Przedmiotem wynalazku jest uklad napedu i sterowania obrabiarki do ksztaltowania powierzchni asferycz¬ nych, a zwlaszcza do szlifowania i polerowania luznym materialem sciernym podloza szklanego zwierciadel.Dotychczas znane obrabiarki do ksztaltowania powierzchni podloza szklanego zwierciadel asferycznych to szlifierko-polerki zbudowane z zespolu napedowego wrzeciona roboczego i prowadzacego narzedzie ramienia wraz z mechanizmem prowadzacym, przy czym zespól napedowy sklada sie z silnika elektrycznego o stalych obrotach, napedzajacego przez redukujaca przekladnie pasowa i katowa przekladnie zebata wrzeciono robocze.Ponadto przekladnia pasowa napedza bezposrednio mechanizm korbowy, którego ramie polaczone jest z wycinkiem zebatym przekazujacym naped przez drugi wycinek zebaty na os obrotu ramienia prowadzacego narzedzie. Obróbka na takich szlifierko polerkach polega na szlifowaniu lub polerowaniu powierzchni podloza szklanego zwierciadel asferycznych w wyniku jego ruchu obrotowego ze stala predkoscia obrotowa, przy czym narzedzie szlifujace jest przemieszczane od srodka powierzchni obrabianej do brzegu i z powrotem tak dlugo, az wszystkie strefy powierzchni uzyskuja wymagana chropowatosc.W wyniku takiej obróbki ksztalt nadawany we wczesniejszych fazach obróbki ulega deformacji na skutek zbierania warstwy materialu o grubosci nierównomiernej ze wzgledu na zaleznosc predkosci szlifowania lub polerowania od promienia strefy powierzchni oraz sinusoidalne zmiany szybkosci posuwu narzedzia, które wynikaja z zastosowania mechanizmu korbowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wystepujacego zjawiska deformacji uprzednio nadawanego ksztaltu powierzchni podloza szklanego zwierciadel asferycznych, zas zadaniem wynalazku jest opracowanie ukladu napedu i sterowania obrabiarki do ksztaltowania powierzchni, a zwlaszcza do szlifowania i polerowania.Zadanie to zostalo rozwiazane przez skonstruowanie ukladu napedu i sterowania skladajacego sie z zespolu napedu wrzeciona, hydraulicznego zespolu napedu narzedzia i elektrycznego zespolu programowania napedów, przy czym zespól napedu wrzeciona jest sprzezony elektrycznie z zespolem programowania napedów przez polaczenie elektrycznego silnika pradu stalego o regulowanych obrotach z glównym zasilaczem, zas hydrauliczny zespól napedu narzedzia sprzezony jest elektrycznie z zespolem programowania napedów przez2 85 878 polaczenie ilosciowego zaworu z glównym zasilaczem oraz przez sprzezenie szczotki ramienia ze strefowym' komutatorem podlaczonym do rezystorów dzielnika napiec, a ponadto szczotka podlaczona jest z glównym zasilaczem.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania ukladu napedu i sterowania wedlug wynalazku jest poprawa ksztaltu obrabianej powierzchni podloza szklanego zwierciadel asferycznych przez zbieranie warstwy materialu dzieki mozliwosci zaprogramowania predkosci szlifowania lub polerowania i róznych czasów szlifowania lub polerowania dla róznych stref obrabianej powierzchni.