Przedmiotem wynalazku jest sposób chlodzenia i usuwania siarki z oleju uzywanego w procesach absorpcji par zwiazków chemicznych, zwlaszcza par dwusiarczku wegla dla wydzielenia ich z mieszanin gazów poreakcyjnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Stan techniki. W znanych sposobach wymiany ciepla miedzy dwiema nie mieszajacymi sie ze soba cieczami o róznych ciezarach wlasciwych, jak na przyklad wedlug polskiego opisu patentowego nr 10698, miedzy olejem benzolowym a woda chlodzaca, mamy do czynienia z bezposrednim zetknieciem sie obu cieczy w procesie chlodzenia. W metodzie tej olej przeplywa poprzecznie przez szereg komór, w których z odpowiednich dysz wyplywa woda chlodzaca, prostopadle do kierunku przeplywu oleju. Woda jest doprowadzana do kazdej komory oddzielnie, co zapewnia dobre schladzanie oleju, który odprowadzany jest ponownie do procesu z ostatniej komory zwanej dekantacyjna, w której oddzielaja sie resztki porwanej wody.W innym znanym sposobie bezprzeponowej wymiany ciepla, jak na przyklad wedlug opisu patentowego polskiego nr 7325, olej chlodzony jest woda w ukladzie równoleglych do siebie strumieni, o kierunku pionowym, przeplywajacych przez przegrody oddzielajace te strumienie. Ukierunkowanie strumieni odbywa sie za pomoca krótkich rurek umocowanych w otworach przegród. Wymiana ciepla nastepuje wiec na powierzchni styku obu strumieni. Schlodzony olej odprowadzany jest z dolu chlodnicy, natomiast woda z chlodzenia przechodzi do ukladu dekantacyjnego, gdzie oddzielaja sie porwane krople wody.Przedstawione sposoby bezprzeponowego chlodzenia oleju, zarówno wedlug opisu patentowego nr 7325, jak równiez nr 10698 odnosza sie i moga byc stosowane wylacznie przy cieczach, które nie pozostawiaja osadów, lub z których w procesach chlodzenia nie wydzielaja sie osady. Wydzielajace sie osady zablokowalyby bowiem przejscia w tych chlodnicach dla medium chlodzonego jak równiez chlodzacego, co praktycznie prowadziloby do wylaczenia tych urzadzen z ruchu.W rozwiazaniu, którego dotyczy wynalazek, olej absorpcyjny zawiera rozpuszczona w sobie pewna ilosc siarki, która wytraca sie z niego w czasie chlodzenia oleju. Moga wiec byc stosowane tylko takie urzadzenia,2 87 863 które moga pracowac w tych warunkach. Dlatego w innym znanym rozwiazaniu do chlodzenia oleju absorpcyj¬ nego stosowane sa chlodnice radiatorowe powierzchniowe, w których goracy olej splywa cienka warstwa po zewnetrznej ich powierzchni, natomiast zimna woda przeplywa wewnatrz radiatorów. W tego typu chlodnicach, siarka wytracajaca sie z oleju, osadza sie na powierzchni chlodnic radiatorowych. Powierzchnie te sa okresowo regenerowane przez usuniecie z nich nagromadzonej siarki za pomoca skrobaczki, aby przywrócic sprawnosc powierzchni wymiany ciepla. Zmienna sprawnosc chlodnic radiatorowych, uciazliwe warunki usuwania siarki z ich powierzchni i trudne warunki bezpieczenstwa pracy wskazuja na potrzebe innego rozwiazania. Celowym wiec jest rozwiazanie bezprzeponowego chlodzenia oleju, w którym uniknie sie wymienionych wyzej niedogod¬ nosci znanych procesów i urzadzen do ich stosowania.Istota wynalazku. Wedlug wynalazku, olej podlegajacy chlodzeniu wprowadzany jest do urzadzenia chlodniczego w dolnej czesci strefy kontaktowania i rozprowadzany jest równomiernie na calym jej przekroju