PL86459B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oznaczania zgodnosci koncentracji pigmentów organicznych przezna¬ czonych do barwienia krajanki poliestrowej.

Organiczne pigmenty przeznaczone do barwienia krajanki poliestrowej posiadaja zdolnosc rozpuszczania sie w barwionym tworzywie. Wlasciwosc ta stwarza powazne trudnosci przy oznaczeniu zgodnosci koncentracji powyzej przedstawionych pigmentów.

Ogólnie stosowana metoda oceny koncentracji pigmentów polegajaca na ocenie intensywnosci wymalowan, sporzadzonych w identycznych warunkach i w identyczny sposób dla pigmentu badanego oraz wzorcowego, nie mogla znalezc tu zastosowania. Na intensywnosc wymalowan ma zasadniczy wplyw postac krystalograficzna istopien rozdrobnienia pigmentu. W przypadku pigmentów rozpuszczalnych we wlóknie poliestrowym postac suchego proszku pigmentu na wplyw na koncowy efekt wybarwienia, a za tym róznice powstale na wymalowan- iach moga nie odpowiadac róznicom otrzymanym na zabarwionym poliestrze. Oznaczanie koncentracji pigmentu poprzez opylanie krajanki poliestrowej, a nastepnie wyprzedzenie wlókna o scisle okreslonych parametrach, a szczególnie równomiernej grubosci i porównanie wybarwien, przy pomocy aparatów dotychczas przeznaczo¬ nych do tego celu nie zapewniaja mozliwosci oceny koncentracji z wieksza dokladnoscia niz okolo 10%, co jest niewystarczajace.

Celem wynalazku jest oznaczenie zgodnosci koncentracji pigmentów z dokladnoscia co najmniej 3% w sto¬ sunku do mocy wzorca przyjetej za 100%. Cel ten osiagnieto stosujac sposób wedlug wynalazku, którego istota polega na rozpuszczeniu badanych pigmentów wdwumetyloformamidzie lub w dwumetylosulfotlenku i kolory¬ metrycznej ocenie zgodnosci koncentracji przy uzyciu dowolnego kolorymetru lub spektrofotometru przy dlu¬ gosci fali odpowiadajacej maximum absorpcji badanego pigmentu lub wzrokowo.

Przyklad I. 0,1000 czesci wagowych Oranzu pigmentowego PMR umieszcza sie w zlewce o pojemno¬ sci 200 czesci objetosciowych i dodaje 100 czesci wagowych dwumetyloformamidu, nastepnie zawartosc zlewki ogrzewa sie na lazni piaskowej do temperatury 100°C i mieszajac utrzymuje sie te temperature przez 15 minut.

Rozpuszczona badana próbke pigmentu, po ochlodzeniu do .temperatury pokojowej przenosi sie do kolby miarowej i uzupelnia czystym dwumetyloformamidem do 100 czesci objetosciowych. Nastepnie pobiera sie z tego roztworu 5 czesci objetosciowych i rozciencza do stezenia 5*10"8 g/l, przez uzupelnienie w kolbie miaro¬ wej do 100 czesci objetosciowych czystym dwumetyloformamidem.2 86 4*9 W identyczny sposób przygotowuje sie roztwór pigmentu wzorcowego. Roztwór pigmentu wzorcowego wprowadza sie do kuwety kolory metru Specol II i oznacza wartosc ekstynkcji przy dlugosci fali równej 505 na¬ nometrów, przyjmujac te wartosc za 100% koncentracji. W tych samych warunkach wyznacza sie wartosc ekstynkcji dla roztworu pigmentu badanego i przy zastosowaniu prostej proporcjonalnosci wylicza sie koncen¬ tracje pigmentu badanego w % w stosunku do koncentracji wzorca wedlug nastepujacego wzoru r = 10o-ep£100 % Ew gdzie R - róznica nocy w % miedzy próbka badana i pigmentem wzorcowym, Ep ~ ekstynkcja odczytana na kolorymetrze dla roztworu pigmentu badanego, Ew — ekstynkcja odczytana na kolorymetrze dla roztworu pigmentu wzorcowego.

Dla badanej próbki Oranzu pigmentowego PMR dane cyfrowe przedstawiaja sie nastepujaco: R=100-0.149J51500 = 4% Przyklad II. Od wazke 0,100 czesci wagowych Fioletu pigmentowego PMR umieszcza sie w zlewce pojemnosci 200 czesci objetosciowych, dodaje 100 czesci objetosciowych dwumetylosulfotlenku, dokladnie miesza sie i umieszcza na lazni piaskowej pod wyciagiem: Nastepnie mieszanine ogrzewa sie do temperatury 120°C i utrzymuje sie ja przez 5 minut przy jednoczesnym mieszaniu zawartosci zlewki. Rozpuszczona próbke badanego pigmentu ochladza sie do temperatury pokojowej, po czym roztwór przenosi sie do kolby miarowej i uzupelnia czystym dwumetylosulfotlenkiem do 100 czesci objetosciowych (roztwór I). Z otrzymanego roz¬ tworu I pobiera sie pipeta 10 czesci objetosciowych i rozciencza w kolbie miarowej czystym dwumetylosulfo¬ tlenkiem do 200 czesci objetosciowych — otrzymujac roztwór II.

Jednoczesnie w sposób identyczny jak wyzej opisany przygotowuje sie roztwór pigmentu wzorcowego, ai do momentu otrzymania roztworu I. Z otrzymanego roztworu I pigmentu wzorcowego pobiera sie z dokladno¬ scia do 0,01 ml nastepujace ilosci roztworu: 9 ml, 9,5 ml, 10 ml, 10,5 mi, 11 ml umieszcza sie je w oddzielnych kolbach miarowych na 200 ml, uzupelnia do 200 czesci objetosciowych dwumetylosulfotlenkiem i przenosi do cylindrów o jednakowej srednicy. W ten sposób uzyskuje sie pomocnicza skale odpowiadajaca: 90%, 95%, 100%, 105%, 110%. Nastepnie roztwór II przygotowany z badanego pigmentu umieszcza sie w identycznym cylindrze jak roztwór I pigmentu wzorcowego i ocenia ewentualna róznice koncentracji w procentach.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób oznaczania zgodnosci koncentracji pigmentów organicznych przeznaczonych do barwienia krajanki poliestrowej metoda opylania, znamienny tym, ze badane pigmenty rozpuszcza sie w dwumetylosulfo¬ tlenku lub w dwumetyloformamidzie i oznacza sie zgodnosc koncentracji na drodze pomiaru absorpcji swiatla za pomoca spektrofotometru przy dlugosci fali odpowiadajacej maximum absorpcji roztworu badanego pigmentu lub oceny wizualnej w porównaniu do uprzednio sporzadzonej skali z roztworów badanego pigmentu i pigmentu wzorcowego. Sklad - Prac. Poligraf. UP PRL Druk - WOSI „Wspólna Sprawa" Format A4. Naklad 120+18. Cena 10 zl