Przedmiotem wynalazku jest uklad generatora przebiegu sinusoidalnego o czestotliwos¬ ci stabilizowanej filtrem elektromechanicznym, zrealizowany na scalonym ukladzie cyfrowym, przeznaczony do stosowania zwlaszcza w wielotonowych ukladach zdalnego oddzialywania.Stan techniki. W znanych generatorach przebiegów elektrycznych pracujacych z wykorzystaniem scalonych ukladów logicznych uzyskuje sie przebieg odksztalcony. Do uzyskania przebiegu sinusoidalnego z takiego generatora niezbedne jest stosowanie dodatkowych ukladów filtrujacych.W innych znanych generatorach przebiegów sinusoidalnych pracujacych na ukladach scalonych, stosuje sie liniowe uklady scalone.W znanych generatorach przebiegów sinusoidalnych o czestotliwosci stabilizowanej filtrem elektromecha¬ nicznym stosuje sie elektroniczne uklady tranzystorowe. W ukladach tych filtr elektromechaniczny stanowi zamkniety hermetycznie oddzielony zespól, natomiast uklad elektroniczny umieszczony jest oddzielnie poza obudowa filtru elektromechanicznego jak w publikacji pt: „Sound-Fregency Electromechanical Filter Type FMN" - Electionic Instruments Review, nr 4/12/1 970 r, Wydawnictwo ZDAE - ZRK - Unitra, Warszawa str. 12.Istota wynalazku. Istota ukladu generatora przebiegu sinusoidalnego o czestotliwosci stabilizowanej filtrem elektromechanicznym, zrealizowanego na scalonym ukladzie cyfrowym, najkorzystniej podwójnym ekspanderze polega na tym, ze czesc generacyjna utworzona jest z jednego ekspandera pracujacego na liniowej czesci charakterystyki, gdzie jego wyjscie polaczone jest z wejsciem poprzez filtr elektromechaniczny tworzac obwód dodatniego sprzezenia zwrotnego. Jednoczesnie wyjscie ekspandera czesci generacyjnej polaczone jest z wejsciem drugiego ekspandera pracujacego równiez na liniowej czesci charakterystyki i tworzacego czesc wzmacniajaca generatora, przy czym ekspander czesci wzmacniajacej stanowi równoczesnie uklad kluczowania napiecia wejs¬ ciowego przebiegu generowanego. Istota konstrukcji mechanicznej ukladu generatora polega na tym, ze w herme¬ tycznie zamknietej obudowie znajduje sie elektromechaniczny filtr, na którego wsporniku zamocowana jest plyt¬ ka drukowana z umocowanym na niej kompletnym ukladem elektronicznym generatora.W ukladzie generatora wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu scalonego ukladu cyfrowego, którym jest najkorzystniej podwójny ekspander a wiec uklad do zwielokrotniania wejsc bramek ukladów cyfrowych,2 89195 mozliwe jest skonstruowanie stopnia generacyjnego i wzmacniajacego na jednym scalonym ukladzie cyfrowym.Zastosowanie i adpatacja cyfrowych ukladów scalonych w celu generacji oraz wzmocnienia przebiegów sinu¬ soidalnych daje powazne korzysci ekonomiczne w porównaniu z zastosowaniem liniowych ukladów scalonych przy jednakowych efektach koncowych.Uklad generatora przebiegu sinusoidalnego wedlug wynaI?zku znajduje szerokie zastosowanie szczególnie w wielotonowych systemach zdalnego oddzialywania, gdzie male gabaryty, duza niezawodnosc maja istotne znaczenie. Z tych samych wzgledów generator wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w ukladach selektywne¬ go zewu i wywolania.Przyklad wykonania. Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawio¬ nym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad blokowy generatora a fig. 2 konstrukcje mechaniczna ukladu.Uklad generatora wedlug wynalazku sklada sie z dwóch stopni - generacyjnego i wzmacniajacego — pracu¬ jacych na dwóch polówkach ukladu logicznego scalonego zrealizowanych na podwójnym Skspanderze. Czesc generacyjna utworzona jest z jednego ekspandera El, którego wyjscie WY1 jest polaczone poprzez filtr elektromechaniczny F z wejsciem WE1 tworzac petle dodatniego sprzezenia zwrotnego koniecznego do wzbudzenia drgan. Odpowiednio dobrana dobroc filtru elektromechanicznego F pozwala uzyskac wlasciwa amplitude sygnalu wyjsciowego, przy której uklad zapewnia minimum znieksztalcen nieliniowych tego przebiegu. Stopien wzmacniajacy ukladu generatora utworzony z drugiego ekspandera E2 jest oporowym wzmacniaczem liniowym z ujemnym sprzezeniem zwrotnym, sprzezony za pomoca odpowiednio dobranej pojemnosci ze stopniem generacyjnym. Stopien wzmacniajacy wykorzystuje druga czesc cyfrowego ukladu scalonego.Konstrukcje mechaniczna ukladu generatora wedlug wynalazku rozwiazano tak, ze w jednej hermetycznie zamknietej obudowie 13 z izolatorami umieszczono filtr elektromechaniczny F skladajacy sie z uchwytu 1 mocujacego kamerton, kamertonu 2, glowic filtru 3 i wkretów 4 mocujacych glowice 3 oraz plytke drukowana wraz z umocowanym na niej ukladem elektronicznym, który stanowi blok kondensatorów 6, cyfrowy uklad scalony 12 z rezystorami 11. Plytka 5 przymocowana jest do wspólnego wspornika 10 za pomoca wkreta mocujacego 7 i podkladki 8.W ukladzie generatora wedlug wynalazku sygnal dodatniego sprzezenia zwrotnego zostaje wyprowadzony z wyjscia Wy1 ekspandera E1 i podany na pierwotne uzwojenie elektromechanicznego filtra F. Dzieki wzbudze¬ niu filtru F na jego czestotliwosci rezonansowej na wyjsciu uzwojenia wtórnego filtru F pojawia sie sygnal, który podany zostaje na wejscie WE1 ekspandera E1, zamykajac tym samym petle sprzezenia zwrotnego. Generowany przebieg sinusoidalny ze stopnia generacyjnego podawany jest z wyjscia WY 1 ekspandera FI na wejscie WE2 ekspandera E2, stanowiacego stopien wzmacniajacy. W ekspanderze E2 sygnal zostaje wzmocniony i podany na wyjscie WY2 genera-ora.Ze wzgledu na pewna bezwladnosc czasowa filtru elektromechanicznego F, powodujaca opóznienie pojawienia sie generowanego sygnalu w stosunku do wlaczenia napiecia zasilajacego na wyjsciu generatora WY2 znajduje sie odpowiednio dobrany rezystor, dolaczony nie bezposrednio do zasilania, lecz do zacisku klucza.Dzieki takiemu rozwiazaniu wedlug w/nalazku mozna stosowac prace ciagla generatora z jednoczesnym kluczowaniem sygnalu wyjsciowego.Uklad generatora wedlug wynalazku dzieki umieszczeniu elektromechanicznego filtra F i czesci elektro¬ nicznej w jednaj obudowie i zamocowaniu na wspólnym wsporniku, posiada male gabaryty, minimalna ilosc elementów konstrukcyjnych a przede wszystkim wysoka niezawodnosc. PL