Przedmiotem wynalazku jest zegarowe urzadzenie do sterowania wlaczania i odliczania odpowiedniej liczby uderzen w mechanizmie bicia godzin.W dotychczas znanych zegarowych urzadzeniach wybijajacych godziny i pólgodziny, mlotki uderzajace w dzwonek lub gong sa napedzane za pomoca kilkustopniowej zebatej przekladni uruchamianej przwaznie przez sprezyne napedowa lub przez mechanizm obciaznikowy. Predkosc obrotowa przekladni jest regulowana za pomoca regulatora wiatraczkowego. Uruchamianie i zatrzymywanie mechanizmu bicia odbywa sie za pomoca dzwigni sterowanych przez mechanizm chodu.Niedogodnoscia takich mechanizmów bicia jest koniecznosc wytwarzania drogiej i klopotliwej w produkcji kilkustopniowej przekladni zebatej oraz koniecznosc czestego, przewaznie co 8 lub 14 dni, nakrecania sprezyny lub napedu obciaznikowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie z zegarowego urzadzenia bicia godzin przekladni zebatej oraz po¬ wiekszenie pojemnosci napedu w celu unikniecia czestego nakrecania sprezyny.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia bicia godzin ze znanym sposobem odliczania uderzen za pomoca spadajacego segmentu zebatego, tak zwanego grzebienia, wspólpracujacego z mechanizmem chodu zegara za pomoca krzywki stopniowej zwiazanej z kolem godzinowym przekladni wskazan.Zegarowe urzadzenie bicia godzin zgodnie z wynalazkiem jest wyposazone w obwód elektryczny sprzezony magnetycznie z mechanizmem, który stanowi zapadka segmentu zebatego, osadzona za pomoca ramienia na walku, który jest osia zwory elektromagnesu. W zworze elektromagnesu jest osadzony element uderzajacy. Na walku niezaleznym od mechanizmu chodu, jest osadzona dzwignia na której ramieniu opierajacym sie o segment zebaty jest wystep zetkniety z jednym zestykiem, zas z drugim zestykiem jest zetkniety wystep, znajdujacy sie na drugim ramieniu dzwigni napedzanej przez krzywke mechanizmu chodu zegara. Obwód elektryczny zawiera zródlo pradu, którego jeden biegun jest polaczony z elektromagnesem oraz szeregowo polaczonymi zestykami, na których sa oparte swoimi wystepami dzwignia spadajacego segmentu zebatego i dzwignia napedzana przez krzywke mechanizmu chodu zegara oraz z ramieniem styku opózniacza. Drugi biegun zródla pradu jest pola¬ czony z suwakiem opózniacza. i2 88 094 Inne rozwiazanie ma sprzezony magnetycznie obwód elektryczny, który zawiera szeregowo polaczone zestyki, na których oparta jest swoimi wystepami dzwignia spadajacego segmentu zebatego i dzwignia napedzana przez krzywke mechanizmu chodu zegara oraz generator impulsów o malej czestotliwosci, któryjest polaczony ze zródlem pradu. Do wyjscia generatora jest wlaczony elektromagnes. Zestyki sa sterowane mechanizmem dzwigowym w len sposób, ze lacza elektryczne zródlo energii tylko na czas wybijania serii uderzen, od¬ powiadajacej wskazywanej przez zegar godzinie. Czas pomiedzy kolejnymi uderzeniami jest ustalony przez opóz¬ niacz, zawierajacy trzeci zestyk obwodu elektrycznego, czy przez generator impulsów. W ten sposób umozliwia sie sterowanie mechanizmem bicia zegara wyposazonego w zródlo energii elektrycznej, przez co zmniejsza sie wybitnie czestosc koniecznej obslugi zegara przez uzytkownika, gdyz pojemnosc baterii elektrycznej jest duzo wieksza od pojemnosci zródla energii mechanicznej tej samej objetosci, a ponadto umozliwia zmniejszenie wymiarów mechanizmu oraz obnizenie kosztów produkcji. Zastosowanie generatora w innym wariancie rozwiaza¬ nia zapewnia pewnosc dzialania urzadzenia bicia godzin.