PL8545B1 - Sposób otrzymywania weglowodorów, szczególnie weglowodorów aromatycznych. - Google Patents

Description

Wykryto, ze zwiajzki ciekle otrzymywa- ne przy uwodornianiu pod cisnieniem róz¬ nych gatunków wegla, simól, olejów mine^ ralnych, ich produktów destylacji, ekstra¬ howania i przeksztalcenia, jak równiez po¬ zostalosci podobnych materjalów, jak równiez produkty rozsizczepienia, jako to gaizólina, otrzymana przy rozszcze¬ pianiu, produkty rozszczepiania smoly i t d, daja sie przeprowadzac 0 dobra wydajmascia zapomoca mas kontaktowych odwodormiajacych w wysiokiej temperatu¬ rze w weglowodory aromatyczne i inne cen¬ ne weglowodory nienasycone wodorem.Utworzone weglowodory zapomoca de¬ stylacji czastkowej produktów surowych mozna otrzymac w stanie nuniej lub wiecej oczyszczonym lub tez te ostatnte mozna stosowac bezposrednio, np, jako paliwo dio silników wybuchowych. W tym Ostatnim wypadku produkt wyjkazuije w przeciwien¬ stwie do materj alu wyj sciowego te wyzszosc, iz przy spalaniu wi silniku^od wysokiem ci- sdletniiem /nie wymaga, dziekL zmacznej 'za¬ wartosci weglowodorów aromatycznych, dodawania tak zwanych „nieprzyjaciól hu¬ ku1', Przepuislzczajaic produkty roaszcizepie- n:a, np. w temperaturze 400 — 80O\ przez odwodomiajace masy kontaktowe, otrzy¬ muje sie bezposrednio niewytwarzajacy huku srodek do napedzania silników, za¬ wierajjajcy ponad 15% weglowodorów aro¬ matycznych.Jako masy konitaikfcowie wchodza wi g na, .pumeks i t. d. Jako najbardziej czynne okazaly sie jednak tlenki metali 6 gru¬ py ukladu perjodycznego. Rzeazone tlenki mozna stosowac badz oddzielnie, badz razem, badz z innemi cialami czynnemi, szczególnie z tlenkami) 3 ii 4 grapy ukladu perjodyczmego. Wegiel aktywowany uzyty oddzielnie lub wraz ze tzfwiiajzkami wyzej wspomnianemi 4ub iaineimi jes^ równiez znakomitym katalizatorem. Tlenki ko¬ rzystnie jest potraktowac uprzednio w temperaturze wysokiej woldorem lub mie¬ szanina gazów, zawierajacych woidór. Ma¬ sy kontaktowe, szczególnie czynne, o któ- rychmowa- (powyzej, jak sie okazala, wy¬ kazuja nieznaczna czulosc Wzgledem tru¬ cizn kontaktowych, wsikuitek czego odpaida potrzeba uprzedniego klopotliwego oczy szczania produktu. Kontakty nie wywoluja równiez prawie wcale reakcyj pobocznych.Z katalizatorów najozynniejisize dzialaja juz w temperaturze ponizej 200 — 300°, wykazujac wysoka wydajnosc i nlie powo¬ dujac istrajt, jakie powstaja wskutek roz¬ szczepienia produktów gazowych lub ich polimeryzacji w izwiazki o wiekszej cza¬ steczce. , Rzeczone czynne masy kontaktowe na¬ daja sie równiez, jak sie okazalo, do o- trzymywania aromatycznych lwegtowoido- rów z innych produktów, niz powyzej wy¬ szczególnione, a mianowicie z produktów dowolnego pochodzenia1, zawierajacyeh cy- klcparaflny lub nafteny.Podlegajace odwodornaaniu zwiazki mozna przepuszczac w postaci pary przez masy kontaktowe bad£ jako takie, badz zmieszane z aromaitycznemi lub nasycone- mi weglowodorami innego rodzaju. Naste¬ puje wtedy w