lecz wymaga równiez duzych gabarytów chlodnika i duzego zapotrzebowania mocy na jego obracanie. Chlodzenie w korycie wyposazonym w przenosnik zgrzeblowy nie zapewnia ciaglosci chlodzenia ze wzgledu na zrywanie sie lancuchów napedzajacych zgrzebla. Chlodzenie w wyrzutniku wedlug patentu nr 63521 przebiega wlasciwie.2 69 794 ale samo urzadzanie ze wzgledu na wady konstrukcyjna ulega czesto awariom. Jednostronny naped walu wyrzutnlka powoduje jego skrecanie I lamanie, co prowadzi do dlugich przerw w chlodzeniu, Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych niedogodnosci w zakresie ochladzania zuzla. Dla osiagnie* cia tego celu wytycza sie zadanie opracowania takiego sposobu chlodzenia iuila I skonstruowania urzadzenia do jego stosowania, które umozliwiaja uzyskanie wymaganego stopnia ochlodzenia, zapewnia latwe bezawaryjne wynoszenie zuzla z osrodka wodnego, zajmujac przy tym niewielka przestrzen.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ie wychodzacy z obrotowego pieca goracy o temperaturze od 900-1100°C zuzel, spada na zsuwnie pochylona w kierunku przeciwnym do ruchu materialu w piecu, a nastepnie stacza sie po niej do wanny wypelnionej ciecza. Goracy zuzel oddaje swe cieplo cieczy i jest równoczesnie przemieszczany po dnie wanny po linii srubowej. Przemieszczanie zuzla po linii srubowej ma na celu przedluzenie czasu przebywania zuzla w wannie, : a tym samym zwiekszenie stopnia jego ochlodzenia.Ochlodzony zuzel wynoszony jest nastepnie lopatkami'i zsypywany do rynny zsypowej i podawany na przenosnik tasmowy, którym transportuje sie go na zwal.Urzadzenie do stosowania wymienionego sposobu sklada sie z wanny w postaci odcinka pierscienia o przekroju prostokatnym, usytuowanej poprzecznie do osi obrotowego pieca pod jego wylotem. Wanna stanowiaca odcinek pierscienia, ustawiona jest centrycznie do osi pieca. Do jej dna w ksztalcie kolistego luku siega kilka rzedów lopatek zamocowanych na obwodzie koncówki obracajacego sie pieca. Ilosc rzedów lopatek i szerokosc.wanny uzalezniona jest od zadanego stopnia ochlodzenia zuzla. Lopatki poszczególnych rzedów za wyjatkiem lopatek rzedu ostatniego maja nachylenie w stosunku do osi pieca wyrazajace sie katem 45°, zas do powierzchni plaszcza sa prostopadle. Obrotowy ruch tych lopatek powoduje przesuwanie sie zuzla po linii srubowej. Pierwszy rzad lopatek zamocowany jest na czesci stozkowej koncówki pieca. Lopatki ostatniego rzedu ustawione sa równolegle do osi pieca, a zadaniem ich jest wynoszenie materialu do rynny zsypowej. Dla zapewnienia lepszego zsypu wynoszonego materialu lopatki te odchylone sa nieco do tylu w stosunku do kierunku obrotu, tworzac ze styczna w punkcte styku z plaszczem pieca kat rozwarty. Kazdy rzad ma od 3 do 8 lopatek rozmieszczonych na obwodzie pieca w równych odstepach. Boczne wewnetrzne krawedzie lopatek poszczególnych rzedów zachodza nieco na siebie podajac przesuwany material w pas dzialania nastepnego rzedu lopatek. Lopatki wszystkich rzedów przesuniete sa wzgledem siebie o kat srodkowy od 40° do 120°.Zaleta sposobu chlodzenia zuzla wedlug wynalazku jest uzyskanie znacznego ochlodzenia, pozwalajacego na transportowanie go znanymi przenosnikami tasmowymi bez obawy ich uszkodzenia. Urzadzenie do chlodzenia zuzla wedlug wynalazku odznacza sie prosta konstrukcja, malymi gabarytami, brakiem urzadzen napedzajacych i ciagla niezawodna praca.Istote wynalazku przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia z boku, zas fig. 2 urzadzenie i koncówke pieca z przodu.Pod koncówka obrotowego pieca 1 zabudowano wanne 2 w postaci odcinka pierscienia o przekroju prostokatnym. Wanna 2 spoczywa na wspornikach 3 osadzonych na fundamentach 4. Jest ona usytuowana poprzecznie do osi pieca 1 i równoczesnie wspólsrodkowo z plaszczem 5 pieca 1 i wypelniona woda. Pod wylotem pieca 1 znajduje sie zsuwnia 6 pochylona w kierunku wanny 2, doprowadzajaca do niej goracy zuzel. Do dna 7 wanny 2 siegaja dwa rzedy lopatek 8, 9 zamocowanych na obwodzie koncówki obracajacego sie pieca 1.Lopatki 8 zabudowane sa na stozkowej czesci 10 pieca 1 i sa nachylone do osi pieca pod katem równym 45°, zas do powierzchni plaszcza stozkowej czesci 10 sa prostopadle. Dla zrównowazenia sil wystepujacych podczas przesuwania zuzla po dnie 7 wanny 2 lopatki 8, 9 zostaly wzmocnione wspornikami 11. Wewnetrzne boczne krawedzie lopatek 8 zachodza czesciowo za wewnetrzne boczne krawedzie lopatek 9. Ma to na celu przemieszczanie materialu w pas dzialania nastepnego rzedu lopatek. Lopatki 9 zamocowane na cylindrycznej czesci pieca 1 sa pochylone nieco do tylu w stosunku do kierunku jego obrotów i tworza ze styczna w punkcie styku z plaszczem pieca 1 kat rozwarty równy 135°.Lopatki 8 i 9 rozmieszczone sa na obwodzie pieca 1 w ten sposób, ze kat srodkowy miedzy nimi wynosi 60°, zas kat srodkowy, o który przesuniete sa wzgledem siebie lopatki 8 i 9 wynosi 40°. Na lopatkach 9 zamocowane sa za pomoca srub ich koncówki 12. Ulatwia to ich wymiane w przypadku znacznego zuzycia tych koncówek. W bezposredniej stycznosci z wylotem 13 wanny 2 usytuowano rynne zsypowa 14, za pomoca której sprowadza sie ochlodzony zuzel na przenosnik tasmowy 15, którym odprowadza sie go na zwalowisko. PL