Przedmiotem wynalazku jest miernik elektrycz¬ ny z wciskowym przelacznikiem miejsc pomiaru, stanowiacy miernik wskazujacy, wieloparametrowy, wielomiejscowy iAub wielozakresowy, sluzacy do niejednoGzesnego pomiaru dwu lub wiecej wielko¬ sci fizycznych nieelektrycznych takich jak tempe¬ ratura, wilgotnosc i tym podobne albo elektrycz¬ nych, w miejscu (punkcie) pomiarowym dowolnie wybranym z kilkunastu lub kilkudziesieciu, w co- najmniej jednym zakresie pomiarowym. Miernik wedlug wynalazku jest przeznaczony do ukladów kontroli i regulacji, zwlaszcza okretowych, pracu¬ jacych w warunkach przechylów i wibracji, jak równiez moze byc stosowany w trudnych warun¬ kach przemyslowych.Sa znane i stosowane elektryczne mierniki wska¬ zujace wieloparametrowe, wielomiejscowe i/lub wielozataresowe z pokretnym lub z wciskowym prze¬ lacznikiem miejsc pomiaru, noszace czesto nazwe centralek, stacyjek pomiarowych i tym podobnie, w których sklad wchodzi urzadzenie pomiarowe o ustroju magnetoelektrycznym z pionowa osia obrotu wskazówki i podziemia walcowa. Podsta¬ wowa wada mierników z urzadzeniami o ustro¬ jach magnetoelektrycznych jest mala wartosc mo¬ mentu napedowego wskazówki, wytwarzanego przez te mierniki, co powoduje wrazliwosc na drgania i wstrzasy oraz przechyly i kolysania, jak rów_ niez zwiazany z ta wada brak dowolnosci w sy¬ tuowaniu mierników, umozliwiajacy wylacznie pio- nowe polozenie osi obrotu wskazówki. Prócz tej wady, do niedogodnosci funkcjonalnych, wykazy¬ wanych przez znane mierniki, nalezy brak lub za¬ wodnosc sygnalizacji zasilania miernika i czujni¬ ków, zainstalowanych w punktach pomiarowych, co umozliwia wystapienie pomylek i bledów, przeja¬ wiajacych sie w odczytaniu wartosci dla obwodów, w których zaistnial brak zasilania czujników, jako wartosci pozornie zmierzonych, a w rzeczywistosci bedacych calkowicie przypadkowymi. Dalsza nie¬ dogodnoscia mierników z przelacznikami pokret¬ nymi jest niebezposredniosc wyboru dowolnego punktu pomiarowego, co powoduje niepotrzebne ru¬ chy dodatkowe organu miernika wraz z wskazówka podczas wybierania punktu pomiarowego. Wysta¬ wanie pokretla poza obudowe miernika naraza os przelacznika na skrzywienie. Ograniczona liczba po¬ lozen pokretla daje mozliwosc laczenia miernika jedynie z niezbyt wielka liczba punktów pomia¬ rowych, zas koniecznosc stosowania sprzegla la¬ czacego pokretlo z przelacznikiem komplikuje ki¬ nematyke konstrukcji. W miernikach z przelacz¬ nikami wciskowymi do niedogodnosci nalezy brak oswietlenia podziemi i plyty przelacznika, co nie pozwala na dokonywanie odczytów przy wyga¬ szonym oswietleniu pomieszczen, w których zain¬ stalowano mierniki, zas brak regulacji natezenia oswietlenia podzielni i plyty uniemozliiwa regu¬ lacje jaskrawosci tego oswietlenia w zaleznosci od stopnia oswietlenia pomieszczen. Do niedogodnosci89 399 3 4 cechujacych znane mierniki nalezy równiez brak bocznej widocznosci sygnalizacji. Mierniki wskazu¬ jace z wciskowym przelaczaniem miejsc pomiaru i urzadzeniami wskazujacymi o