stopniu mniejszym lub wiek¬ szym przeksztalcenie, szczególnie na we¬ glowodory aromatyczne obok jedneczesne- go wydzielania sie wodoru. Niekiedy mo&- na równiez podlegajace odwodornianiu ciala przepuszczac przez kontakt po roz¬ cienczeniu ich wodorem lub zawierajaca go mieszanina gazowa lub tez gazem obojet¬ nym^ Okazalo sie praytem, ze obecnosc wo¬ doru nie wiplywa ujemnie na odwodorniia- nie, lecz przeciwnie, zapobiega tworzeniu sie zwiazków o 'znacznych czasteczkach, które zmniejszaja stopniowo skutecznosc kontaktu i obnizaja wydajnosc i ilosc prze¬ puszczanych w jednostke czasu gazów. W tym wypadku celowo jest przeprowadzac proces w temperaturze ponad 300°, np. w temperaturze 450 — 600°, pod cisnieniem zwyklem lub podwyzszionem.Okazalo isie ponadto, iz pracujac pod cisnieniem w atmosferze wodoru i uzywa¬ jac lub nie uzywajac mas kontaktowych odwodorniajacych, mozna otrzymac bezpo¬ srednio z róznych gatunków wegla, smól, olejów mineralnych, paku, asfaltu, zywic, bitumu, jako tez ich produktów destylacji i prizeksztalcenia, pozostalosci i materja- lów podobnych, produkty skladajace sie przewaznie z weglowodorów aromatycz¬ nych, alifatycznych i hydroaromatycznych, które uzyte do napedu silników równiez nie wydaja huku,, W tym wypadku reakcje nalezy prowadzic w ten sposób, aby two¬ rzyly sie przewaznie weglowodory ciekle, czesciowo nasycone lub nienasycone wo¬ dorem, wrzace ponizej 200°. Ten sposób pracy szczególnie celowem jest stosowac przy obfitujacym w bitum weglu brunat¬ nym i przy wielu gatunkach ropy nafto¬ wej. Te 'ostatnie mozna stosowac równiez w postaci mieszaniny z ubogim w bitum weglem brunatnym.Jako nadajace sie w tym celu ciala sty¬ kowe mozna przytoczyc: wodorotlenek gli¬ nowy, bauksyt, wegiel drzewny Eden'a nasycony lub nie kwajsem fosforowym, na* turaina ziemie z Floridy, wegiel kostny, magnezje zawierajaca 1% chlorku ruteno- wego, ponadto tlenek miedzi z tlenkiem — 2 —zelaza krzemian isrebrowy, krzemian mie- cfziocynkowy, tlenek zelaza z, tlenkiem w&- nadu ii' tlenki 2 i 3 grupy, kwas tytanowy, wodorotlenek manganowy; poza tern nalezy przytoczyc tlenki metali 2 grupy, jako to tlenek berylu, magnezu, wapnia, wresz¬ cie tlenek ceru, kwas krzemowy, ziemie o~ krzemkowa i t.d. , Regulujac Szybkosci przeplywu zalez¬ nie c/d matenjailu ^wyjsciowego, mozna pod¬ trzymac okreslone stopnie nasycenia.Chcac otrzymac z weglowodorów alifa¬ tycznych lub hydroaromatycznych dowol¬ nego poahodzenlia, szczególnie z powyzej wspomnianych produktów rozszczepienia i uwodornienia pod cisnieniem (weglowodo¬ ry aromatyczne jako to benzen, naftalen, antracen, fenanjtren i t d., najlepiej jest postepowac w sposób podany ponizej.Materjal wyjsciowy traktuje sie pod ci¬ snieniem nadmiarem wodoru lulb zawiera¬ jace) go mieszaniny gazowiej w temperatu¬ rze iowyzej 500°, utrzymujac mieszanine gazowa w obiegu kolowym, w obecnosci odwodorniajacych katalizatorów i baczyv aby utworzone weglowodory gazowe, jak metan i inne -wyzsze weglowodory gazowe, byly stalle usuwane z obiegu, np. zapomo- ca iprzemywania benzyna lub samym pro¬ duktem wyjsciowym.Nadmiar wodoru "odgrywa w tym wy¬ padku role bardzo powazna, przeszkadza¬ jac niepozadanemu rozszczepianiu sie i od wielkosci tego nadmiaru zaleznem jest tworzenie sie weglowodorów aromatycz¬ nych. Przy bardzo znacznym nadmiarze objetosciowym np. otrzymuje sie zwykle przewaznie benzen, podbzas gdy mniejsze ilosci wodoru sprzyjaja tworzeniu sie na¬ ftalenu. Ponadto sklad masy kontaktowej, szybkosc przeplywu, temperatura wywiera¬ ja równiez wplyw na irodzaj aromatycznych weglowodorów.Co sie dotyczy temperatury, to nalezy uwazac, aby ta nie byla wyzsza niz tego wymaga potrzeba, gdyz w przeciwnym ra¬ zie zwykle zwieksza sie niebezpieczenstwo tworzenia sie gajzu. Temperatura nizsza jest równiez niepozadana, Przy tym sposo¬ bie pracy zaleica sie z matenjalu wyjscio¬ wego otrzymywac uprzednio wyzlsze we¬ glowodory aromatyczne o (mniejszym lub wiekszym stopniu czystosci, poqzem dopie¬ ro nizsze weglowodory aromatyczne.Przy stosowaniu tej metody nalezy u- wazac, aby aparaty wzglednie ich czesci stykajace sie z goracemi organicznemi cla* lami ireagujacemii, np. w temperaturze po¬ wyzej 400° wlzglednie 500°, byly wolne od cial, wywolujacych osadzanie sie wegla lub tworzenie tsie metanu, jak hp. wolne zelazo lulb nikiel. Najkorzystniej jest sto¬ sowac istapy sitaiowe, np. stal Kruppa V2A Hub WT2 lub stal chromoniklowa, szczególnie stal uboga w wegiel, jak np. stopiony w prózni chromonikiel B He- raeuis'a lub stop kobaltowy Lub wreszcie, o ile tna to pozwala temperatura—glin. Sko¬ ro materjaly wejsciowe, podlegajace obróbce, nie zawieraja siarki, natenczas mozna stosowac aparaty z miedzi lub ki- nego tworzywa, zachowujacego sie podob¬ nie, np. srebra. Równiez i stosowane kata¬ lizatory nalezy dobrac w ten sposób, aby w temperaturach, jakie sie isitoisuije, katali¬ zatory nie sprzyjaly tworzeniu s^e koksu, sadzy i metanu. Pomimo to w reakcji tej tworza sie weglowodory gazowe,, których ilosc li charakter zaleza od materljalu wyj¬ sciowego i temperatury. Prizy tej metodzie pracy celowem jest dla oszczednosci utrzy¬ mywanie wodoru zapomoca przepompowa¬ nia w obiegu kolowym. Poniewaz w beda¬ cych w obiegu kolowym gazach ilosc *we- glowodorów — gazów jest coraz to wiek¬ sza, co wplywa uijemnie na wydajnosc aromatycznych weglojwodorów, nalezy wiec metan i temu podobne (gazy usuwac z o- blegu kolowego w sposób ciagly, np. tioz- puszczajac go w benzynie. * — 3 —Sluzace jako materjal wyjsciowy pro¬ dukty rozszczepienia i uwodornienia pod dsnMemiem mozna otrzymywac oddzielnie lub w tym safl&ym piecu, w którym otrzy¬ muje ®ie aromaityclzmie weglowodory.Podlegaljace obróbce materjaly wyj- sdowe mozna wprowadzac do reakcji w postaci pary lub mv postacc stalej dokladnie .i^dtobioinej, np. w ten sposób, iz prze¬ prowadza sie je zapomoca wodom, który wplywa do produktu przez cialo porowa¬ te, w stan piany Hub rolzpyla, np. w tempe¬ raturze okolo 400° i powyzej, ptaczem isty- ka sie je w (postaci strumienia szybkcply- nacego, dodajac lub bez wodoru z katali¬ zatorem, który ogrzewa sce, aip. zapomoca przepuszczania przeizen goracego wodoru, do temperatury 600°. Skoro gazy wyloto¬ we zawieraja oprócz weglowodorów aroma¬ tycznych* jeszcze i1 inne weglowodory, na¬ tenczas zaleca sie gajzy ochlodzic szybko poza komora reakcyjna ponad temperature tworzenia sie benzyny.Otrzymany, np. zapomoca wymywania benzyna, metan mozna {zuzyc ponownie do otrzymywania wodoru. Mozna jednak go zuzyc równiez do otrzymywania innych weglow^orów, np. benzenu. Wydzielaja¬ cy sie w sposobie powyzszym wodór moz¬ na zuzyc do innej reakcji, np. do uwodor¬ niania pod cisnieniem róznych gatunków wegla i temu podobnych materjalów wyj¬ sciowych].Z katalizatorów, nadajacych sie do tej szczególnej metody pracy, mozna przy¬ toczyc: chrom w ipoistaci metalu lub tlenku lub w polaczeniu iz innemi cialami, szcze¬ gólnie w postaci metalicznej, np. stopu chromowego lub lacznie z cynkiem, gli¬ nem i «t. d. równiez mangan, mp. w pcstaci tlenku lub chromianu manganowego, wegiel aktywowany jako taki lub z dodatkiem, bp. chromu, !jak równiez -pierwiastki (: gru¬ py ukltadu periodycznego, które redukuja sie w temperaturze wysokiej, jako takie lub zmieszane z innenu cialami.Przy ochladzaniu gazów reakcyjnych otrzymuje sie produkt obfitujacy w zwiazki aromatyczne, np. iz gestej ropy „Elwera- ther" otrzymuje sie oibok naftalenu i nie¬ znacznej ilosci innych nizej wrzacych weglowodorów, jak nip. pochodnych ben¬ zyny, okolo 70 — 80% benizienu. Produkt otrzynfany jest praktycznie pozbawiony zanieczyszczen;, szczególnie nie zawiera zwiazków siarkowych jako to tiofenu. Pro¬ dukt (rzeczony mozna stosowac bezposred¬ nio jako paliwo, rozpuszczalnik i t. d.Poniewaz aromatyczne weglowodory, jak benzen, naftalen i antracen dotych¬ czas otrzymuje sie z wegla kamiennego, sposób powyzsfzy posiada wielkie znacze¬ nie iprakityczne.Przyklad I. Olej smolowy wegla bru¬ natnego uwodornia sie pod cisnieniem w sposób znany, Wrzaca do 250° czesc uwo¬ dornionego i ubogiego w weglowodory ben¬ zenowe oleju przepuszcza sie w tempera¬ turze 550 — 600° przez wegiel iporowaty, zmieszany uprzednio z tlenkiem cynku.Produkt citrzymany zawiera okolo 30% lub wiecej weglowodorów benzenowych.Powstaly przy reakcji wodór zuzywa sie do uwodorniania.Przylklad II. Frakcje 200 — 300u uwc~ dornioneij paói cisnieniem rapy naftowej wtlacza sie w sposób ciagly przez górny koniec pionowo ustaw5onej rury chromo- nikloWej, ogrzanej do1 570°, napelnianej drobno sproszkowanym molibdenem. Uwal¬ niajacy sie, wfskuftek tworzenia sie we¬ glowodorów aromatycznych, wodór pod¬ wyzsza natychmiast cisnienie, które, przez wypuslzczanie gazu w sposób ciagly, ustala sie w przyblizeniu na 200 — 250 atm.Otrzymany produkt ciekly mozna [spu¬ szczac, nie obnizajac cisnienia w sposób ciagly. Z gazów uwolnionych mozna otrzy¬ mac jeszcze zapomoca wegla aktywowane- — 4 —go pewna ilosc nisjkowrzacych weglowodo¬ rów. Gazy mozna izuzyc bezposrednio lub po uprzedlniem oczyszczeniu lub (prze¬ ksztalceniu do uwodorniania.Przyklad III. Mieszanine weglowodo¬ rów, otrzymana |przy kaitalityclznem uwo¬ dornieniu pod cisnieniem ropy „Elwe- rather", przepuszcza sie w temperaturze 650° w obecnosci wodoru przez kontakt w postaci siarczku kadmowego rozpostartego na pumeksie. Tw1orza sie ptfzytem, odszcze- piajac wodór, ze znaczna wydajnoscia we¬ glowodory benzenowe obok weglowodorów menajsyconych. Zamiast siarczku kadmo¬ wego mozna uzyc równiez siarczku cynkc- wego, tlenku cynkowego, chromianu cynko¬ wego, gline tlenek chromu, ponadto ni¬ kiel, móedz, palldM i t. d. i kontakty po^ dobnie odwodorniajace.Przyklad IV. Gazoline otrzymana przez rozszczepienie przepuszcza sie w temperaturze 600° przez gabke zelazna.Produkt otrzymany zawiera 18% aroma¬ tycznych weglowodorów i nie wywoluje huku w silniku, bedac sprezony w stosun¬ ku 1 :6,4.Przyklad V. Pary cykloheksanu miesza sie z wddorem i przepuszcza w temperatu¬ rze 600° przez aktywofwany wegiel, który przepaja sie uprzedlnio roztworem chromia¬ nu potasowego, suszy i redukujew tempera- rze 550° wodorem. Skroplona sklada sie z benzenu obok nieznacznych ilosci zwiaz¬ ków nienasyconych.Przyklad VI. Szesciohydrotoluol prze¬ puszcza sie w strumieniu azotu prfcez kon¬ takt z kwaisiu molibdenowego zawierajace¬ go 10% tlenku glinu, ogrzany do 450°.Jako skraplane otnzymuje sce z dobra wy¬ dajnoscia^ obok niezmienionego produktu wyjsciowego toluen.Przyklad VII. Przez kwas molibdeno¬ wy, traktowany uprzednio w temperaturze 600° wodorem, przepuszcza sie z szybko¬ scia 2 litrów na godzine na 1 cm8 masy kontaktowej w temperaturze 456° wodór zawierajacy 3,5% pary cykloheksanu.Skroplina sklada isie z prawie czystego benzenu i posiada w temperaturze 15° C ciezar wlasciwy 0,878, liczba bromowa zas równa sie 0,012 g/cm3.Przyklad VIII. Frakcje benzyny, wrza¬ ca w temperaturze 115 — 125°, która to benzyne otrzymuje sie zapomoca uwodor¬ niania pod cisnieniem smoly wegila bru¬ natnego i która moze zawierac dwumety- locykloheksan, odparowuje sie zapomoca strumienia wodoru tak, iz ten ostatni za¬ wiera objetosciowo okolo 4% weglowodoru i nastepnie przepuszcza w temperaturze 450° przez kontakt w postaci kwasu molib¬ denowego, otrzymanego w isposób wskaza¬ ny w przykladzie poprzednim. Gestosc skroplmy wynosi w temperaturze 15°C 0,851 w przeciwienstwie do gestosci mate- rjalu wyjsciowego, która równa sie 0,779.Przyklad IX. Olej sredni ciezki, o cie¬ zarze wlasciwym 0,900, otrzymamy przy traktowaniu wegjla wodorem pold cisnie¬ niem, umieszcza sie w isltanie cieklym w zbiorniku i od(parowu(je lub rozpyla w| tem¬ peraturze okolo 400°. Pary gorace ogrza¬ ne w przyblizeniu do 400° doprowadza sie szybko w rurze waskiej do temperatury okolo 600° i wpusizicza do komory kontak¬ towej, znajdujjajcej sie pod cisnieniem wo¬ doru o 200 atm. Stosunek wodoru do oleju dobiera sie przytem W ten spoób, ;z wodór znajduje sie w przyblizeniu w 20 — 30- krotnym nadmiarze Ido objetosci oleju.W komorze kontaktowej i w czesciach aparatury, istykiajJAPych sie z goracetiii cia¬ lami reagujacemi, nalezy unikac wolnego zelaza, stosujac zamiast niego stop stalo¬ wy, w czesciach zas mniej wystawi(*nych na dzialanie cial rzeczonych — powloki glinowe. Masa kontaktowa zawiera tlenki chromu, molibdenu i manganu Izmieszane dokladnie w stosunku czasteczkowym Lub w przyblizeniu czapteczkolwym. Tempera* — 5 —tura kontaktu wynosi 600°, Mieszanine "gazu i par po wyjsciu z komory reakcyj¬ ne] ocliladza sie pod cisnieniem. Skropl'na otrzymana zawiera obok innych; przewaz¬ nie pierscieniowych weglowodorów, 35% benzenu, 5% (naftalenu i pochodne benze¬ nu, jak np, toluen. Gazy pozostale zawie- rajja okolo 20 ^- 30% materjalu wyjscio¬ wego w postaci trudnaskrajplajacyeh sie 'Weglowodorów, szczególnie metanu; ten o- 'statni po bpusziczenki fzbiiornika do osadza¬ niapfzepUiszcza sie~ przez plóczke, w któ¬ rej obiega cdlpowiednio dobrany do usu¬ wania metanu azynnik plóczacy, nip. ben¬ zyna;Gaiz wolny adweglowodorów, szcze¬ gólnie od metanu, mozna przerobic w ja- "' kikoilwiek badz sposób znany na wodór lub zuzyc w inny isposób.Przyklad X. Otrzymany przy destylacji oleju mineralnego ciezki olej sredni o cie¬ zarze wlasciwym 0,910 wtryskuje sie pod cisnie;nliem 200 atm do zbiornika ogrzane¬ go' do 580° i obrabia w obiegu kolowym, przeplywajacym wodorem; zbiornik ogrze¬ wa sie z zewnatrz goraceml gazami, sluza- ceimi jako nosniki ciepla. Czesc ciepla do¬ prowadza sie zapomoca elektrycznego o- grzewacza, umieszczonego w komorze re¬ akcyjnej, odgrywajacego jednoczesnie ro*- le kontaktu, który sklada sie z ogrzanego do 700° zwoju z ehromoniklu B (24,2% Fe, 60,1% Ni, 13,38% Cr, 0,02% C i nieznacz¬ ne ilosci manganu i krzemu), Pod wzgledem tworzywa, iz którego wy¬ konana jest aparatura, obowiazuja takie same srodki ostroznosci, jak w przykladzie IX, Cisnienie czastkowe cleju nie po¬ winno celowo przekraczac 5—101 atm.Produkt otrzymany po ochlodzeniu i osa¬ dzeniu zawiera okolo 60 — 70% benzenu, 10— 15% naftalenu i nieznaczne ilosci antracenu.Skoro zwiekszyc cisnienie czastkowe ole¬ ju, nie zmieniiajac pozoisitalych warunków -li .... reakcji, dwu - lub - trzykrotnie, natenczas otrzyma siie obok innych, przewaznie pier¬ scieniowyich weglowodorów, 30 — 40% benfzenu i jego homologów, 40% naftalenu i okolo 5% antracenu.Dobierajac odpowiednie cisnienie czast¬ kowe, szybkosc przeplywu i mase kontak¬ towa mozna przeprowadzic materjal wyj¬ sciowy calkowicie w weglowodory aroma¬ tyczne i wydajnosc przesunac jeszcze da¬ lej w kierunku weglowodorów wielopier¬ scieniowych, jak np. naftalenu i antra¬ cenu.Przyklad XL Parafine stala odparowu¬ je sie w temperaturze nizszej od tempera¬ tury jej rozkladu, przeksztalca w mgle lub rozpyla i przepuszcza jednoczesnie z wo¬ dorem przez ogrzana do 600° rure wyso¬ koprezna. Cisnienie wynosi lokolo 200 atm.Stosunek wodoru do par parafiny nalezy dobrac w ten spcisób, aby wodór byl obec¬ ny w (25-krotnym