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym Gg. I uwidacznia schemat kinematyczny urzadzenia z opózniaczem przeplywowym powietrznym w widoku perspektywicznym, a fig. 2 inny wariant urzadzenia z elektrycznym generatorem impulsów w schemacie kinema¬ tycznym.Na minutowej osi 1 zegara osadzona jest dwuramienna krzywka 2 wspóldzialajaca z ramieniem dzwigni 3, przy czym drugi koniec dzwigni oddzialywuje na zapadke 4 na dzwignie 5 i na zestyk 6. Dzwignia 5 wspóldzia¬ la z zestykiem 7 i spadajacym segmentem zebatym 8, który wspólpracuje z krzywka 9 zwiazana z kolem godzinowym 21, które wykonuje jeden obrót na 12 godzin. Zapadka 4 jest osadzona na walku 11 za posred¬ nictwem ramienia 10, który to walek 11 jest osia zwory 12 elektromagnesu 20. Do walka 11 przymocowany jest mlotek 13 pobudzajacy gong 14 oraz ramie z zestykiem 15 wspólpracujace z suwakiem 16 tloka przeplywo¬ wego opózniacza 17. Ramie 10 jest polaczone za posrednictwem sprezyny 18 z korpusem mechanizmu zegara.Do napedu segmentu 8 wykorzystany jest ruch powrotny zwory 12 pod dzialaniem sprezyny 18. W obwodzie pradowym urzadzenia sa umieszczone trzy zestyki 6, 7, 15 oraz bateria 19 i cewka elektromagnesu 20. Na kilka minut przed wybiciem godziny wyzszy zab krzywki 2 unosi ramie dzwigni 3, która najpierw rozwiera zestyk 6, a nastepnie unosi dzwignie 5 i zapadke 4. Dzwignia 5 unoszac sie zwiera zestyk 7 i zwalnia zebaty segment 8, który opada az do oparcia sie o krzywke 9 zamocowana na tulei kola godzinowego 21. Z powodu rozwarcia zestyku 6 urzadzenie bijace jeszcze nie zadziala. Kiedy ramie dzwigni 3 spadnie z zeba krzywki 2 wówczas zestyk 6 zostaje zwarty i elektromagnes 20 przyciaga zwore 12, która powoduje uderzenie mlotka 13 w gong 14 oraz obrót dzwigni 10 napinajacej sprezyne 18 i obrót dzwigni 15, która unosi suwak 16 opózniacza 17.Jednoczesnie zapadka 4 unosi segment 8 o jeden zab. W chwili dojscia zwory 12 do skrajnego polozenia (oparcie zwory o elektromagnes) suwak 16 pod wplywem bezwladnosci unosi sie nieco wyzej powodujac rozwarcie zestyku 15. Pod dzialaniem sprezyny 18 zwora 12 i dzwignie zamocowane na walku 11 powracaja do polozenia wyjsciowego, a jednoczesnie zapadka 4 unosi segment 8 o jeden zab. Obwód pradowy pozostaje otwarty do chwili kiedy suwak 16 opózniacza 17 powoli opadajac spowoduje zwarcie zestyku 15, co z kolei spowoduje ponowne przyciagniecie zwory 12 przez elektromagnes 20 i uderzenie mlotka 13 w gong 14. Uderzenia beda sie powtarzac do chwili, kiedy segment 8 unoszony po kazdym uderzeniu o jeden zab znajdzie sie w takim polo¬ zeniu, ze dzwignia 5 opadnie rozwierajac zestyk 7. Liczba uderzen jest zalezna od polozenia krzywki 9 w chwili opadniecia segmentu zebatego 8. Nalezy zauwazyc, ze odstep czasu pomiedzy kolejnymi uderzeniami mlotka 13 moze byc regulowany przez regulacje opózniacza przeplywowego.Fig. 2 przedstawia dalszy przyklad urzadzenia z mechanizmem jak w przykladzie pierwszym. Urzadzenie ma dzwigniowy zespól wyposazony w dwa zestyki 6 i 7, zwarcie których powoduje przylaczenie do zródla pradu 25 elektronicznego generatora 24 krótkich impulsów o malej czestotliwosci równej jeden hertz. Do wyjscia generatora 24 przylaczony jest elektromagnes 20, który powoduje uderzenie mlotka 13 w gong 14. Odliczenie uderzen i wylaczanie urzadzenia bicia godzin odbywa sie analogicznie jak w rozwiazaniu przedstawionym na fig. 1. PL