PL85806B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest zeliwo sferoidalne latwo obrabialne i odporne na scieranie, przezna¬ czone na elementy o duzej odpornosci na sciera¬ nie.Dotychczas znane niestopowe i nieobrabialne ciepOinie zeliwa sferodidalne jposialdaija ferrytyiczna, ferrytyczno-perlityczna, perlityczna oraz perlity- czno-ledeburytyczna osnowe metaliczna.Zeliwo sferoidalne niestopowe o strukturze fer- rytycznej zawiera wagowo C 3,6—3,8%, Si 2,2— 2,6%, Mn 0,2—0,3%, S 0,04^-0,08%, P 0,04—0,08%.Zeliwo sferoidalne niestopowe o strukturze perli¬ tyczno-ferrytycznej zawiera wagowo C 3,2—3,6%, Si 1,2—2,5%, Mn 0,6—1,0%, S 0,04—0,08%, P 0,04— 0,08%. Zeliwo o strukturze ledeburytycznej zawie¬ ra wagowo C 2,6—2,8%, Si 0,5—1,2%, Mn 0,8— 1,2%, S 0,04—0,08 o/0, P 0,04—0,08 %.W zaleznosci od rodzaju osnowy zeliwo sfero¬ idalne cechuje sie dobra odpornoscia na scieranie i wytrzymaloscia na rozciaganie, co ma miejsce w przypadku zeliwa perlitycznego, lub wysoka od¬ pornoscia na scieranie, twardoscia i kruchoscia w przypadku zeliwa o osnowie perlityczno-lede- burytycznej. Zastosowanie zeliw ledeburytycznych jest jednak w praktyce przemyslowej ograniczone ze wzgledu na ich kruchosc i wysoka twardosc, uniemozliwiajaca obróbke skrawaniem, co jest ich powazna wada. Ograniczenia te prowadza do za¬ stepowania odpornych na scieranie sferoidalnych zeliw ledeburytycznych drozszymi, ale bardziej plastycznymi stopami metali niezelaznych i stali¬ wami stopowymi.! Celem wynalazku jest opracowanie nowego ga¬ tunku zeliwa sferoidalnego o wysokiej odpornosci na scieranie i bardzo dobrej obrabialnosci. Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie skladu chemicznego zeliwa sferoidalnego, które w spre¬ zystej osnowie ferrytycznej zawiera wydzielenia grafitu kulkowego, które sa naturalnymi czynni¬ kami simariuljaicyimi oraiz bardzo tiwairide wydzielenia cementytu eutektycznego i nadeutektycznego.Zeliwo wedlug wynalazku zawiera wagowo 0,1— 0,3% Mn, 0,01—0,015 % S, 0,03—0,06% P i posiav da podwyzszona zawartosc Si 3,2—3,4% przy ob¬ nizonej zawartosci C 2,6—2,8% oraz dodatek Cr w ilosci 0,25—0,35%, przy czym korzystnie sto¬ sunek C:Cr wynosi 10:1., Zeliwo wedlug wynalazku posiada podwyzszona odpornosc na scieranie, przy czym w jego struk¬ turze moze wystepowac do 5% perlitu. Ze wzgle¬ du na podwyzszona zawartosc krzemu w zeliwie tym tworzy sie ferryt krzemowy o wysokich wla¬ snosciach sprezystych, co w polaczeniu z wyste¬ pujacymi w strukturze wydzieleniami cementytu eutektycznego pozwala na 'szybkie docieranie sie powierzchni wspólpracujacych elementów. Dodat¬ kowa zaleta zeliwa jest jego wytrzymalosc na rozciaganie w granicach 50—55 kG/mm2 oraz bar¬ dzo dobra obrabialnosc wynikajaca z wystepuja¬ cego w strukturze ferrytu.3 85 806 4 Zafdaina struktura uzyskiwana jest juz w foirmie odlewniczej, to jest bez dodatkowej obróbki ciepl¬ nej, co osiagnieto przez odpowiedni dobór skladu chemicznego zeliwa oraz odpowiednie warunki krzepniecia i stygniecia odlewów, przy czym struk¬ tura ta moze wystapic w warstwie zewnetrznej lub w calym przekroju odlewu.Wynalazek ilustruje ponizszy przyklad. W sklad wsadu metalowego wchodza nastepujace materia¬ ly: 72,5% surówki niskomanganowej o skladzie waigowyim C — 3,8%; Si — 0,:2%; Mn — 0,01 %, P dzie wagowo C — 0,2 do 0,3%; Si 0,2 do 0,4%; Mn 0,3 do 0,4%; P<0,05%; S<0,05% 2,5% Fe Si 75 zawierajacy wagowo 75% krzemu, oraz 0,3% Fe Cr 65 zawierajacy wagowo 65% chromu.Zeliwo topiono w piecu indukcyjnym o czesto¬ tliwosci 2,5 kHz i pojemnosci 450 kg i kwasnym wylozeniu tygla. Sklad chemiczny cieklego metalu byl nastepujacy: C 2,6%, Si 1,8, Mn 0,15%, Cr 0,20% wagowo. i Calosc uzyskanego stopu poddano sferoidyzacji zaprawe Fe-Si-Mg w ilosci 3% ciezaru cieklego zeliwa, zawierajacej wagowo 45% Si, 10% Mg, reszta Fe, przy czym zaprawe umieszczono na dnie kadzi i przykryto skrawkami blachy stalowej. Ra¬ zem z zaprawa na dno kadzi dodano równiez 0,05% wagowych w stosunku do cieklego stopu Fe Cr 65 rozdrobnionego na kawalki o wymiarach do 10 mm. Sferoidyzacja odbyla sie w tempe¬ raturze 1460 do 1480°C. Cizas od zakonczenia sfero¬ idyzacji do zalewania form nie przekraczal 10 mi¬ nut. Sklad koncowy zeliwa po odlaniu byl na¬ stepujacy: C — 2,6%; Si — 3,4%; Mn — 048.%; fS — 0,015%; P — 0,05%; Cr — 0,28%. / zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe i Zeliwo sferoidalne na elementy pracujace na scieranie zawierajace wagowo 0,1 do 0,3% Mn, 0,01 do 0,015% S, 0,05 do 0,06% P, znamienne tym, ze przy podwyzszonej zawartosci Si wagowo 3,2 do 3,4% zawiera C w ilosci 2,6 do 2,8% wagowo, ,Cr w ilosci 0,25 do 0,35% wagowo, przy czym stosunek zawartosci C:Cr wynosi 8 do 10:1 oraz, ze posiada ferrytyczna, osnowe metaliczna z wy¬ dzielinami wegla zwiazanego w postaci cementytu eutektycznego i wegla wolnego w postaci grafitu sferoidalnego. PZGraf. Koszalin D-1237 Nakl. 115 egz. Cen* PL