Przedmiotem wynalazku jest sygnalizator przeplywu cieczy, zwlaszcza oleju smarujacego, przeznaczony glównie do pracy w ukladach centralnego smarowania, w których ilosc oleju doprowadzonego do poszczegól¬ nych punktów smarowania wymaga biezacej kontroli.Sygnalizator przeplywu cieczy smarujacej stanowi jedno z podstawowych ogniw centralnego ukladu smarowania, zabezpiecza bowiem urzadzenia przed uszkodzeniem lub zniszczeniem w przypadku niedostateczne¬ go ich smarowania. Ma to szczególnie wazne znaczenie wówczas, gdy ilosc urzadzen objetych ukladem jest znaczna, a ich praca w ciagu produkcyjnym, na przyklad w linii walcowniczej decyduje o pracy calej linii.W praktyce przemyslowej ilosc przeplywajacego oleju w ukladzie kontroluje sie za pomoca przeplywo¬ mierzy z odczytem optycznym, co jest bardzo niewygodne, gdyz wymaga stalej obserwacji przeplywu oleju a przy tym nie pozwala na regulacje (nastawe) przeplywu. W technice natomiast znany jest sygnalizator poziomu materialu sypkiego w zbiornikach, wyposazony w przepone mogaca jednostronnie stykac sie z materialem sypkim. Przepona wspólpracuje z krazkiem naciskowym, w którym jednym koncem osadzony jest trzpien z nasadzona nan sprezyna, W srodkowe] czesci trzpienia osadzony jest magnes staly oddzialujacy swoim polem na lacznik stykowy (kontaktron) umieszczony w obsadzie, w której osadzony jest drugi koniec trzpienia. Przedstawiony sygnalizator dziala nastepujaco: nacisk materialu sypkiego na przepone powoduje jej odksztalcenie, które poprzez krazek naciskowy i sprezyne przenosi sie na trzpien powodujac jego przemieszczenie. Przemieszczenie trzpienia powoduje ruch magnesu stalego wzgledem kontaktronu a w konsekwencji zadzialania jego styków (zwarcie lub rozwarcie), co równoznaczne jest z powstawaniem lub zanikiem sygnalu elektrycznego, który przetworzony jest na inny rodzaj sygnalu informujacy o poziomie materialu w zbiorniku. Sygnalizator o opisanej konstrukcji nie nadaje sie do sygnalizowania przeplywu cieczy, na przyklad oleju smarujacego.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady, a zagadnieniem technicznym wymagajacym rozwiazania dla osiagniecia tego celu jest opracowanie nowej konstrukcji sygnalizatora informujacego o wielkosciach przeplywu cieczy oraz w zaleznosci od potrzeb, spelniajacego Jednoczesnie role dzielnika przeplywu tej cieczy.2 85 869 Zgodnie z wynalazkiem, zagadnienie to rozwiazano dzieki temu, ze sygnalizator ma przepone o zmiennej powierzchni roboczej, stykajaca sie obustronnie z przeplywajaca ciecza oraz, ze wyposazony Jest w element dlawiacy umieszczony pomiedzy wlotem a wylotem cieczy z sygnalizatora, przy czym zmiane robocze] powierzchni przepony uzyskuje sie dzieki stozkowemu uksztaltowaniu komory, w której panuje mniejsze cisnienie przeplywajacej cieczy.Przedstawione srodki techniczne calkowicie rozwiazuja postawione zagadnienie techniczne, umozliwiajac osiagniecie zamierzonego celu wynalazku. Wyposazenie sygnalizatora w przepone o zmiennej powierzchni roboczej stykajacej sie obustronnie z ciecza oraz w element dlawiacy sprawia, ze sygnalizator oprócz swojej zasadniczej roli - informowania o wielkosci przeplywu w okreslonym miejscu ukladu smarowania, moze jedno¬ czesnie spelniac role dzielnika tego przeplywu. Ma to szczególne znaczenie w przypadkach, gdy uklad sklada sie z kilkunastu galezi, a zalezy nam na tym, aby calkowita ilosc oleju znajdujacego sie w ukladzie zostala odpowiednio do tych galezi rozdzielona. Uzyskuje sie to dzieki temu, ze za pomoca elementu dlawiacego (regulowanego) mozna w poszczególnych galeziach ukladu stwarzac odpowiednie opory przeplywu, a w zalez¬ nosci od nich, uzyskiwac odpowiadajace im wielkosci przeplywu.Zmiana oporów przeplywu wywoluje zmiane róznicy cisnien nad i pod przepona, a to z kolei powoduje powstanie zmiennej sily wypadkowej skierowanej ku mniejszemu cisnieniu. W przypadku, gdy sila ta jest znaczna (duze opory przeplywu) celem zachowania wysokiej czulosci wskazan sygnalizatora, konieczne jest zredukowa¬ nie tej sily do wielkosci niezbednej jedynie do zadzialania przy okreslonej (nastawionej) wielkosci przeplywu.Osiaga sie to dzieki zmniejszeniu roboczej powierzchni przepony, która pod dzialaniem sily wypadkowej odksztalca sie sprezyscie i przylega do powierzchni komory roboczej sygnalizatora co sprawia, *ze sila przypadajaca na te czesc (przylegajaca) przepony zostaje przeniesiona na obudowe sygnalizatora. Pozostala czesc sily wypadkowej, proporcjonalna do pozostalej (nieprzylegajacej) czesci przepony jest równowazona sprezyna o regulowanym nacisku, który moze byc zmieniony, zaleznie od wielkosci przeplywu, przy którym sygnalizator powinien zadzialac. Dzieki temu sygnalizator ma wysoka czulosc w calym zakresie swoich wskazan.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie przekrój sygnalizatora.Jak pokazano na fig. 1, sygnalizator wyposazony jest w sprezyscie odksztalcalna przepone 1 umieszczona w plaszczyznie podzialu obudowy 2, której wnetrze ma dwie komory robocze A i B. Komora A jest uksztaltowana stozkowo i jest polaczona z odcinkiem przewodu 3, znajdujacym sie pomiedzy dlawikiem regulowanym 4 a króccem wylotowym. Komora B jest uksztaltowana walcowo i jest polaczona z odcinkiem przewodu 3, znajdujacym sie pomiedzy elementem dlawiacym 4 a króccem wlotowym. Przepona styka sie z ciecza znajdujaca sie w komorach A iB oraz wspólpracuje z krazkiem naciskowym 5, w którym jednym koncem osadzony jest trzpien 6 zaopatrzony w sprezyne 7 wywierajaca regulowany nacisk na krazek 5 za pomoca elementu srubowego 8. Na drugim koncu trzpienia 6 znajduje sie magnes 9 oddzialujacy poprzez scianke kolpaka 10 na styki kontaktronu 11 umieszczonego na zewnatrz kolpaka. Sygnalizator moze byc równiez wyposazony w lacznik bezstykowy — czujnik indukcyjny, gdy chce znac chwilowe wielkosci przeplywu.Sygnalizator opisany w przykladzie wykonania dziala nastepujaco: olej przeplywajac od krócca wlotowe¬ go w kierunku krócca wylotowego, przeplywa przez dlawik regulowany, wskutek powstalych oporów przeply¬ wu powstaje róznica cisnien po obu stronach dlawika - wyzsze przed, a nizsze za dlawikiem. Nizsze cisnienie przekazywane jest do komory A, a wyzsze do komory B sygnalizatora.Róznica cisnien w komorach powoduje powstanie na przeponie 1 sily wypadkowe] skierowanej ku komorze A. Pod wplywem tej sily, po pokonaniu oporów odksztalcen sprezystych przepony 1 i nastawionego nacisku sprezyny 7, przepona 1 przemieszcza krazek naciskowy 5 wraz z trzpieniem 8, powodujac ruch magnesu 9 wzgledem kontaktronu 11, a w konsekwencji wlaczenie sygnalizacji informujacej o prawidlowej wartosci przeplywu oleju.Zmniejszenie sie przeplywu ponizej wartosci dopuszczalnej powoduje zmniejszenie sie róznicy cisnien, a wiec i powstalej sily, co w polaczeniu z nastawionym naciskiem sprezyny powoduje przesuniecie przepony, rozwarcie styków kontaktronu i wylaczenie sygnalizacji na pulpicie. Otrzymujemy w ten sposób informacje o obnizeniu sie przeplywu oleju ponizej wartosci dopuszczalnej. Zapobiega sie w ten sposób awarii, na skutek niedostatecznego smarowania. Sygnalizator moze dzialac odwrotnie, to znaczy informowac o nieprawidlowym (za malym) przeplywie oleju, zalezy to od wariantu zamocowania styków w kontaktronie. PL