PL8709B1 - Sposób znalezienia i oznaczenia polozenia czesci ziemi o odmiennem przewodnictwie elektrycznem. - Google Patents

Description

Znane sa juz sposoby znalezienia i o- znaczenia polozenia czesci ziemi o odmien¬ nem przewodnictwie elektrycznem przy u- zyciu pradów elektrycznych, wysylanych do ziemi. Wszystkie te sposoby polegaja glównie na tern, ze mierzy sie pole linji pradu we wnetrzu ziemi, wywolane pradem, który wysyla stala stacja do elektrod, u- mieszczonych w dwóch miejscach ziemi. Z kierunku pola linij pradu wnosi sie o o- becnosci i polozeniu warstw obcych.Pomiar pola linij pradu polega dotad badz na ustaleniu przebiegu linij pradu lub linij ekwipotencjalnych na powierzchni zie¬ mi, przy uzyciu mostków mierniczych, pre¬ tów poszukiwawczych i t. d., badz na o- kresleniu przyblizonego polozenia zge- szczen lub rozrzedzen linij pradu, przy u- zyciu petli lub cewki poszukiwawczej z wlaczona sluchawka telefoniczna. Petla poszukiwawcza jest zazwyczaj izolowany przewód kablowy, ulozony na powierzch¬ ni ziemi. Czesc kabla moze byc zastapiona przewodzaca ziemia.W obu przypadkach mozna tylko w przyblizeniu wnioskowac o przebiegu gle¬ boko lezacych linij pradu lub powierzchni ekwipotencjalnych, gdyz w pierwszym przypadku ustala sie tylko przebieg pra¬ dów, plynacych na powierzchni, w drugim przypadku wprawdzie takze glebiej lezace czesci strumienia pradu dzialaja na petlice zapomoca swego pola magnetycznego, mie¬ rzy sie jednak tylko skladowa natezenia pola i to tylko w przyblizeniu. Poniewaz kierunek pola magnetycznego jest niezna-ny, nie mozna z tej skladowej wnioskowac o rzeczywistem natezeniu calkowitego pola n£^jfyczneg&|r ^ £4»Wynalazek niniefszy dotyczy sposobu ustalenia i oznaczenia polozenia warstw obcych w ziemi. Polega na wyznaczaniu kierunku i natezenia pola magnetycznego w licznych punktach badanego obszaru szyb¬ ko i w sposób prosty i wygodny. Zasadnicza cecha jest to, ze przy badaniu pewnego obszaru przyrzad nadawczy pozostaje na miejscu, podczas gdy przyrzad odbiorczy ustawia sie kolejno w poszczególnych punk¬ tach w okolicy tegoz.Wynalazek polega w istocie swej na tem, ze pierscien, utworzony ze zwojów drutu, obraca sie zarówno wokolo osi pio¬ nowej, jak i wokolo osi poziomej, która najlepiej umieszcza sie w plaszczyznie pierscienia. Pierscien jest polaczony z przy¬ rzadem mierniczym. Obracajac pierscien o- Kolo osi pionowej, wprowadza sie go w ta¬ kie polozenie, w którem przyrzad pomiaro¬ wy pradu wykazuje „minimum" odchyle¬ nia, przez co wyznacza, sie kierunek pla¬ szczyzny pionowej, w której miesci sie na¬ tezenie pola. Jezeli potem pierscien usta¬ wi sie prostopadle do tego kierunku i na¬ chyli go okolo osi poziomej az do wystapie^ nia „maximum" odchylenia przyrzadu po¬ miarowego, to odchylenie to daje miare rze¬ czywistego natezenia pola magnetycznego.Z kata nachylenia pierscienia wynika rów¬ noczesnie przebieg powierzchni potencjal¬ nej w przestrzeni, wzglednie kierunek pola.Na rysunku fig. 1 przedstawia przyrzad odbiorczy schematycznie. Fig 2 i 3 przed¬ stawiaja pierscien i jego osadzenie w wi¬ doku zprzodu i zboku. Fig. 4 pokazuje sche¬ matycznie przyrzad nadawczy. Fig. 5 wska¬ zuje na terenie zdjecia rozdzial stanowisk i znalezione kierunki pierscienia, w których pole magnetyczne wywiera na niego naj¬ mniejszy wplyw. Fig. 6 podaje w przekro¬ ju pionowym przez ziemie przebieg kierun¬ ków najmniejszego oddzialywania dla zie¬ mi jednorodnej (z prawej strony) wzgled¬ nie w obecnosci warstwy obcej (z lewej strony).Przyrzad odbiorczy sklada sie z pier¬ scienia 1 z odpowiednim statywem 2, z wzmacniacza odbioru 3, zasilanego pradem przez akumulator 4, ze sluchawki telefo¬ nicznej 5 i w danym razie z galwanometru zwierciadlanego lub drgawkowego 6 do do¬ datkowego pomiaru gestosci linij magne¬ tycznych.Pierscien sklada sie z obreczy drewnia¬ nej 1, w której zlobek obwodowy uklada sie w zwoje 7 z cienkiego drutu miedzianego.Na obreczy drewnianej umieszczony jest w polowie wysokosci przyrzad 8 do mierzenia katów, skladajacy sie z pionu i skali luko¬ wej, na której odczytuje sie kat nachylenia plaszczyzny pierscienia. W najnizszym punkcie pierscienia osadzony jest kompas 9, dozwalajacy na oznaczenie kazdorazo¬ wego polozenia pionowej plaszczyzny pier¬ scienia wzgledem kierunku pólnocno^po- ludniofwego. W 10 znajduje sie polaczenie z telefonem. Widelki U, zmocowane z obre¬ cza 1, obracaja sie wokolo osi poziomej 12, osadzonej w dzwigarze 13, spoczywajacym na statywie 2 i posiadajacym pionowa os 14. Sruby zaciskowe 15 i 16 sluza do ustale¬ nia pierscienia wzgledem poziomej i piono¬ wej osi.Przyrzad nadawczy odpowiada znanej formie wykonania, jest jednak tak urza¬ dzony, ze dwie pary elektrod moga byc do niego przylaczone. Dwie pary elektrod osa¬ dza sie najlepiej nakrzyfz w kierunkach wzajemnie prostopadlych (fig. 4). Przyrzad nadawczy oznaczony jest przez 17', przyna¬ lezne elektrody przez 18, 18' i 19, 19'.Postepowanie przy badaniu terenu jest nastepujace.Teren badany dzieli sie na kwadraty, a stacja nadawcza, bez wzgledu na konfigu¬ racje terenu, ustawia sie w srodku obszaru.Obie pary elektrod umieszcza sie na li- njach, prostopadlych do siebie, równiez bez •wzgledu na teren, W punktach wezlowych siatki (fig. 5) ustawia sie kolejno przyrzad odbiorczy.Po ustawieniu przyrzadu odbiorczego na jednem ze stanowisk postepuje sie w sposób nastepujacy.Podczas wysylania pradu przez jedna pare elektrod 18, 18* obraca sie pierscien o- kolo osi pionowej (przyczem plaszczyzna pierscienia pozostaje stale pionowa) poty, póki sie nie stwierdzi „minimum" nateze¬ nia pradu w zwojach drutu. Natezenie pola magnetycznego miesci sie wtedy w pla¬ szczyznie pierscienia. Topolazenie pierscie¬ nia wyznacza sie na kompasie, a dany kie¬ runek oznacza na szkicu krótka linja, prze¬ chodzaca przez odnosny punkt siatki. Na¬ stepnie pierscien obraca sie okolo osi pio¬ nowej o 90°, zamocowuje go sruba zacisko¬ wa 16 i nachyla okolo osi poziomej 12 az do wystapienia „maximum" natezenia pra¬ du. Otrzymany tutaj kat nachylenia pier¬ scienia odczytuje sie zapomoca katomierza 8, oznacza sie go na szkicu lub w wykazie, zapisujac równoczesnie ,,maximum" nate¬ zenia pradu, odczytane na galwanometrze.Potem wysyla sie prad przez druga pa¬ re elektrod 19, 19' i cale postepowanie po¬ wtarza sie. Nastepnie przyrzad odbiorczy stawia sie na nastepny punkt siatki. Po do¬ konaniu pomiarów na wszystkich punktach siatki mozna w razie potrzeby przeprowa¬ dzic pomiar kontrolny przez ustawienie przyrzadu nadawczego w innym punkcie ob¬ szaru badanego.Fig. 5 podaje szkic, wykonany w polu, dla obszaru prostokatnego z siatka wspól¬ rzednych, z laczacemi linjami kierunków najmniejszego oddzialywania (kreskowane krzywe, lin je ekwipotencjalne) w przypad¬ ku ziemi jednorodnej, tudziez z wynikami pomiarów w poszczególnych punktach siat¬ ki (krótkie grube kreski) w razie obecnosci naniesienia. W danym przykladzie poznaje sie odchylenia, które wskazuja na obecnosc dwóch pokladów warstw obcych I i II. Aze¬ by latwiej przedstawic sobie ich polozenie, rysuje sie siatke wspólrzednych wraz z krótkiemi kreskami na dokladnej mapie da¬ nego terenu.Katy, zmierzone zapomoca katomierza 8, daja odchylenie pól magnetycznych od pionu. W przypadku ziemi jednorodnej po¬ la magnetyczne przecinaja powierzchnie ziemi pod katem prostym (fig. 6 z prawej strony). Jezeli sie wrysuje krótkiemi kre¬ skami w punktach siatki, lezacych w prze¬ kroju, odchylenia od pionu, wyznaczone przez pomiar katów (fig. 6 z lewej strony), to mozna sobie uzupelnic dalszy bieg pól magnetycznych, jak to oznaczono linjami kreskowanemi. Odksztalcenie pól magne¬ tycznych zezwala na dosc dokladny wnio¬ sek o polozeniu warstwy obcej I o lepszem przewodnictwie (warstwy rudy). PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób znalezienia i oznaczenia polo¬ zenia czesci ziemi o odmiennem przewod¬ nictwie elektrycznem, przy uzyciu pradów elektrycznych, wysylanych do ziemi, zna¬ mienny tern, ze celem wyznaczenia kierun¬ ku i natezenia pola magnetycznego, wywo¬ lanego pradami, przylacza sie do przyrza¬ du pomiarowego pradu pierscien ze zwojów drutu, obracany zarówno wokolo osi piono¬ wej, jak i wokolo osi poziomej, mieszcza¬ cej sie najlepiej w plaszczyznie pierscienia, poczem, utrzymujac pierscien w plaszczyz¬ nie pionowej, nadaje sie osi poziomej takie polozenie, aby przyrzad pomiarowy pradu wskazywal ,,minimum" odchylenia, a na¬ stepnie po obróceniu pierscienia wokolo o- si pionowej o 90° obraca sie go wokolo osi poziomej az do otrzyinania „maximum" od¬ chylenia przyrzadu pomiarowego. 2. , Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze pomiary tego rodzaju powtarza sie przy uzyciu kilku krzyzujacych sie par elek¬ trod. P iep mey er & Co. Kommanditgesellschaft Zastepca: Dr. techn. A. Bolland rzecznik patentowyDo opisu patentowego Nr 8709, Ark. i. *~19'Do opisu patentowego Nr 8709. Ark. 3. K$.5. Mg. 6. V \ \ / / / ^~ -^ x W \V //^ Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL