Przedmiotem wynalazku jest przestrajany napieciowo generator napiec liniowo narastajacych, inaczej zwany generatorem napiec piloksztaltnych, w którym czestotli¬ woscgenerowanych drgan jestzalezna odamplitudystale¬ gonapiecia sterujacego oraz istnieje mozliwoscsynchroni- 5 zacji startu generatora z sygnalem zewnetrznym. Genera¬ tor znajduje zastosowanie w takich ukladach elektroniki przemyslowej jak przetwornice czestotliwosci z regulacja czestotliwosci i napiecia wyjsciowego, regulatory analogo¬ wo fazowe i innych, gdzie wykorzystywana jest liniowa 10 zaleznosc generowanej czestotliwosci odamplitudy sygna¬ lu wejsciowego. Rozwiazania takie w znacznym stopniu upraszczaja uklady sterowania oraz ulatwiaja wprowa¬ dzenie analogowych sprzezen zwrotnych, w przykladowo opisanych wyzej ukladach automatycznej regulacji. 15 Znane sa generatory napiec liniowo narastajacych, w których kondensator laduje sie przez diode Schockley'a ze zródla napiecia stalego, a rozladowuje przez element oregulowanej rezystancji dynamicznej, która jest tranzys- 20 tor z rezystorem w emiterze. Kolektor tego tranzystora jest dolaczony do jednej okladki kondensatora, do której jest dolaczona jedna elektroda diody Schockley'a. Emiter tego tranzystora przez szeregowo polaczony rezystorjest pola¬ czony z druga okladka kondensatora. Zmieniajac napiecie 25 w obwodzie baza - emiter tranzystora mozna regulowac czas rozladowania kondensatora czyli zmieniac czestotli¬ wosc pulsacji. Uklad taki zapewnia w prostym ukladzie polaczen, szeroki zakres regulacji czestotliwosci w funkcji zmian amplitudysygnalusterujacego, nie zapewnia jednak 30 synchronizacji pracy generatora z praca innych podzespo¬ lów sterujacych ukladu automatycznej regulacji.Celem wynalazku jest skonstruowanie generatora prze¬ biegów liniowo narastajacych w czasie, którego czestotli¬ wosc przebiegu wyjsciowego bylaby w szerokim zakresie liniowo zalezna od amplitudynapiecia stalego, które wtym przypadku jest sygnalem sterujacym, orazprzebiegz gene¬ ratora móglby byc synchronizowany z przebiegiemz inne¬ go podzespolu ukladu automatycznej regulacji.Wytyczony cel spelnia uklad przestrajanego napieciowo generatora wedlug wynalazku, w którym znajduja siedwa rezystory, które jednymi koncami polaczone sa z jednym z biegunów kondensatora oraz z ujemnymi zaciskami sta¬ bilizowanego zródla napiecia stalego, oraz regulowanego zródla napiecia stalego. Dodatni zacisk tego ostatniego polaczony jest z drugim z konców pierwszego rezystora oraz z baza tranzystora, którego emiter polaczony jest z drugim koncem drugiego rezystora. Kolektortranzystora polaczony jest z zaciskiem stanowiacym wyjscie generato¬ ra, z jednym z wejsc bloku dyskryminatora amputudy napiecia, oraz z katoda tyrystora, polaczona z drugim biegunem kondensatoraiz jednymz wyjsc bloku sterowni¬ ka tyrystorowego, którego drugie wyjscie przez szeregowo wlaczona diode prostownicza polaczone jest z bramka tyrystora. Anoda tego tyrystora polaczona jest z dodatnim zaciskiem stabilizowanego zródla oraz z drugim z wejsc bloku dyskryminatora i wejsciem bloku sterownika tyrys¬ torowego, którego drugie z wejscpolaczone jestz wyjsciem bloku, dyskryminatora, zas pozostale wejscia obu tych bloków polaczone jest z bramka tyrystora. Anoda tego 86 29586295 3 tyrystora polaczona jest z dodatnim zaciskiem stabilizo¬ wanego zródla oraz z drugimz wejsc bloku dyskryminato¬ ra i wejsciem bloku sterownika tyrystorowego, którego drugie z wejsc polaczone jest z wyjsciem bloku dyskrymi- natora, zaspozostalewejscia obu tych blokówpolaczonesa z ujemnym zaciskiem regulowanego zródla. Napiecie syn¬ chronizacji o polaryzacji minus jest doprowadzone do katodytyrystora adobramki opolaryzacji plus. Wrozwia¬ zaniu tym wykorzystany jest zmienny czas rozladowania kondensatora przy stalym czasie ladowania, znacznie kró¬ tszym od czasu rozladowania. Poprzez zmianeczasu rozla¬ dowania kondensatora mozna regulowacczestotliwosc ge¬ nerowanych drgan.Zaleta ukladu generatora wedlug wynalazku jest to, ze oprócz szerokiego zakresuregulacjigenerowanej czestotli- • wosci, przebieg wyjsciowy moze miecrózny poziom w sto¬ sunku do napiecia zasilania (spowodowane jesttoprogiem * ustawienia bloku dyskryminatora) oraz przebieg wyjscio¬ wy moze byc synchronizowany z sygnalem pochodzacym z innego bloku. Ma to na przyklad szczególne znaczenie w czasie rozruchu urzadzen automatycznej regulacji.Przedmiot wynalazku jest szczególowiej przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym uklad generatora pokazany jest w postaci schematu ideowego.Rezystory Rl i R2 polaczone sa jednymi koncami z jed¬ nym z biegunów kondensatora C oraz z ujemnymi zaciska¬ mistabilizowanego zródla ZS napiecia stalego i regulowa¬ nego zródla Z napiecia stalego. Dodatni zacisk zródla Z polaczony jest z drugim koncem rezystora Rl oraz zbaza tranzystora TB. Emiter tranzystora polaczony jest z dru¬ gim koncem drugiego rezystora R2, a jego kolektor z zaci¬ skiem wyjsciowymWY generatora, z jednym z wejscbloku dyskryminatora D amplitudy napiecia, oraz z katoda ty¬ rystora T, polaczona z drugim biegunem kondensatora C i z jednym z wyjsc bloku sterownika tyrystorowego S.Drugie wyjscie tego sterownika przez szeregowo wlaczona diode P polaczone jest z bramka tyrystora T. Natomiast anoda tyrystora polaczona jest z dodatnim zaciskiem sta¬ bilizowanego zródla ZS oraz z drugim z wejsc bloku dyskryminatora D i wejsciem bloku sterownika tyrystoro¬ wego S, którego drugie_z wejsc polaczone jest z wyjsciem bloku dyskryminatoraD. Trzeciewejscia obu tychbloków polaczone sa z ujemnymzaciskiem regulowanegozródla Z.Dodatkowo do bramki tyrystora T dolaczony jest biegun dodatni zródla impulsów synchronizacyjnych Usyn, a bie¬ gunujemnytegozródla jest polaczony z katodatyrystora T.Dzialanie opisanego ukladu jest nastepujace. Po wyste¬ rowaniu tyrystora T nastepujeladowanie kondensatora ze zródla ZS. Wzrostowi potencjalu na kondensatorze C to¬ warzyszy zmniejszanie sie pradu ladowania i z chwila gdy sumaryczny prad ladowania i rozladowania kondensatora C plynacy w obwodzie tranzystor TH - rezystor R2 bedzie mniejszy od pradu podtrzymania przewodzenia tyrystora, to wówczas tyrystor ten odzyska wlasnosci zaworowe.Czas rozladowania kondensatora bedzie zalezny od wiel¬ kosci pradu plynacego przez tranzystor TR i rezystor R2. s Prad ten z kolei jest zaleznyod wartosci napiecia zródla Z.Z chwila gdy na skutek rozladowywania kondensatora C potencjal na nim uzyska wartosc równa wartosci progu dzialania bloku dyskryminatora amplitudy D, dzialanie bloku D spowoduje dzialanie sterownika tyrystorowego S i nastapi ponowne wlaczenie tyrystora T. Po naladowa¬ niu kondensatoraC cyklrozladowania siepowtórzy. Zmie¬ niajac wartosc napiecia sterujacego powoduje sie szybsze lub wolniejszerozladowaniekondensatora C, czyliregulu¬ je sie czestotliwosc generowanych drgan przez generator.Z chwila pojawienia sie impulsu synchronizacji tyrystor T zostaje wprowadzony w stan przewodzenia tak dlugo, jak dlugo trwa impuls i ponowne rozpoczecie rozladowa¬ nia moze nastapic dopiero w chwili zaniku impulsu. Roz¬ wiazanie to powoduje, ze start generatora lub jego zatrzy- manie jest zwiazane z praca innych ukladów elektronicz¬ nych, wchodzacych w sklad ukladu automatycznej regu¬ lacji. * PL