poprzecznym. Woda chlodzaca wprowadzana jest w górnej czesci strefy kontaktowania i plynac w stosunku do oleju podlegajacego chlodzeniu, w przeciwpradzie styka sie z nim w srodkowej czesci strefy kontaktowania, korzystnie na elementach wypelnienia stalego. W nastepstwie tego zetkniecia olej schladza sie, a wytracona z niego, siarka opada grawitacyjnie na dno urzadzenia chlodniczego. Schlodzony i oczyszczony z siarki olej odprowadzany jest z górnego kranca strefy kontaktowania, a woda chlodzaca odprowadzana jest zdolnego jej krartcC WysóTCoSs warstwy oleju podlegajacego chlodzeniu i wody chlodzacej jest regulowana.Urzadzenie do chlodzenia i usuwania siarki z oleju, majace ksztalt pionowego zbiornika, którego wnetrze stanowi strefe kontaktowania oleju podlegajacego chlodzeniu i wody chlodzacej, ma w górnej czesci strefy kontaktowania umieszczona dysze, zasilajaca urzadzenie chlodnicze woda chlodzaca. W sród kowej czesci strefy kontaktowania umieszczone sa elementy wypelnienia stalego, zwiekszajace powierzchnie wymiany ciepla i styku oleju podlegajacego chlodzeniu i wody chlodzacej. W dolnej czesci strefy kontaktowania umieszczony jest rozlewnik szczelinowy. Zastawki regulujace poziom warstw woleju podlegajacego chlodzeniu i wody chlodzacej sa umieszczone w przelewie urzadzenia chlodniczego. Rozlewnik szczelinowy ma promieniowy uklad wyplywów oleju, symetrycznie rozmieszczonych na przekroju poprzecznym urzadzenia chlodniczego. Szczeliny rozlewnika znajduja sie pod stozkowymi daszkami posiadajacymi na obwodach krawedzi naciecia o ksztalcie zabków.Zastawki regulujace poziom warstw oleju polegajacego chlodzeniu i wody chlodzacej sa wykonane ze stalych elementów, które moga byc nakladane na siebie do wysokosci zaleznej od wymaganego poziomu warstw oleju i wody w urzadzeniu chlodniczym.Korzystne skutki techniczne wynalazku polegaja na tym, ze proces chlodzenia oleju odbywa sie w hermetycznym urzadzeniu, jest nie szkodliwy dla otoczenia i bezpieczny. Ponadto wytracona w urzadzeniu siarka nie zmniejsza jego sprawnosci w zakresie chlodzenia oleju. Natomiast siarka wytracana w chlodnicach radiatorowych zmniejsza sprawnosc tych chlodnic, a w znanych chlodnicach bezprzeponowych, proces chlodze¬ nia oleju z jednoczesnym usuwaniem z niego siarki jest w ogóle niemozliwy.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania zostal przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ogólny schemat urzadzenia do chlodzenia i usuwania siarki z oleju wraz z ukladem zbiorników dekantacyjnych, fig. 2 przedstawia przekrój poprzeczny rozlewnika szczelinowego dla oleju, a fig. 3 przedstawia jego widok z góry, natomiast fig. 4 przedstawia przekrój przelewu dla wody chlodzacej wraz z zastawkami regulujacymi jej poziom w przelewie.Przyklad wykonania. Urzadzenie chlodnicze 1 zbudowane jest z 2-ch polaczonych ze soba rozlacznie segmentów: segmentu 2 górnego i segmentu 3 dolnego tworzac pionowy zbiornik, w którego wnetrzu zawarta jest strefa kontaktowania oleju podlegajacego chlodzeniu i wody chlodniczej. W miejscu laczenia segmentów a zarazem w srodkowej czesci strefy kontaktowania znajduje sie ruszt 24, na którym ulozone sa warstwami elementy 25 wypelnienia stalego. W segmencie 2 górnym umieszczona jest dysza 12 zasilajaca, wlaz 26 oraz przelew 6 odprowadzajacy olej. W segmencie 3 dolnym