Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, za pomoca którego zerdzi wiertniczej mozna nadac okreslony kierunek i tym samym kolejno wierconym otworom wzajemna równoleglosc badz wymagana skosnosc.Przy drazeniu korytarzowych wyrobisk powszechnie jest stosowane wlomowanie otworami skosnymi w stosunku do czola przodku, jedynej powierzchni odsloniecia urabianych skal. Takie polozenie otworów ogranicza ich glebokosc, ze wzrostem której wiaze sie mozliwosc zwiekszenia szybkosci drazenia wyrobisk.Ponadto trudny jest do wykonania uklad tych otworów charakteryzujacy sie symetria polozenia w stosunku do pionowej plaszczyzny osiowej wyrobiska. Brak symetrii w rozkladzie otworów i ladunków obniza efekt odstrza¬ lu, prowadzi do niszczenia uderzeniem urobku obudowy wyrobiskai zmniejsza stopien bezpieczenstwa pracy.Niedostatków wlomowania otworami skosnymi do powierzchni czola przodku pozbawiona jest metoda wlomowania otworami prostopadlymi do niej, pod warunkiem jednak zachowania scislej wzajemnej ich równo¬ leglosci. Gdy postulat powyzszy nie jest spelniony skutecznosc odstrzalu jest z reguly niska. Przyczyna tego moze tkwic zarówno we wzroscie jak i w zmniejszeniu sie odleglosci pomiedzy przydennymi odcinkami otwo¬ rów. W pierwszym przypadku energia wybuchu moze byc zbyt mala do urobienia calizny szerokiego zabioru, w drugim zas detonacja materialu wybuchowego w otworach wczesniej odchodzacych moze niszczyc zdolnosc detonacyjna ladunków odpalanych z opóznieniem badz przy nadmiernym zblizeniu otworów inicjowac przed¬ wczesnie ich wybuch. W rezultacie, nie biorac nawet pod uwage strat energii srodków strzelniczych, detonacja moze przechodzic wdeflagracje, pozostawac moga zawsze grozne niewypaly czesciowe, a nawet calkowite, zas gazowe produkty odstrzalu moga zawierac nadmierne ilosci skladników toksycznych.W scianach kombajnowych strzalowe urabianie calizny weglowej ogranicza sie do wykonania wnek. Nie¬ mniej jednak zmiana powszechnie tutaj stosowanego strzelania czolowego plytkimi otworami na boczne otwora¬ mi glebokimi, przyczynilaby sie do podwyzszenia efektywnosci, bezpieczenstwa i unowoczesnienia organizacji robót w scianach. Strzelanie boczne we wnekach umozliwia bowiem przejscie wiertaczy i strzalowych z roboczej przestrzeni sciany do chodników, ajako strzelanie dlugimi otworami równoleglymi do powierzclini odsloniecia4 89335 urabianych skal jest wysoce skuteczne. Glebokie otwory strzelania zruszajaco-odprezajacego, odwiercane w ca¬ liznie czola chodników drazonych w pokladach tapiacych, wobec malych wzajemnych odstepów musza spel¬ niac warunek równoleglosci. W przeciwnym przypadku wystapic moga niekorzystne i grozne zjawiska zwiazane z wplywem bliskich otworów sasiednich.Przy wizualnym kierowaniu wiertla nie jest mozliwe nadanie kolejno wierconym otworom scisle wymaga¬ nego polozenia. Znane urzadzenie do wiercenia dlugich otworów równoleglych dostosowane jest do wykonywa¬ nia otworów znaczniejszej dlugosci wierconych z chodników w caliznie sciany i równolegle do jej linii. Nieprzy¬ datne jest ono niestety do wiercenia otworów prostopadlych do powierzchni czola przodku. Mozna by z jego pomoca odwiercac otwory do bocznego strzelania w kombajnowych wnekach, jednak nieznaczna dlugosc tych otworów zaprzecza celowosci stosowania urzadzenia, którym poslugiwanie sie w tych przypadkach byloby zbyt pracochlonne.Inne znane dotychczas urzadzenie do wiercenia skierowanych otworów dlugich, zaopatrzone w cylindrycz¬ ny element z suwakiem i wodzikiem wiertla oraz w late pozwala na wykonywanie dlugich otworów w ukladzie wachlarzowym. Mozna by w prawdzie z jego pomoca odwiercac otwory o biegu równoleglym, jednakze pociaga to za soba szereg dodatkowych i klopotliwych czynnosci. Ponadto nie daje ono pewnosci scisle równoleglego kierowania otworów i jest nieprzydatne do wiercenia w ociosach chodników otworów o biegu równoleglym do czola sciany.Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego urzadzenia, które umozliwiloby nadawanie scisle wymaga¬ nego polozenia ukladowi otworów kolejno wierconych zarówno w caliznie czola drazonego wyrobiska koryta¬ rzowego, jak i w caliznie jego ociosów. Cel ten zostal osiagniety za pomoca urzadzenia w postaci sztywnej równoleglobocznej ramy umieszczonej obrotowo i przesuwnie na prowadniczej kotwi osadzonej w otworze od¬ wierconym w caliznie skalnej. Na bocznych ramionach tej ramy umieszczone sa przesuwnie dwie wodzace tuleje polaczone króccem. Do tych tulei przymocowana jest jedna dluzsza lub dwie krótsze tuleje prowadzace wsunie¬ ta do nich wiertnicza zerdz. Przy czym wspólna os tulei prowadzacych zerdz i tym samym os tej zerdzi usytuo¬ wana jest równolegle badz skosnie pod wymaganym katem do osi obrotu opisanej ramy.Tak skonstruowane urzadzenie moze byc stosowane do wiercenia ukladu równoleglych otworów wlomo- wych badz zbieznych otworów wlomu klinowego, piramidalnego, oraz stozkowego, polozonych symetrycznie lub asymetrycznie w stosunku do otworu prowadzacego odwierconego w caliznie czola badz ociosach wyrobiska korytarzowego. Ponadto z jego pomoca mozna odwiercac otwory równolegle do bocznego strzelania w kombaj¬ nowych wnekach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój urzadzenia, a fig. 2 - urzadzenie w polozeniu pracy w zestawie z powietrzna wiertarka udarowa.Jak uwidoczniono na rysunku urzadzenie do nadawania otworom strzalowym ukladu polozenia równoleg¬ lego badz okreslonej skosnosci stanowi sztywna rama 1 w ksztalcie równolegloboku, wykonana ze stalowych rur. Na dluzsze, boczne ramiona 2 ramy 1 nasuniete sa dwie wodzace tuleje 3 sztywno polaczone rurowym króccem 4. Do tulei 3 pod katem prostym do ich osi, a takze do osi ramion 2 ramy 1, przymocowane sa dwie krótkie lub jedna dluzsza rurowe tuleje 5 o wspólnej osi, równoleglej do osi rurowego krócca 4. Os tulei Sjest jednoczesnie równolegla do osi przechodzacej przez dwa slizgowe lozyska 6 polaczone z koncami dluzszych boków 2 ramy 1. Oba lozyska 6 i tym samym rama 1 nasuniete sa na rurowa prowadnicza kotwe 7, której os stanowi os obrotu ramy 1.W polozeniu pracy prowadnicza kotwa 7 jest umieszczona w odwierconym w caliznie czola 8 chodnika otworze 9, w otoczeniu którego ma byc wykonany uklad równoleglych otworów 10. Wiertnicza zerdz wprowa¬ dza sie do rurowych tulei 5 osiowo i zaklada koronke 12, badz bocznie przy tulejach z wycieciem i stosowaniu wiertel, po czym przez obrót ramy 1 wokól osi kotwy 7 oraz przesuniecie wodzacych tulei 3 wraz z zerdzia 11 wzdluz ramion 2 ramy 1, naprowadza sie ja i wsuwa we wstepnie wykonane zaglebienie przyszlego otworu 10.Koronka 12 dopierana jest do dna otworu 10 poprzez pneumatyczna podpórke 13 za posrednictwem zerdzi 11 i wiertarki 14.W przypadku usytuowania tulei 5 tak, aby ich wspólna os przebiegala pod katem ostrym w stosunku do osi obrotu ramy 1, pokrywajacej sie z osiami slizgowych lozysk 6, wierconym otworom mozna nadac bieg skosny w stosunku do osi otworu 9. Tak przygotowane urzadzenie moze byc wykorzystane do wiercenia zbieznych otworów wlomu klinowego, piramidalnego, oraz stozkowego, polozonych symetrycznie badz asymetrycznie w stosunku do osi otworu 9.89335 3 PL