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ukladu napedu i sterowania obrabiarki do ksztaltowania powierzchni podloza szklanego zwierciadel asferycz¬ nych.Przyklad. Uklad napedu i sterowania wedlug wynalazku sklada sie z zespolu 1 napedu wrzeciona, hydraulicznego zespolu II napedu narzedzia i elektrycznego zespolu IN programowania napedów. Zespól I napedu wrzeciona sklada sie z elektrycznego silnika 1 pradu stalego© napieciowo regulowanych obrotach, który poprzez redukujaca wielostopniowa pasowa przekladnie 2 napedza pionowo ustawione wrzeciono 3, na którym mocuje sie w prózniowym uchwycie 4 obrabiany przedmiot 5. Hydrauliczny zespól II napedu narzedzia sklada sie z ramienia 6, na którego jednym korteu za pomoca teleskopowego mechanizmu 7 z pneumatycznym dociskaniem jest zamocowane narzedzie 8. Ramie 6 przymocowane jest do podstawy obrabiarki obrotowo za pomoca czopa 9. Na drugim korlcu ramienia 6 jest zamocowana szczotka 10 wybieraka strefowego komutatora 11 elektrycznego zespolu III programowania napedów. Ponadto do ramienia 6 za pomoca przegubu 12 jest zamocowane cieglo 13 polaczone przegubowo z tlokiem 14 osadzonym w bydraulicznym cylindrze 15, do którego przceciwleglych korteów sa dolaczone przewody reczace z elektroFriagnetycznym kierunkowym rozdzie¬ laczem 16.Elektromagnetyczny rozdzielacz 16 jest elektrycznie polaczony z krancowymi stycznikami 17 wybieraka strefowego komutatora 11 elektrycznego zespolu III programowania napedów. Ponadto elektromagnetyczny rozdzielacz 16 jest hydraulicznie polaczony z niskoclsnieniowym zbiornikiem 18 pompy W, oraz z Ilosciowym zaworem 20, regulujacym ilosc przeplywajacego plynu. Ilosciowy zawór 20 jest elektrycznie polaczony z glównym zasilaczem 21 elektrycznego zespolu IM programowania napedów, a hydraulicznie polaczony jest z akumulatorem 22 plynu, podlaczonym do pompy 19.Elektryczny zespól III programowania napedów sklada sie ze stabilizowanego zasilacza 23, który zasila dzielnik napiec skladajacy sie z regulowanych, rezystorów 24 polaczonych ze stykami strefowego komutatora 11. Po stykach strefowego komutatora 11 slizga sie szczotka 10, która jest elektrycznie polaczona z regulowa¬ nym glównym zasilaczem 21, który zasila elektryczny sHhtk 1 i ilosciowy zawór 20. Ponadto w sklad elektrycznego zespolu III programowania napedów wchodza krancowe styczniki 17 strefowego komutatora 11, polaczone elektrycznie z kierunkowym rozdzielaczem 16.Dzialanie ukladu napedu i sterowania wedlug wynalazku jest nastepujace. Obrabiany przedmiot 5 mocuje sie na wrzecionie 3 obrabiarki przy pomocy prózniowego uchwytu 4. Po wlaczeniu docisku narzedzia 8 wlacza sie stabilizowany zasilacz 23 dzielnika napiec, pompe 19 i glówny zasilacz 21. Szczotka 10 wybrane napiecie ze strefowego komutatora 11 przekazuje do glównego zasilacza 21, który uruchamia elektryczny silnik 1 oraz otwiera ilosciowy zawór 20.Regulowany przeplyw oleju przesuwa tlok 14 hydraulicznego zespolu II, który za pomoca ciegla 13 przemieszcza ramie 6 wraz ze szczotka 10 powodujac przelaczenie napiecia z dzielnika napiec i przesterowanie glównego zasilacza 21, co zmienia napiecie przekazywane na elektryczny silnik 1 i ilosciowy zawór, a tym samym parametry ruchu obróbczego i posuwistego. W skrajnych polozeniach, to jest na brzegach obrabianego przedmiotu 5, ramie 6 prowadzace narzedzie 8 przelacza krancowe styczniki 17, które z kolei przelaczaja kierunkowy rozdzielacz 16 i zmieniaja kierunek ruchu ramienia 6. Korekte ksztaltu powierzchni obrabianej droga szlifowania lub polerowania uzyskuje sie przez regulacje rezystorów 24 dzielnika napiec. PL