Przedmiotem wynalazku jest sposób wzbogacania rud oraz uklad do wzbogacania rud.Zwlaszcza, korzystna jest obróbka sposobem we¬ dlug wynalazku rudy zawierajacej skladniki zdolne do siarczkowania, które maja byc oddzielone za po¬ moca flotacji ze skaly plonnej w sposób ekonomicz¬ ny oraz z optymalna wydajnoscia przez doprowadze¬ nie siarczkujacych substancji chemicznych do rudy w postaci papki w ilosci regulowanej w celu wy¬ tworzenia optymalnego zakresu wstepnie ustalonych potencjalów oksydacyjno-redukcyjnych wówczas, gdy mieszanina przechodzi przez wybrany kontro¬ lny punkt taki, jak komórka flotacyjna.Skladniki mineralne oddzielone ze skaly plonnej w rudzie za pomoca flotacji takie, jak mineraly siarczkowe zawieraja zwykle inne skladniki mine¬ ralne oddzielone w zaleznosci od potrzeby wraz z innymi siarczkami mineralnymi takimi, jak tlenki, wodorotlenki, weglany, siarczany, metale rodzime oraz polaczenia tychze. Stanowia one zwykle sklad¬ niki rudy zdolne do siarczkowania, z którymi siar¬ czki moga wystepowac w rudzie i w zaleznosci od potrzeby sa odzyskiwane z siarczkami wystepuja¬ cymi naturalnie.Znane sa sposoby wzbogacania rud przez doda¬ wanie czynnika siarczkujacego takiego, jak siarczek sodu, dwusiarczek sodu lub siarczek wodoru razem z chemicznymi substancjami, srodkami flokulacyj- nymi itp. Czynniki siarczkujace reaguja co naj¬ mniej powierzchniowo z mineralnymi skladnikami zdolnymi do siarczkowania mialko mielonych cza¬ steczek rudy, tworzac cienka lub powierzchowna powloke na niektórych powierzchniach czasteczek, wystarczajaca do polepszenia ich zwizalnosci za pomoca czynnika flotacyjnego i w ten sposób nada¬ ja sie bardziej do oddzielenia w pocesie flotacji w postaci piany razem ze zwyklymi skladnikami siar¬ czkowymi rudy.Jednakze trudnosc polegala na tym, ze skladniki zdolne do siarczkowania, dla których dodawano przed flotacja do mielonej rudy w postaci papki srodek siarczkujacy, moga zmieniac swa ilosc w rudzie poddawanej obróbce oraz beda zmieniac zak¬ res wielkosci i poszczególne wystawienie na dziala¬ nie powierzchniowe partii materialu poddawanemu procesowi obróbki, wskutek czego srodek siarczku¬ jacy moze byc dostarczany w zbyt malej lub tez nadmiernej ilosci w czasie trwania procesu. Istnie¬ ja pewne tendencje nadmiernego dodawania tego srodka po prostu w celu uzyskania powierzchniowej powloki siarczkowej potrzebnej dla flotacji. Pocia¬ galoby to jednakze za soba znaczne straty ekono¬ miczne.Zmieszanie mialów rudy z siarczkujaca substanc¬ ja chemiczna oraz potrzeba równego rozdzialu tych substancji pomiedzy mialy o róznych wielkosciach dla celów siarczkowania wplywaly równiez na znaczne straty odzyskiwalnych skladników na sku¬ tek pewnego nadmiaru i nieodpowiedniej obróbki chemicznej, majacej na celu wywolanie optymalnie 89 45689 3 wysokich wydajnosci flotacyjnych odzyskiwalnych skladników wystepujacych w rudzie.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wzbo¬ gacania rud, który nie ma wad wystepujacych w spospbach stosowanych dotychczas. I Dalszym celem wynalazku jest opracowanie ukla¬ du do stosowania sposobu wzbogacania rud.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze mie¬ rzy sie zakres potencjalów oksydacyjno-redukcyj- nych w pajpce poddawanej obróbce chemicznej po¬ wstalych w czasie efektywnego dzialania ukladu i doprowadza sie chemiczna substancje do papki w ilosci pozwalajacej na utrzymanie potencjalu oksy- dacyjno-redukcyjnego papki w wybranym z góry zakresie.Cel wynalazku zostal osiagniety przez opracowanie ukladu do wzbogacania rud, który zawiera ko*mórki flotacyjne wraz z urzadzeniami do dostarczania ply¬ nacej rudy przez komórki dla oddzielenia z nich skladników mineralnych ,urzadzenie do obróbki papki ze wzbogacajaca substancja chemiczna, urza^ dzenie do okreslania potencjalu oksydacyjno-reduk- cyjnego papki oraz urzadzenie do regulowania ilosci wzbogacajacej substancji chemicznej dostarczanej do papki w celu utrzymania wstepnie okreslonego zakresu potencjalów oksydacyjno-redukcyjnych w komórkach.Zgodnie z wynalazkiem ilosc wzbogacajacej sub¬ stancji chemicznej, typowo siarczkujacego czynnika dodawanego do rudy w celu polepszenia flotacji, czasami takze obejmujacego ilosc zuzytego srodka flotacyjnego, jest dokladnie regulowana w czasie dostarczania substancji chemicznych do mieszaniny flotacyjnej przez odpowiednia zmiane ilosci potrzeb¬ nej do utrzymania optymalnego potencjalu oksyda- cyjno-redukcyjnego w komórce flotacyjnej. Faktycz¬ nie, ilosc srodka siarczkujacego oraz zwykle srodek flotacyjny sa podawane zmiennie do rudy w postaci papki, która ma byc poddawana obróbce, ze wzgle¬ du na potrzebe utrzymania wybranego zakresu po¬ tencjalu oksydacyjno-redukcyjnego wytworzonego w komórce flotacyjnej, przy czym zakres ten jest za¬ kresem optymalnym dla specyficznej rudy podda¬ wanej obróbce.Ruda, w której skladnik odzyskiwany stanowi na przyklad siarczek miedzi oddzielany za pomoca flo¬ tacji, zawierajaca równiez skladniki miedzi utlenio¬ nej takie, jak kuprit, malachit, lub azurit lub mie¬ szaniny tychze, gdzie siarczek miedzi z tlenkiem miedzi, weglanem miedzi lub wodorotlenkiem mie¬ dzi stanowi naturalna mieszanine, musi byc naj¬ pierw zmielona w celu zasadniczego uwolnienia skladników mineralnych w postaci drobnych cza¬ steczek. Niekiedy, ale w malym zakresie skladnikiem odzyskiwanym moze byc siarczan miedzi oraz miedz rodzima, która jest zwykle zmieszana ze skala plon¬ na, piaskowcem oraz twardszymi mineralami.Ruda moze byc na przyklad zmielona w mlynku do rzedu okolo 100 do 200 mikronów przy wielkosci sita okolo 30 do 140 oczek wedlug standardu USA, co wystarcza dla wywolania reakcji i uzyskania powierzchniowego pokrycia skladników, nadajacych sie do siarczkowania blona siarczkowa utworzona przez reakcje ze srodkiem siarczkujacym znanych postaci miedzi nadajacych sie do siarczkowania. Po- 456 4 . ... wierzchnie czastek w ten sposób zmienione pozwa¬ laja na zwilzanie siarczkowo-selektywnym srodkiem flotacyjnym i oddzielenie za pomoca flotacji siarcz-^ kowych powierzchniowych skladników razem z sia- rczkiem rodzimej miedzi.Stwierdzono, ze powierzchniowa blona w pola¬ czeniu z innymi zmiennymi skladnikami mieszaniny flotacyjnej takimi, jak powietrze wprowadzane do komórki w celu wywolania flotacji, stopien reakcji skladnika zdolnego do siarczkowania oraz sam prze¬ wodzacy charakter czynnika flotacyjnego, obecnie wytwarza wymierny potencjal oksydacyjno-reduk¬ cyjny, który zgodnie z niniejszym wynalazkiem jest stosowany jako wskaznik do okreslenia czy miesza- nina ta, wówczas gdy jest dostarczona do komórki flotacyjnej pozwoli na optymalne odzielenie sklad¬ ników mineralnych za pomoca flotacji. Tak wiec, potencjal oksydacyjno-redukcyjny sluzy jako pod¬ stawa, na bazie której reguluje sie dostarczanie sub- stancji chemicznych do rudy w postaci papki w ce¬ lu osiagniecia optymalnego oddzielenia.W sposobie wedlug wynalazku ruda kruszy sie i nastepnie miele oraz sortuje. Nastepnie poddaje ¦ sie ja obróbce za pomoca wzbogacajacych substan¬ cji chemicznych takich, jak czynniki flotacyjne, a gdy ruda jest mieszanina za pomoca srodka siarcz¬ kujacego w celu podniesienia przez proces flotacji wartosci skladników nie siarczkujacych wystepuia- cych w rudzie, która jest mieszanina. Te substancje chemiczne sa doprowadzane zazwyczaj w optymal¬ nej ilosci jaka jest niezbedna dla flotacji calej sub¬ stancji odzyskiwanej z rudy. Eapka jest równiez poddawana obróbce za pomoca optymalnej ilosci czynników flotacyjnych oraz innych wzbogacajacych substancji, takich jak srodki flokulacyjne, srodki akroflotacyjne, srodki superflokujace itp. powszech¬ nie dodawanych do rudy w trakcie przygotowywa¬ nia jej do procesu flotacji, przy czym mieszanina przechodzi do komórki flotacyjrfej takiej, jak ko¬ mórka Maxwella. Powietrze jest równiez doprowa¬ dzane w regulowanej ilosci do komórki i miesza sie z papka w znany sposób w celu wyplywu sklad¬ ników mineralnych. 45 Elektrolityczne ogniwo elektrochemiczne kazdego przemyslowego typu, takiego jak standardowa ko¬ mórka, zaopatrzona w elektrody kalomelowo-platy- nowe, jest tak umieszczone, ze styka sie z napowie¬ trzona papka za pomoca zanurzonej w niej elektro- 50 dy lub pozostajacej w zetknieciu z papka w wybra¬ nym punkcie odniesienia, korzystnie w poblizu wierzcholka komórki flotacyjnej w taki sposób, ze papka tworzy elektrolit komórki, którego wskaznik EMF jest zazwyczaj mierzony w milivoltach za po- 55 moca milivoltomierza. Zmierzony wskaznik EMF ko¬ mórki jest wskaznikiem potencjalu oksydacyjno-re¬ dukcyjnego jaki wytwarzany jest przez papke flo¬ tacyjna, gdy plynie ona nieprzerwanie. Wytworzony w ten sposób potencjal oksydacyjno-redukcyjny, 60 zmienia sie w zaleznosci od stanu plynacej papki.Bedzie sie on zmienial w zaleznosci od zawartosci mineralnych czasteczek, rodzaju i ilosci srodków wzbogacajacych takich, jak srodki chemiczne siarcz¬ kujace lub flotacyjne stosowane z iloscia powietrza 65 oraz jednorodnosci mieszaniny. Inne czynniki takie,89 jak temperatura maja równiez wplyw na wskaznik EMF.Wydajnosc flotacji zostala stwierdzona na podsta¬ wie szeregu prób, podczas których mierzono zmien¬ nosc potencjalu oksydacyjno-redukcyjnego komórki, uwzgledniajac wyzej wspomniane poszczególne zmienne takie, jak nieznaczne zmienienie w zalez¬ nosci od potrzeby ilosci wzbogacajacych i flotacyj¬ nych substancji chemicznych, okreslaniei z góry przyblizonego optymalnego odzysku skladników z rudy w odniesieniu do ilosci wzbogacajacej sub¬ stancji chemicznej oraz odnotowywanie potencjalów oksydacyjno-redukcyjnych komórki wytworzonych powyzej zakresu warunków procesu.W ten sposób, optymalna wydajnosc komórki flo¬ tacyjnej ze zmienna iloscia wzbogacajacej substancji chemicznej zostala okreslona w warunkach poten¬ cjalu oksydacyjno-redukcyjnego wytworzonego w papce flotacyjnej poddawanej obróbce. Optymalny, wyraznie okreslony potencjal oksydacyjno-redukcyj- ny do obróbki rudy bedzie stwierdzony dla skutecz¬ niejszego dzialania komórki flotacyjnej przy dopusz¬ czeniu nieznacznych poprawek dla pewnych zmien¬ nych.Po ustaleniu warunków optymalnych dla rudy o zasadniczo stalym skladzie, zgodnie z wartosciami próbnymi wytworzonymi przy ustalonej ilosci wzbo¬ gacajacych substancji chemicznych, zwyklej dostawy oraz czynnika flotacyjnego itd. mozliwe jest urucho¬ mienie calego ukladu wzbogacajacego przy ciaglym odczytywaniu wskaznika EMF osiaganego do poza¬ danego zakresu potencjalów oksydacyjno-redukcyj¬ nych niezbednych do dzialania komórki flotacyjnej.Nalezy stwierdzic, ze wzbogacajaca obróbka rudy, która zawiera od 1/2 do 1% rniedzi obejmujacej skladniki zdolne do siarczkowania wymaga poda¬ wania od 0,226 do 0,906 kG na tone srodka siarcz¬ kujacego takiego, jak siarczek sodowy oraiz 0,0453 do 0,136 kG na tone czynnika flotacyjnego w postaci ksantogenianu w celu optymalnego usuniecia war¬ tosci miedzi z takiej rudy, w której 0,5 do 0,1% miedzi stanowi tlenek, który ma byc siarczkowany.Taka ruda poddawana obróbce w komórce flotacyj¬ nej do której doprowadzane jest powietrze dla sku¬ teczniejszego usuniecia miedzi w postaci piany osia¬ gnelaby optymalny potencjal oksydacyjno-redukcyj- ny w papce rudy podczas zwyklej operacji komórki flotacyjnej w zakresie 125 do 160 miliwoltow, ko¬ rzystnie od 135 do 155 miliwoltów w czasie przeply¬ wu papki poprzez komórke Maxwella.Jednakze ruda, stale przechodzaca poprzez komór¬ ke Maxwella bedzie sie mieniac. Wydajnosc komór¬ ki bedzie równiez zmienna w zaleznosci od zmien¬ nosci podawanej rudy. Ta zmiennosc w rzeczywi¬ stym skladzie rozdrobnionej rudy oraz ilosc czynnika siarczkujacego faktycznie potrzebnego i ilosc wy¬ maganego czynnika flotacyjnego równiez sie zmie¬ niaja w czasie zasilania. Zgodnie z niniejszym wy¬ nalazkiem ta zmiennosc wzbogacajacych substancji chemicznych zachodzi w ilosci, która jest niezbedna do utrzymania potencjalu komórek w granicach po¬ danego zakresu, to znaczy utrzymania potencjalu oksydacyjno-redukcyjnego wewnatrz komórki Max- wella w ustalonym z góry optymalnym zakresie.Gdy odczytany potencjal oksydacyjno-redukcyjny 456 6 jest nizszy lub wyzszy od ustalonego zakresu, wów¬ czas zmienia sie zasilanie papki rudy we wzbogaca¬ jace substancje chemiczne w taki sposób, aby utrzy¬ mac potencjal oksydacyjno-redukcyjny komórki w korzystnym do przyjecia zakresie.Wtórne flotacje sa zwykle prowadzone w poszcze¬ gólnych komórkach flotacyjnych umieszczonych w szeregach takich, jak komórki Fagergrena. One rów¬ niez wymagaja regulowanego doprowadzania wzbo- gacajacej substancji chemicznej, zwykle zarówno czynnika siarczkujacego jak równiez flotacyjnego dostosowanego do optymalnych warunków wtórej komórki. Do nich równiez dodaje sie wzbogacajaca substancje chemiczna w takiej ilosci, która pozwoli- laby na utrzymanie potencjalu oksydacyjno-reduk¬ cyjnego w wybranym dla kazdej wtórnej komórki zakresie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu do wzbogacania rud, a fig. 2 — schemat ukladu, w którym zasilanie sub¬ stancji chemicznej wzbogacajacej rude jest automa¬ tycznie regulowane w wybranej ilosci.Na fig. 1 rozkruszona ruda w postaci mialu skla¬ dajaca sie z okolo 40% cial stalych rozkruszonych poczatkowo na gruboziarniste odlamki, z których okolo 80% o grubosci 9,5 mm lub mniej wchodzi do ukladu linia przenosnikowa 10 i przechodzi przez lej zsypowy 14 do mlyna kulowego 12 gdzie jest mie¬ lona w wodzie na papke o czasteczkach wielkosci rzedu okolo 100 do 200 mikronów. Papka jest w spo¬ sób ciagly wydobywana ze skrzynki zbierajacej 16 za pomoca pompy 18 regulowanej gestosciomierzem i przechodzi do sortownika 22, w którym wybra¬ ne czasteczki o duzych rozmiarach sa zawrócone do leja 14 linia przenosnikowa 24, zas papka zawiera¬ jaca czasteczki o odpowiedniej wielkosci dla celów flotacji przechodzi linia przenosnikowa prze¬ wodem 26 do skrzynki dystrybucyjnej 28. Papka jest nastepnie dzielona i przechodzi liniami przenosni¬ kowymi 30 i 32 do odpowiednich komórek Max- wella 34 i 36.Roztwór wzbogacajacy substancji chemicznych, [5 który w przypadku wyzej wymienionej rudy mie: dzianej musialby obejmowac czynnik siarczkujacy, czynnik flotacyjny, czynnik flokulacyjny itp. jest do¬ starczany do kazdej linii przenosnikowej 30 i 32 w celu obróbki papki przechodzacej przez nie, przy czym substancja chemiczna przechodzaca linia prze¬ nosnikowa 30 wchodzi linia przenosnikowa 35, a substancja chemiczna dla linii przenosnikowej 32 wchodzi linia przenosnikowa 37. Predkosc przeply¬ wu kazdej substancji jest regulowana odpowiedni¬ mi zaworami 39 i 41. Powietrze jest doprowadzane w kazdym zwyklym punkcie ukladu zaznaczonym jedynie schematycznie w punktach 38 i 40.Podstawowe komórki oksydacyjno-redukcyjne 42, 44, którymi moga byc standardowe komórki elek- eo trod kalmelowo-platynowych sa umieszczone tuz obok wierzcholków kazdej z komórek Maxwella 34 i 36 wraz z ich elektrodami zanurzonymi w papce flotacyjnej. Napiecie wyjsciowe podstawowej ko¬ mórki 42 jest zmierzone miliwoltomierzem 47 pola- 65 czonym za pomoca przewodów 43, a napiecie wyjs-7 ciowe komórki 44 jest mierzone miliwoltomierzem 49 polaczonym za pomoca przewodów 45.Ilosc wzbogacajacej substancji chemicznej poda¬ wana liniami przenosnikowymi 35 i 37 moze byc odpowiednio regulowana recznie za pomoca zawo¬ rów 39 i 41. Roztwór niezbednych substancji che¬ micznych w ilosci dostosowanej do papki flotacyjnej przesuwany jest gdy przechodzi ona liniowymi prze¬ nosnikami 30 i 32, przy czym ilosc substancji che¬ micznych jest dostosowana w taki sposób, ze wply¬ wa do papki z szybkoscia pozwalajaca na utrzyma¬ nie napiecia mierzonego za pomoca woltomierzy 47 i 49 na wstepnie wybranych odpowiednio stalych wartosciach w granicach wstepnie wybranego was¬ kiego zakresu. W ten sposób, potencjal oksydacyjno- -redukcyjny komórek 34 i 36 jest utrzymany w waskim zakresie wartosci przez dopasowanie doply¬ wu wzbogacajacych substancji chemicznych, przy czym kazdy z nich jest regulowany zaworami 39 i 41.Flotacyjna substancja z komórek 34 i 36 Maxwella jest odprowadzana liniami przenosnikowymi 46 i 48 i przechodzi linia przenosnikowa 50 do pierwszej komórki 52 z szeregu komórek Fagergrena. Na co najmniej dwóch pierwszych z nich 52 i 54 zamoco¬ wane sa podobne podstawowe komórki 56 i 58, z których kazda jest odpowiednio polaczona przewo¬ dami 60 i 62 z miliwoltomierzami 64 i 66. Odpady sa odciagane linia przenosnikowa 51 poza druga ko¬ mórke Fagergrena.W ten sposób plywajacy koncentrat oddzielony w postaci piany w komórkach Maxwella przechodzi poprzez szeregi komórek 52 i 54 i w koncu opuszcza uklad przez komórke 68. Flotacyjna substancja z przewodu 50 wchodzi do pierwszej komórki 52 Fagergrena i opuszcza uklad w postaci koncentratu linia przenosnikowa 70 w celu dalszego zageszcza¬ nia, filtrowania, a nastepnie magazynowania jako wzbogacona ruda gotowa do dalszego oczyszczania.Odpady opuszczaja komórke 68 Fagergrena linia przenosnikowa 72 i pozostaja do dalszej dyspozycji.Tak jak we wstepnej flotacji, dalsza obróbke w komórkach Fagergrena reguluja podstawowe komór¬ ki 56 i 58, z których kazda jest umieszczona obok wierzcholka komórek 52 i 54 Fagergrena w celu mierzenia potencjalów oksydacyjno-redukcyjnych w papce znajdujacej sie w kazdej z tych komórek. Tak wiec, wchodzaca linia przenosnikowa 50 papka wplywa do komórki Fagergrena, której potencjal oksydacyjno-redukcyjny mierzy sie w miliwoltach w punkcie znajdujacym sie przy podstawowej komórce 56, oznaczonym jako wskaznik EMF powyzej mili- woltomierza 64. Dodatkowa substancja wzbogacaja¬ ca oraz czynnik flotacyjny sa doprowadzane linia przenosnikowa 50 za pomoca rury zasilajacej 74 za¬ wierajacej zawór 76, przy czym dodanie substancji chemicznej nieznacznie reguluje uklad w celu utrzy¬ mania optymalnego napiecia oznaczonego miliwolto- mierzem 64.Równiez, stosunkowo mniejsze ilosci wzbogacaja¬ cej substancji chemicznej sa doprowadzane linia przenosnikowa 78 zawierajaca zawór 80, przez któ¬ ry dodaje sie substancje chemiczna do papki flota¬ cyjnej zanim wejdzie ona do komórki 54 Fagergre¬ na. Zasilenie w substancje chemiczna jest regulo- )456 8 wane odpowiednio do napiecia pradu powstalego w komórce elektrolitycznej 58 umieszczonej podobnie tuz obok wierzcholka komórki 54 Fagergrena, od¬ czytywanego na miliwoltomierzu 66. Powietrze w wymaganej ilosci doplywa do komórek flotacyjnych 52 i 54 przez kazdy umowny punkt 40.W ten sposób, zarówno do podstawowych komórek flotacyjnych Maxwella jak równiez do wtórnych komórek flotacyjnych Fagergrena wzbogacajaca sub- stancja chemiczna jest dostarczana w ilosci doklad¬ nie regulowanej za pomoca zaworów 39, 41, 76 i 80, przy czym kazdy z zaworów 39, 41, 76, 80 jest recz¬ nie lub automatycznie nastawiany dla doprowadze¬ nia dostatecznej ilosci substancji chemicznej, odpo- wiadajacej potencjalowi oksydacyjno-redukcyjnemu wytworzonemu w kazdej z komórek flotacyjnych zgodnie z uprzednio ustalonym zakresem wskaznika EMF. .Uklad moze byc w zaleznosci od potrzeby calko- wicie zautomatyzowany. Schemat urzadzenia, do automatycznego sterowania ukladem zostal przed¬ stawiony na fig. 2. Komórki 34 i 36 Maxwella, z któ¬ rych kazda zaopatrzona jest w komórki podstawowe 42 i 44 umieszczone obok ich wierzcholków, maja odnosne wyjscia polaczone przewodami 43 i 45 z mi¬ liwoltomierzami 47 i 49. Z kolei, miliwoltomierz 47 jest polaczony elektrycznie za pomoca przewodu 82 z solenóidem 84 zaopatrzonym w twornik 86, który reguluje przeplyw plynu zawierajacego wzbogaca- jaca substancje chemiczna poprzez zawór 39 do ko¬ mórki Maxwella 34 linia przenosnikowa 30.Podobnie, miliwoltomierz 49 jest polaczony prze¬ wodem 88 z solenóidem 90 zaopatrzonym w twornik 91 regulujacym przeplyw wzbogacajacej substancji chemicznej poprzez zawór 41 do komórki Maxwella 36 linia przenosnikowa 32. Zbiornik 92 zawiera mieszanine wzbogacajacej substancji chemicznej 94 o regulowanym stezeniu w celu dostarczenia jej do ukladu. Pompa 96 sluzy do pompowania plynnej 40 substancji chemicznej 94 ze zbiornika 92 przez rufe zasilajaca 98 do ukladu zgodnie z regulowanym cis¬ nieniem przeplywu. Rura zasilajaca 98 laczy za¬ wór 39 oraz solenoid 84.Regulowana ilosc cieczy przechodzi przez zawór 45 39 dostarczajac wymagana ilosc substancji chemicz¬ nej do linii przenosnikowej 30 odpowiednio do ru¬ chu solenoidu 84 i napiecia pradu komórki 42 mie¬ rzonego miliwoltomierzem 47. Podobnie, rura za¬ silajaca 98 równiez doplywa plynna substancja che- 50 miczna do zaworu 41 doprowadzajacego do papki podazajacej linia przenosnikowa 32 regulowana ilosc wzbogacajacej substancji chemicznej wówczas, gdy papka przechodzi do komórki Maxwella 36 od¬ powiednio do napiecia pradu w komórce 44. Prad 55 powstaly w komórce 56, która znajduje sie w pierw¬ szej komórce 52 Fagergrena, mierzony miliwolto¬ mierzem 64 steruje solenóidem 104 i zaworem 76 powodujac przechodzenie substancji chemicznej li¬ niami przenosnikowymi 74 i 106. W ten sposób za- eo wór 76 pozwala na doprowadzanie wzbogacajacej substancji chemicznej z rury zasilajacej 98 do papki wchodzacej do komórki Fagergrena 52. Podobnie, zawór 80 jest sterowany za pomoca pradu i sluzy do regulowania ilosci substancji chemicznej dopro- 65 wadzanej do komórki Fagergrena 54, z linii prze-89 456 9 10 nosnikowej 78 polaczonej z rura-zasilajaca 98 odpo¬ wiednio do ustawienia solenoidu 108.Ilosc substancji chemicznej podawana do kazdej komórki jest automatycznie regulowana powodujac przejscie substancji chemicznej z rury zasilajacej 98 na linie, przez która przechodzi papka flotacyjna do odpowiednich komórek 34, 36 i 54, w zalezno¬ sci od odpowiednich potencjalów oksydacyjno-re- dukcyjnych wywolywanych i mierzonych w kazdej z tych komórek. Substancja chemiczna jest podawa¬ na automatycznie w ilosci jaka jest wymagana przez kazda komórke flotacyjna dla utrzymania jej po¬ tencjalu oksydacyjno-redukcyjnego.Wynalazek dla lepszego zrozumienia zostal ponad¬ to przedstawiony w nastepujacych przykladach.Przyklad I. Osad z piasku miedzi tlenkowej majacy ogólna zawartosc miedzi wynoszaca 0,7% z czego liczba miedziowa wynosi okolo 25% siarcz¬ ku miedzi, zas reszte stanowi miedz w postaci utle¬ nionej takiej, jak malachit, azurit lub kuprit, miele sie w taki sposób, aby mógl przejsc przez sito o 80 oczkach wedlug standardu USA i przepuszcza w po¬ staci papki zawierajacej 40% cial stalych do komór¬ ki Maxwella razem z roztworem ksantogeniano- -amylo-potasowym w ilosci 0,04 kG na litr, oraz 12,5% roztworu siarczku sodu. Wlasciwosci miedzi sa takie, ze stosunek utlenionej miedzi do siarczków miedzi bedzie sie stale zmienial w bardzo niewiel¬ kim zakresie od jednego wsadu do drugiego, z tego wzgledu, ze produkt jest wydobywany i mielony.Roztwór siarczku sodu przechodzi do, komórki Maxwella z szybkoscia 13,000 mililitrów na minute razem z roztworem ksantogenianu z szybkoscia 13.500 mililitrów na minute przez okres 24 godzin nie zmieniajac stalego surowca zasilajacego. Pod ko¬ niec tego okresu stwierdzono, ze odzysk wyniósl 59% calej zawartosci miedzi przy stosowaniu calko¬ witego zasilania w siarczek sodu w ilosci 0,6 kG na tone rudy, zas w ksantogenian w ilosci 0,1 kG na tone.Przyklad II. Stosowano ten sam surowiec do produkcji jak w przykladzie I, zmieniajac przy tym ilosc siarczku sodu oraz roztworów ksantogenianu i jednoczesnie mierzac potencjal oksydacyjno-reduk- cyjny komórki wówczas, gdy papka splynela oraz zmieniajac dodawana ilosc zarówno siarczku sodu oraz roztworu ksantogenianu, wówczas gdy flotacja pianowa nastapila w celu utrzymania zasadniczo stalego potencjalu oksydacyjno-redukcyjnego wy¬ noszacego okolo 145,0 miliwoltów. Stwierdzono, ze w tym samym okresie 24 godzin i przy tej samej szybkosci przeplywu, odzysk miedzi wyniósl 63,2% oraz, ze srednie zuzycie siarczku sodu wynosilo 0,535 kG na tone, zas ksantogenianu 0,086 kG na tone.Przyklad III. Powtórzono sposób opisany w przykladzie II, przy czym potencjal oksydacyjno-re- dukcyjny w obydwu komórkach Maxwella i kolej¬ nych komórkach Fagergrena byl regulowany do oko¬ lo 155 miliwoltów przez dodawanie dostatecznych i zmiennych ilosci siarczku sodu oraz roztworu ksan¬ togenianu do kazdej komórki podczas flotacji w ce¬ lu utrzymania zasadniczego stalego potencjalu mili- woltowego. Stwierdzono, ze calkowity odzysk mie¬ dzi wyniósl 65,5% oraz calkowite zuzycie siarczku sodu wynioslo 0,552 kG na tone," zas ksantogenianu 0,0906 kG na tone.Przyklad IV. Powtórzono sposób jak w przy¬ kladzie II, regulujac przy tym potencjal do 135 mi¬ liwoltów w kazdej komórce, podajac jednoczesnie H^ w ilosci 0,145 kG na tone rudy i ksantogenianu w ilosci 0,0906 kG na tone. Odzysk miedzi wyniósl 64,5%.Przyklad V. Powtórzono sposób jak w przy- kladzie W, regulujac jednoczesnie potencjal do 140 miliwoltów w kazdej komórce, dodajac równoczes¬ nie NaHS w ilosci 0,4 kG na tone rudy. Odzysk mie¬ dzi wynosil 65,5%.Jakkolwiek niniejszy uklad zostal opisany w.od- niesieniu do najbardziej pospolitych metali nieze¬ laznych takich, jak miedz, moze on byc równiez z powodzeniem stosowany do innych metali, zwlasz¬ cza tych, które nadaja sie do oczyszczania za pomo¬ ca flotacji, a szczególnie tych mineralów, których rudy wystepuja w postaci siarczków, czasami zmie¬ szanych z tlenkami, wodorotlenkami, weglanami lub podobnymi. Te inne metale obejmuja srebro, olów, cynk, molibden oraz inne typowe metale zazwyczaj zdolne do koncentracji za pomoca flotacji. Sposób wedlug niniejszego wynalazku mozna stosowac rów¬ niez w odniesieniu do rud pewnych metali takich, jak mangan, kobalt, kadm równiez czesto w polacze¬ niu z miedzia. W zaleznosci od rodzaju wzbogacanej rudy stosuje sie rózne wzbogacajace substancje chemiczne.Jakkolwiek standardowa komórka, która zwykle stanowia elektrody rteciowo-kalmelowo-platynowe jest stosowana do oznaczania wskazników EMF, to równiez kazda inna podstawowa komórka elektro- 40 chemiczna, w której stosuje sie papke flotacyjna ja¬ ko elektrolit, zdolna do wytwarzania dajacego sie latwo mierzyc wskaznika EMF, moze sluzyc jako wskaznik EMF kontrolujacy przebieg procesu flota¬ cyjnego na podstawie wytworzonego w komórce po- 45 tencjalu oksydacyjno-redukcyjnego. Komórki te be¬ da w równym stopniu przydatne wówczas, gdy zo¬ stana znormalizowane pod wzgledem wskaznika wy¬ dajnosci EMF wskazujacego na optymalne dzialanie procesu flotacyjnego. Wzbogacajace substancje che- 50 miczne, regulowane za pomoca wskaznika EMF sa zmieniane w celu osiagniecia optymalnego dziala¬ nia.Jakkolwiek jest korzystne regulowanie dodawania czynnika siarczkujacego do miedzi oraz czynnika 55 flotacyjnego dodawanych w postaci roztworu skla¬ dajacego sie calkowicie z wzbogacajacej substancji chemicznej, mozliwe jest równiez dodawanie wzbo¬ gacajacych substancji oddzielnie oraz regulowanie ilosci kazdej dodanej substancji równiez w warun- 60 kach efektywnego potencjalu oksydacyjno-redukcyj¬ nego jaki powstal w wyniku jej dodania we wlas¬ ciwej ilosci. Ponadto, pewne czynniki flotacyjne, na przyklad ksantogeniany moga wywolac nieodlaczny efekt modyfikujacy na nadajaca sie do siarczkowania 65 powierzchnie czasteczek rudy w taki sposób, ze gdy89 456 ll 12 czynnik siarczkujacy jest dodany, niezaleznie od wymienionych czynników flotacyjnych, potencjal oksydacyjno-redukcyjny jaki powstal na skutek kaz¬ dego z tych czynników bedzie sie róznil od potencja¬ lu zazwyczaj stosowanego wówczas, gdy sa one do- 5 dawane razem.Tak wiec, mozliwe jest ustalenie wyjsciowego re¬ gulowania na podstawie zmieszanego roztworu wzbogacajacej substancji chemicznej, a wówczas do¬ danie najwlasciwszej ilosci roztworu bedzie wply- 10 walo na pojedyncza regulacje. W przypadku, gdy dodawane sa oddzielne niezalezne roztwory substan¬ cji chemicznych, kazdy z nich jest niezaleznie regu¬ lowany w zakresie wytworzonym dla kazdego doda¬ nego roztworuoddzielnie. 15 Inne odmiany sposobu wedlug wynalazku, które moga zaistniec w zaleznosci od praktyki flotacyjnej przyjetej dla kazdej rudy, w których równiez sto¬ suje sie potencjal oksydacyjno-redukcyjny jako pod¬ stawe do regulowania wzbogacajacej substancji 20 chemicznej, a tym samym procesu flotacji rudy, nie odbiegaja od wynalazku, który zostal opisany przy¬ kladowo w niniejszym opisie nie ograniczajac przy tym jego istoty. PL