ustroju z ukladem nadaznym w postaci kompensatora lub mostka i z po- dzielniami walcowymi nie sa znane. Znane roz¬ wiazania silowników, stosowanych w znanych mier¬ nikach kompensacyjnych z podzielniami niewalco- wymi, nie umozliwiaja uniwersalnosci polozenia tych silowników, w szczególnosci poziomego, ze wzgledu na brak szczelnosci tych silowników. Do wad znanych przelaczników wciskowych nalezy równiez brak lub zawodnosc uszczelnienia klawi¬ szy.Celem wynalazku jest usuniecie omówionych wad znanych mierników z przelacznikami pokretnymi lub wciskowymi i z urzadzeniem wskazujacym o ustroju magnetoelektrycznym przez skonstruowa¬ nie miernika z wciskowym przelacznikiem miejsc pomiaru oraz z urzadzeniem wskazujacym o po¬ dzielili walcowej i o ustroju z ukladem nadaznym, co dzieki duzemu momentowi napedowemu wska¬ zówki zapewni mozliwosc dowolnego sytuowania osi tej wskazówki oraz niewrazliwosc miernika na wibracje i przechyly. Celem wynalazku jest rów¬ niez usuniecie w konstruowanym mierniku, jego silowniku i przelaczniku omówionych niedogodno¬ sci.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut afesonometryczny miernika elek¬ trycznego z wciskowym przelacznikim miejsc po¬ miaru, z dwoma urzadzeniami wskazujacymi o ustrojach z ukladami nadaznymi, z osia obrotu wskazówek równolegla do osi poziomej miernika, w polozeniu pracy odchylonym od pionu o do¬ wolny kat wokól osi poziomej miernika, fig. 2 — rzut aksonometryczny miernika elektrycznego z wciskowym przelacznikiem miejsc pomiaru, z dwoma urzadzeniami wskazujacymi o ustrojach z ukladami nadaznymi, z osia obrotu wskazówek równolegla do osi pionowej miernika, równiez w polozeniu pracy odchylonym od'pionu o dowolny kat wokól osi poziomej miernika, fig. 3 — uprosz¬ czony schemat blokowy i schemat elektro-kine¬ matyczny miernika wedlug fig. 1, fig. 4 — uklad mechaniczny silownika miernika wedlug fig. 1, z zamocowana w panewce uszczelka profilowana stozkowa walka tego silownika, w przekroju plasz¬ czyzna pionowa przechodzaca przez os tego silow¬ nika, oraz fig. 5 przedstawia uklad uszczelnienia wciskowego, w przekroju plaszczyzna pionowa przechodzaca przez osie klawiszy tego przelacznika.Jak pokazano na fig. 1 i 2, obudowa 1 miernika elektrycznego jest od przodu zamknieta plyta czo¬ lowa 2, w której jest zamocowany przelacznik wci¬ skowy 3 z klawiszami 4, a w dwu wycieciach 6, odpowiednio pionowych lub poziomych tej plyty 2 sa widoczne dwie podziemie walcowe 7, odpowied¬ nio o tworzacych równoleglych do poziomej b lub pionowej a osi miernika. Na kazdej podzielni 7, w przypadku mierników dwuzakresowych, znajduja sie dwa oznakowania, to jest dwie ocyfrowane po- dzialki 8, ponad którymi przesuwaja sie wskazówki 9. W poblizu, korzystnie ponizej, przelacznika 3 znajduje sie pokretlo 11 przelacznika 10 regulacji i wylaczania oswietleniaa podzielni urzadzen wska¬ zujacych (mierników) 24 i plyty 5 przelacznika 3.Obok pokretla 11 jest przycisk 13 przelacznika 12 wlaczania kontroli zestrojenia urzadzen wskazuja¬ cych (mierników) 24 i przycisk 15 przelacznika 14 wlaczania zasilania urzadzen wskazujacych (mier¬ ników) 24 i oswietlenia. Pokretlo 11 i przyciski 13 i 15 sa osadzone w plycie 16 przelaczników 10, 12 i 24. W poblizu wyciec 6 znajduje sie zarówka 17 sygnalizacji zasilania urzadzen wskazujacych mierników 24 i zarówka 18 sygnalizacji zasilania czujników wilgotnosci 20. Jak pokazano na fig. 1, os obrotu wskazówek 9 jest równolegla do osi po¬ ziomej b miernika, przy czym os pionowa a jest w polozeniu pracy odchylona od pionu p o kat a wokól osi poziomej b miernika, zas jak pokazano na fig. 2, os obrotu wskazówek 9 jest równolegla do osi pionowej a miernika, odchylonej w polo¬ zeniu pracy od pionu p równiez o kat a wokól osi poziomej b miernika. Jak pokazano na fig. 3, przyrzady pierwotne 22 ukladu pomiarowo-regula- cyjnego tworza czujniki rezystancyjne temperatury 19 i i/lub czujniki rezystancyjne wilgotnosci 20, przylaczone do zasilacza 21 tych czujników 20 i po¬ laczone z zarówka 18 sygnalizacji zasilania tych czujników 20. W sklad ukladu pomiarowo-regula_ cyjnego wchodzi nastepnie zespól polaczen elek_ trycznych 23 przelacznika wciskowego 3 wraz z ze¬ spolem mechaniczno-elektrycznym 36 tego prze¬ lacznika 3, zwiazanym z klawiszami 4. Przyrzady wtórne ukladu pomiarowo-regulacyjnego tworza dwa urzadzenia wskazujace elektryczne (mierniki) 24 o ustrojach z ukladami nadaznymi. Kazde z urzadzen 24 sklada sie z obwodu wejsciowego 25, polaczonego z wzmacniaczem napieciowym 26 i ukladem elektrycznym 27 silownika 29. Wzmac¬ niacz napieciowy 26, stanowiac zarazem fazoczuly wzmacniacz bledu, steruje uklad mechaniczny 28 tego silownika 29. Obwód wejsciowy 25, wzmac¬ niacz 26 i uklad elektryczny 27 silownika 29 jest polaczony z zespolem 30 zasilania urzadzen 24 i za¬ silania oraz regulacji oswietlenia podzielni 7 urza¬ dzen 24 i plyty 5 przelacznika 3, wyposazonym w zarówke 17 sygnalizacji zasilania urzadzen 24 i zlo¬ zonym z zasilacza 21 oraz regulatora-wylacznika 32 oswietlenia,Na walku wyjsciowym 38 ukladu me¬ chanicznego 28 kazdego silownika 29 jest osadzona wskazówka 9, która wraz z ukladem elektrycznym 27 i mechanicznym 28 silownika 29, potencjome_ trycznym zespolem sprzezenia zwrotnego 33, ob¬ wodem wejsciowym 25 i wzmacniaczem 26 tworzy uklad nadazny urzadzenia wskazujacego (mierni¬ ka) 24. Zadaniem regulatora—wylacznika 32 jest regulacja natezenia i wylaczanie doplywu pradu elektrycznego, plynacego przez zarówki 34 oswiet¬ lenia podzielni 7 urzadzen 24 i zarówki 35 oswiet¬ lenia plyty 5 przelacznika 3. Plyta 5 jest wykonana z materialu przewodzacego swiatlo, zas zarówka oswietla te plyte 5 na zasadzie swiatlowodu.Przelacznik 10 regulacji i wylaczania oswietlenia podzielni 7 urzadzen 24 i plyty 5 przelacznika 3 jest wlaczony w obwód regulatora — wylacznika 32 oswietlenia. Przelacznik 12 wlaczania kontroli zestrojenia urzadzenia 24 jest wlaczony pomiedzy 40 45 50 55 6089 399 6 zespól polaczen elektrycznych 23 przelacznika 3 i opornik wzorcowy (kontrolny) 50. Przelacznik 14 wlaczania zasilania urzadzen 24 i oswietlenia po¬ dzielili 7 i plyty 5 jest wlaczony w obwód zasila¬ cza 31, spelniajacego funkcje transformujaca i pro¬ stujaca lub stabilizujaca. Pokretlo 11 przelacznika oraz przycisk 13 i 15 odpowiednio przelacznika 12 i 14 sa umieszczone w plycie 16 przelaczników , 12 i 14, usytuowanej korzystnie w poblizu ply¬ ty 5 przelacznika 3. Przelacznik wciskowy 3 jest zlozony z plyty przelacznika 5, klawiszy wcisko¬ wych 4, poprzez które nastepuje wlaczanie do¬ wolnego czujnika 19 lub 20, zainstalowanego w miejscu pomiarowym, zespolu mechaniczno-elek- trycznego 36, umozliwiajacego blokowanie i po¬ wrót klawiszy 4, oraz zespolu polaczen elektrycz¬ nych 23. Zarówka sygnalizacyjna 18 zasilania czuj¬ ników wilgotnosci 20, w przypadku stosowania tych czujników wilgotnosci 20 wylacznie lub razem z czuj¬ nikami temperatury 19, jest wlaczona w obwód zasilacza 21. Zarówka sygnalizacyjna 17 zasilania kazdego z urzadzen 24 jest wlaczona w obwód ze¬ spolu 30 zasilania tych urzadzen 24. Jak pokazano na fig. 3 i 4, uklad mechaniczny 28 silownika 29 stanowi walek wyjsciowy 38, wskazówka 9 osa¬ dzona na jednym koncu walka 38, magnes trwa¬ ly 39 osadzony na drugim koncu walka 38 oraz korpus 47 w ksztalcie puszki walcowej, w której znajduje sie zakonczenie walka 38 z magnesem trwalym 39. Korpus (puszka) 47 jest wypelniony ciecza 45 tlumiaca drgania wskazówki 9. Korpus 47 jest zamkniety plyta czolowa 43, majaca ksztalt tarczy z otworem dla walka 38, z wyksztalceniem pierscieniowjnii (panewka) 51 od strony wskazówki 9, przeznaczonym dla uszczelki profilowanej, 41, z rowkiem obwodowym 52 dla uszczelki pierscie¬ niowej 44, z wybraniem 53, korzystnie pierscienio¬ wym, od strony magnesu 39, przeznaczonym dla zwiekszenia ilosci cieczy tlumiacej 45, oraz z co- najmniej trzema gniazdami wglebnymi 54 dla ku¬ lek oporowych 46, wykonanych z materialu nie ferromagnetycznego. Zakonczenie walka 38, styka¬ jace sie z korpusem 47, ma oporowe zakonczenie kuliste 48, lub — czego nie pokazano na rysunku — miedzy zakonczeniem walka 38 a korpusem 47 jest umieszczona w gniezdzie wglebnym tego kor¬ pusu 47 równiez kulka oporowa 46 z materialu nie ferromagnetycznego. Uszczelka profilowana klino¬ wa 41, zamocowana obwodowo w wyksztalceniu 51 substancja klejaca, korzystnie zywica epoksydowa, uszczelnia walek 38 silownika 29 w kazdym po¬ lozeniu tego walka 38. Od strony wskazówki 9 uszczelka 41 jest zabezpieczona plyta 40. Plyta czo¬ lowa 43 jest przymocowana do korpusu 47 przy pomocy polaczen nierozlaczonych 49. Jak pokazono na fig 5, uklad uszczelnienia przelacznika wcisko¬ wego 3 stanowi uszczelka plaska 37 tego przelacz¬ nika 3, profilowane wglebienia 55 w kazdym z kla¬ wiszy 4, kolowe lub prostokatne, które sa nasadzo¬ ne na profilowane wypusty 56, równiez odpowied¬ nio kolowe lub prostokatne, uszczelki plaskiej 37, przy czym w dnie wypustów 56 znajduja sie w uszczelce 37 otwory 57, przez które przechodza trzpienie 58 zespolu mechaniczno-elektrycznego 36 przelacznika 3, mocowane w klawiszach 4, PL