umieszczony jest rozlewnik 5 szczelinowy, króciec 13, zastawka 21, daszek 22 i wlaz 23. Oba segmenty urzadzenia 1 chlodniczego polaczone sa ponadto obejsciem 27 rezerwowym dla oleju i plynowskazem 28 kontrolnym zawierajacym skale 29. Z króccem 13 polaczony jest przelew 15 wody zawierajacy zastawki 16. Zastawki 16 wykonane sa ze stalych elementów i moga byc nakladane na siebie. Rozlewnik 5 fig. 3 ma promieniowy uklad wyplywów oleju, symetrycznie rozmieszczonych na przekroju urzadzenia 1 chlodniczego. Wyplywy maja ksztalt szczelin i znajduja sie pod stozkowymi daszkami fig. 2, przy czym daszki na obwodach swych krawedzi maja naciecia o ksztalcie zabków.Urzadzenie 1 chlodnicze jest luzno polaczone ze znanym zespolem zbiorników 8 dekantacyjnych dla oleju, posiadajacym przegrody 9 kierunkowe i przegrody 10 filtracyjne oraz ze znanymi zbiornikami dekantacyj- nymi 18 dla wody z przegrodami 19 kierunkowymi. Zbiorniki 8 dekantacyjne dla oleju sa polaczone posrednio z ukladem wiez absorpcyjnych, a zbiorniki dekantacyjne 18 dla wody z kanalem sciekowym. Zdesorbowany87 863 3 goracy olej podlegajacy chlodzeniu kierowany jest króccem 4 do rozlewnika 5 szczelinowego, który równomier¬ nie rozprowadza olej na calym przekroju urzadzenia 1 chlodniczego pod rusztem 24, na którym sa ulozone warstwami elementy 25 wypelnienia stalego. Olej przenika przez ruszt 24, a nastepnie przez warstwy elementów wypelnienia stalego w przeciwpradzie do wody chlodniczej wyplywajacej z dyszy 12 zasilajacej, do której doprowadzany jest króccem 11.Zasadnicze schladzanie oleju nastepuje w srodkowej czesci strefy kontaktowania na elementach 25 wypelnienia stalego, które pozwalaja uzyskac duze powierzchnie zetkniecia obu cieczy, jak równiez umozliwiaja ciagle odnawianie sie powierzchni stwarzajac warunki dla sprawnej i efektywnej wymiany ciepla. Jednoczesnie z procesem schladzania oleju odbywa sie wydzielanie ze schlodzonego oleju siarki, która opada na spód urzadzenia 1 chlodniczego, skad okresowo usuwana jest przez wlaz 23. Schlodzony olej wyplywajacy w postaci sperlonej cieczy nad elementami 25 wypelnienia stalego przechodzi jeszcze przez warstwe wody, w której poglebia sie proces jego schladzania, a nastepnie gromadzi sie w górnej czesci strefy kontaktowania, gdzie odbywa sie wstepny proces dekantacji dla wydzielenia z niego porwanej wody chlodzacej oraz ewentualnej siarki. Oddzielajaca sie woda opada laczac sie z woda doprowadzana, natomiast siarka opada na spód urzadzenia 1 chlodniczego. Kondensat pary wodnej pochodzacy z procesu desorpcji oleju doplywajacy do urzadzenia 1 chlodniczego wraz z olejem, oddziela sie od niego, a nastepnie ulega schlodzeniu mieszajac sie z woda chlodnicza, z która odplywa przelewem 15.Olej wstepnie zdekantowany w górnej czesci strefy kontaktowania, odprowadzany jest z niej przelewem 6 poprzez przewód 7 do zespolu zbiorników 8 dekantacyjnych, szeregowo ze soba zlaczonych oraz wyposazonych w przegrody 9 kierunkowe dla wydluzenia w nich drogi przeplywajacego oleju i przegrody 10 filtracyjne dla zatrzymywania ewentualnie porwanej przez olej wytraconej siarki. Oddzielone z oleju woda jak równiez siarka gromadzi sie na spodzie zespolu zbiorników 8 dekantacyjnych, skad okresowo odprowadzane sa na zewnatrz.Woda natomiast z chlodzenia oleju odprowadzana jest z urzadzenia 1 chlodniczego króccem 13, a nastepnie przewodem 14 do przelewu 15, w którym poziom wody regulowany jest zastawkami 16. Woda z przelewu 15 przewodem 17 odprowadzana jest do ukladu polaczonych ze soba szeregowo zbiorników 18 dekantacyjnych, w których znajduja sie kierunkowe przegrody 19, powodujace przedluzenie drogi przeplywajacej wody.Oddzielajacy sie olej, który w pewnych ilosciach porywany jest przez wode z urzadzenia 1 chlodniczego zbiera sie na jej powierzchni, skad okresowo zawracany jest do obiegu, natomiast woda praktycznie pozbawiona oleju odprowadzona jest do scieków.Olej zregenerowany po dekantacji w zespole zbiorników 8 podawany jest pompa 31 tloczaca poprzez dodatkowy zbiornik 33 dekantacyjny, do ukladu wiez absorpcyjnych. Zastosowanie dodatkowego zbiornika 33 ma na celu zatrzymanie tej siarki, która po przejsciu przez wirnik pompy 31 tloczacej uformowala sie w wieksze krysztalki, stad tendencja wydzielania sie ich z oleju przed ukladem absorpcyjnym. Zatrzymana siarka w zbiorniku 33 dekantacyjnym jest z niego okresowo usuwana wlazem 35.Róznica w przelewach poziomów odprowadzanej wody i oleju warunkuje w istniejacym ukladzie chlodnica — przelew wody, równowage hydrostatyczna obu warstw oleju i wody, mimo ze obie ciecze maja rózne ciezary wlasciwe. Wielkosc zas róznicy tych poziomów decyduje o wysokosci poszczególnych warstw cieczy w chlodnicy, w tym równiez warstwy wody, przez która przenika olej w procesie jej schladzania. Poziom odplywu oleju jest staly, natomiast dowolnie moze byc regulowany za pomoca wymiennych zastawek 16, poziom wody w przelewie 15 co w konsekwencji pozwala zmieniac wysokosc poszczególnych warstw cieczy w chlodnicy w zaleznosci od potrzeb technologicznych. W zwiazku z powyzszym równiez zmiana ciezaru wlasciwego oleju, na skutek zmiany w nim zawartosci dwusiarczku wegla, bedaca wynikiem nieprawidlowej pracy desorpcji, powoduje samoczynna zmiane wysokosci warstwy oleju w chlodnicy, a tym samym warstwy wody chlodzacej, co uwidacznia sie niezwlocznie na plynowskazie kontrolnym. Wyskalowanie zas plynowskazu w obrebie stykania sie w nim obu cieczy, to jest oleju i wody pozwala okreslic kierunek tych zmian.Stosowanie wynalazku. Przy produkcji, na przyklad dwusiarczku wegla, powstaje znaczna ilosc gazów pokondensacyjnych, które obok par dwusiarczku wegla zawieraja równiez siarkowodór. Odzyskanie czesci par dwusiarczku wegla z tych gazów prowadzi do zmniejszenia strat produkcyjnych, a tym samym do zwiekszenia efektywnosci procesu wytwarzania dwusiarczku wegla. Zmniejszenie tych strat osiagamy najczesciej poprzez absorpcje par dwusiarczku wegla woleju mineralnym w odpowiednich ukladach absorpcyjnych. Pary dwusiarcz¬ ku wegla rozpuszczone woleju absorpcyjnym sa nastepnie odzyskiwane z niego na drodze desorpcji prowadzonej w ukladach ogrzewanych para w sposób przeponowy lub bezprzeponowy. Uwolnione pary dwusiarczku odpro¬ wadza sie do ukladów kondensacyjnych, natomiast goracy zdesorbowany olej, to jest uwolniony od par dwusiarczku wegla, wymaga schlodzenia oraz usuniecia z niego siarki, która jest w nim rozpuszczona. Urzadzenie chlodnicze wedlug wynalazku rozwiazuje jednoczesnie oba problemy, to jest schladzanie oleju oraz uwolnienie go z siarki w sposób sprawny, bezpieczny dla otoczenia oraz samoczynny, stad nie wymaga stalej obslugi.4 87 863 PL