nadmiarze. Jako kontakt sluzy dokladlnie rozdrobicmy tlenek chro¬ mu, otrzymany pnzez rozlozenie chromia¬ nu glinowego. Srodki ostroznosci wzgledem tworzywa aparatu, przytoczone w przykla^ dziie IX, nalezy równiez zastosowac i w tym wypadku. Przez szybkie chlodizenie zapobiega sie rozkladaniu w temperaturze przej sciojwej weglowedorów niearomatycz¬ nych, zawartych w produkcie.Po ochlodzeniu i skropleniu otrzymuje sie ciecz, zawierajaca do 60% weglowodo¬ rów benzolowych. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Sposób otrzymywania cennych we¬ glowodorów, szczególnie weglowodorów aromatycznych, znamienny ogrzewaniem produktów cieklych otrzymanych zapomoca rozszczepienia lub uwodornienia pod ci¬ snieniem róznych gatunków wegla, smól, olejów mineralnych, ich produktów desty¬ lacji, ekstrahowania i przeksztalcenia, jak — 6 —równiez pozostalosci ii cial pochodnych z kontaktami odwodorniajj acemi, niekiedy wraz z wodorem lub zawierajacemi go ga¬ zami lub z gazami obojetnemu,
2. 2. Spoisób wedlug zastaz. 1, znamienny tein, ze jako kontakty stosuje sie* tlenki metali 6 grupy ukladu periodycznego, ja¬ ko takie lufo zmieszane ze soba luib z inne- mi cialami czynnemi, szczególnie fc tlenka¬ mi 3 i 4 grupy ukladu perjodycznego, u- zywajac lub nie uzywajac nosników, lub tez sitcjsuije sie wegiel aktywowany, jako taki lub w temperaturze wyzszej jedno¬ czesnie z innemi zwiazkami iszczególnre ze zwiazkami metali 6 grupy ukladu perjo dyczinegoi,
3. 3. Sposób wedllug zasfrz. 2, iznamien- ny tern, ze masy kontaktowe traktuje sie upnzetdnio w temperaturze podwyzszonej wodorem lub zawierajacemi go mieszani¬ nami gazowemi.
4. 4. A. Sposób wedllug zasitrz. 2 i 3, zna¬ mienny tern, ze cykliczne tluszczowe we¬ glowodory lub nafteny 'dowolnego pocho¬ dzenia ogrzewa sie z powyzej wspomnia- nemi .masami kontaktowymi1,
5. 5. Sposób wedlug zastal, 1, znamien¬ ny tern, ze reakcje prowadzi sie w ten spo¬ sób, ze powsitaja weglowodory wrzace po¬ nizej 200°, zawierajace wogóle weglowo¬ dory aromatyczne, nienasycona alifatyczne i hydroaromatyicztne, przyczielm w charakte¬ rze surowca mozna równieiz (stosowac bez¬ posrednio rozmaite gatunki wegla, oleje mi¬ neralnie, smoly, asfalty, zywice, bitumy, jak równiez produkty ich destylacji i prze¬ ksztalcenia, a wreszcie pozostalosci i t. d.
6. 6. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 — 5, (znamienna tern, ze weglcwtadiory niearomatyczne prtzeprowadza sie prawie wylacznie w weglowodory aromatyczne, traktujac te pieirwisze pod cisnieniem, celo¬ wo wysiokiem, w temperaturze powyzej 500° wodorem lub zawieraj acemi go faza¬ mi, utrzymujac Wodór luib gazy w obiegu kolowym w obecnosci mas kontaktowych i usuwajac utworzone weglowodory gazo¬ we, jak np. metan.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1 — 6, zna¬ mienny tern, ze ciala, sprzyjajace osadza¬ niu sie wegla i tworzeniu sie weglowodo¬ rów gazowych, usuwa sie z komory reak¬ cyjnej. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL