Wynalazek dotyczy urzadzenia plócz- kowego, dzialajacego bez przerw i nie ze¬ zwalajacego na calkowite osadzanie czaste¬ czek mineralu, a w szczególnosci urzadze¬ nia o kilku przedzialach, które umozliwia¬ ja, przy wstpólnem ich zasilaniu, o- trzymywanie materjalu o kilku wielko¬ sciach ziarn. Dzialanie takiego urzadzenia polega na utrzymywaniu w kazdym prze¬ dziale warstwy czasteczek, z których pra¬ wie wszystkie przekraczaja oznaczona przedtem wielkosc ziarn, wzglednie szyb¬ kosc osadzania, przyczem stalemu zlepia¬ niu sie zapobiega strumien wody, przeply¬ wajacy przez te warstwe do góry z taka szybkoscia, ze czasteczki mniejsze zostaja wyplókane i wydzielone.Do pracy ciaglej niezbedny jest przy¬ rzad, zapomoca którego czasteczki mate¬ rjalu odprowadza sie z kazdego przedzia¬ lu w miare ich gromadzenia sie, przyczem nalezy takze uwzglednic pewne wahania, powstajace w praktyce. Do tego celu slu¬ zy przyrzad regulujacy odplyw czasteczek materjalu, który zmienia samoczynnie ten odplyw w zaleznosci od wahan doply¬ wu.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad regulujacy, czuly na drobne wahania, za¬ razem jednak odporny. Przyrzad sklada sie z pionowej rury umocowanej na dnie kazdego przedzialu, w której poziom wody wznosi sie lub opada zgodnie ze zmiana warstwy czasteczek materjalu w przedzia¬ le, poniewaz poziom utrzymuje sie w rów¬ nowadze ze znajdujaca sie w przedziale ilo¬ scia plynu i materjalu stalego. Zawór, sterujacy odplyw czasteczek materjalu zo¬ staje -uruchomiany zgodnie ze zmiana po¬ ziomu wody, np, zapomoca blony zamy-kajacej plywak, umieszczonej na górnym ko^cu przewodu, i na. takiej wysokosci, ze zwykle, jest on pograzony w wodzie. Wo¬ da, wznolsizaca sie podczas gromadzenia materjalu, podnosi blone i otwiera przez to zawór tak, ze wieksza czesc materjalu moze byc usunieta. Zmniejszenie ilosci czasteczek materjalu gromadzacego sie w odpowiednim przedziale dziala przeciwnie.Po uplywie krótkiego czasu osiaga sie wyrównywujace polozenie zaworu, przy- czem ilosc odplywajacych czasteczek ma¬ terjalu zrówna sie dokladnie z iloscia gro¬ madzacych sie zawiesin lub im podobnych, doprowadzanych do urzadzenia tak, ze warstwa utrzymuje sie na dnie prawie o stalej grubosci. Wieksze lub mniejsze skupienie powoduje odpowiednia zmiana polozenia zaworu, co dziala tak dalece ma odjplyw czasteczek materjalu, ze grubosc tej warstwy pozostaje w rzeczywistosai nie¬ zmieniona.Powyzsze wywody dotycza kazdego przedzialu urzadzenia. Cale urzadzenie sklada sie z kilku stykajacych sie ze so¬ ba przedzialów, nad któremi przeplywa materjal z koryta. Przedzialy sa tak usta¬ wione, ze otrzymuja drobniejsze i wolno osadzajace sie czasteczki materjalu. Osia¬ ga sie to najpierw przez zmniejszenie szyb¬ kosci plynacego dó góry strumienia wody w przedzialach. Do ciaglego sortowania Inaterjalu dowolnej ilosci lub wielkosci slu¬ zy urzadzenie, posiadajace zadana ilosc przedzialów, w których reguluje sie odpo¬ wiednio szybkosc plynacego wgóre ma¬ terjalu.Rysunek uwidocznia budowe takiego urzadzenia, w którem nad przedzialami znajduje sie koryto, przyczem dodano o- sobny przedzial do osadzania najdrobniej¬ szych czasteczek. Prócz tego, urzadzenie zaopatrzone jest w przyrzady, sluzace do dokladnego miarkowania przeplywu wody skierowanej wgóre w kazdym przedziale oraz do nadzorowania wysokosci warstwy w tym przedziale, wreszcie posiada zawór odplywowy dla czasteczek, zaopatrzony w przyrzad do regulowania, który daje sie latwo zdjac i wymienic.Na rysunku fig. 1 uwidocznia urzadze¬ nia zibokiu, fig. 2—widok z lewej strony, a fig. 3 — widok zgóry."~ Urzadzenie posiada pewna ilosc prze¬ dzialów osadowych lub zbiorników dowol¬ nego ksztaltu, o równym przekroju, celem utrzymywania na calej wysokosci przedzia¬ lu równomiernego strumienia wody, ply¬ nacego wgóre. W niniejszem urzadzeniu zastosowano czworoboczne przedzialy, u- tworzone miedzy dwiema równoleglemi pio- nowemi sciankami 11, zapomoca pionowych scianek poprzecznych 12. Te przedzialy sa jednakowej wielkosci lub tez moga zwiekszac sie od lewej strony ku prawej (fig. 1 i 3), w celu stopniowego zmniejsza¬ nia szybkosci przeplywu wody wgóre w kazdym przedziale.Materjal unoszony pradem wody do¬ plywa przez koryto, znajdujace sie nad przedzialami 10 i polaczone z ich górnym koncem. Koryto ma boczne scianki 14, na¬ chylane kii wewnatrz, które przylegaja do górnych krawedzi scianek 11. W celu za¬ pobiegania tworzeniu sie wirów i uderzen strumieni koryto wystaje nazewnatrz z le¬ wej strony. Materjal doprowadza sie do przedluzonego konca koryta zapomoca przewodu 22 ponad dnem 15, który prze¬ plywa stad przez przegrode 17 do koryta, utworzonego ze scianek 14.Kazdy przedzial posiada dno 18, za,- opatrzone w drobne otwory 19 i rozlozone na calej jego powierzchni, przyczem przez te otwory woda przeplywa do góry. Pod kazdem dnem 18 znajduje sie komora 20 na wode utworzona z przedluzonych scia¬ nek poprzecznych 12, scianek podluznych 11 i scianki spodniej 21. Kazda komora 20 zaopatrzona jest w przewód doprowadza¬ jacy wode. Przewód 23, wzdluz koryta 14 laczy sie przewodem 22 ze zbiornikiem u- - 2mieszczonym 3 m ponad urzadzeniem, w którem woda znajduje sie na stalym po¬ ziomie. Od przewodu 23 skierowane sa przewody do kazdej komory 20, znajduja¬ cej sie pod przedzialami osadowemi 10.Kazdy z tych lacznikowych przewodów po¬ siada przyrzad dowolnie regulujacy szyb¬ kosc przeplywu wody; do tego celu sluzy gumowa rura 24 z kurkiem zaciskowym 25.Przyrzad sterujacy zawór do odplywu czasteczek materjalu, oraz przyrzad regu¬ lujacy tworza jednolity uklad. Sklada sie on (fig. 1) z rury odplywowej 26, polaczo¬ nej z jednym otworem kazdego dna 18 i wystajacej nazewnatrz w dnie 21. Górny koniec rury 26 polaczony jest z kilkoma pionowemi pretami 27, tworzacemi prze¬ dluzenie rury i wystajacemi do góry nad przedzial 10, gdzie sa one przymocowane do tulei 28. Wewnatrz pretów 27 i tulei 28 wystaje do góry pionowa rura 29, konczaca sie na (dole najd dnem 18. Przepuszczona przez tuleje 28 nastawiana sruba 29a utrzy¬ muje rure 29 w odpowiedniem polozeniu.Na górnym koncu rury 29 znajduje sie plywak 30 w ksztalcie czaszy, zamkniety u góry blona 31, zaopatrzona w srodku w otwór z krótka nalsadka rurowa 32, wznc- szaca sie i opadajaca wraz z blona.Zawór, regulujacy odplyw materjalu przez rure odplywowa, moze byc dowolne¬ go ksztaltu. Sklada sie on ze stozkowego czopa 33, zastosowanego na górnej kra¬ wedzi rury 26 i polaczonego z trzpieniem 34, siegajacym do góry przez rure 29, plywak 30 i nasadke 32. Trzpien 34 ustawia sie na blonie 31 lub nasadce 32 zapomoca przelknietej przez jeden z otworów 35 za- tyczki 36, utrzymywanej na krawedzi na¬ sadki 32 przez oieizar zaworu i trzpienia.Okienka 37 umieszczone w bocznej sciance 11 kazdego przedzialu 10 zezwala- ja na dogladanie dzialania przyrzadu.Praktyka wykazala, ze stale czasteczki materjalu moga przedostac sie do przedzia¬ lu 20 pomimo wody plynacej wgóre z pew¬ na szybkoscia przez otwór 19. W celu zapobiezenia temu, dno kazde) komory 20 zaopatrzone jest w otwory 38, o malej lecz dostatecznej wielkosci, otwarte podczas ruchu, zatykane czopkami, Czesc tmaterjalu uniesiona plynem i nie osadzona w przedzialach 10 odprowadza s:e w dowolny sposób na koniec koryta, gdzie drobnoziarnisty materjal doprowadza sie do stozkowego zbiornika osadowego 39, ograniczonego przez przedluzenia scianek 11 i 14 i dna 21. Znacznie wieksza po¬ wierzchnia stozka 39 zmniejsza odpowied¬ nio przeplyw wody tak, ze w przestrzeni walcowej 10a, mieszczacej sie u dolu stoz¬ ka, moga osiadac bardzo drobne czastecz¬ ki. Ten przedzial odpowiada przedzialowi 10 i pofsiada dno 18a z otworami 19a, zas pod dnem—komore wodna 20a, polaczona z przewodem 23 rura, zaopatrzona w rure gumowa 24a i kurek zaciskowy 25a. Na¬ przeciw koryta znajduje sie w sciance stoz¬ ka 39 rura przelewowa 40 na mety; prze¬ groda 41 zapobiega tworzeniu sie pradów i wirów w stozku, przeszkadzajacych osadza¬ niu sie tych metów.Do przewodu 23 i komór 20 doprowadza sie najpierw wode o stalem cisnieniu; sko¬ ro tylko woda zacznie wyplywac przez ru¬ re 40, a wiec urzadzenie jest nia napelnio¬ ne, wprowadza sie materjal do osadzania w postaci metów do koryta z lewej strony (fig. 1). Materjal przeplywa przez przegrode 17, zapobiegajaca powstawaniu przeszka¬ dzajacych wirów. Najwieksze a wiec naj¬ latwiej osadzajace sie czasteczki opadaja w pierwszym przedziale 10 i tworza na jego dnie warstwe cial stalych, powodujaca wznoszenie sie wody w rurze 29 i plywaku 30 tak dlugo, az woda wycisnie wgóre blone 31 i podniesie przez to zawór 33, przyczem nastapi odplyw czasteczek przez rure 26 pierwszego przedzialu. Kurek 35 utrzymuje slaby strumien wody tak, ze na dnie przedzialu zgromadzi sie pewna ilosc — 3 —czasteczek, umozliwiajaca podniesienie za^ woni. Uruchomienie zaciskowego kurka zwieksza szybkosc przeplywu strumienia wody tak, dalece, ze czasteczki materjalu, dostajace sie do tego przedzialu, maja od¬ powiednia wielkosc, a przez dzialanie sa¬ moczynnego zaworu regulujacego pozosta¬ nie w nim warstwa materjalu, której gór¬ na powierzchnie widac przez otwór 37. W ten sam sposób nastawia sie równiez inne przedzialy tak, ze kazdy z nich jest równo¬ waga warstw materjalu, którego górna powierzchnie widac przez odpowiednie okienko. Czasteczki kazdej warstwy znaj¬ duja sie w zawieszeniu tak, ze zupelnie nie moga opadac, lecz unosza sie, dzialaja wiec pod Wzgledem hydraulicznym jako ciecz i zezwalaja na podnoszenie sie wraz z wo¬ da plynaca wgóre czasteczek, których pred¬ kosc wsplywania jest mniejsza od predko¬ sci wody. Takie czasteczki skierowane sa zpowrotem wgóre do koryta 14 i osadzaja siew jednym z nastepujacych przedzialów, w którym strumien wody, skierowany wgó¬ re, umozliwia ich osadzenie. Oddzielenie reszty czasteczek odbywa sie w stozku 39 w podobny sposób jak w przedzialach 10, a pozostaly plyn przeplywa ponad prze¬ groda 41 przez rure 40.Po doprowadzeniu urzadzenia do równo¬ wagi w kazdym przedziale i przy jego cia¬ glej pracy, przeciazenie jednego z prze¬ dzialów 10 moze byc latwo dostrzezone przez okienka 37, gdyz oddziela sie bardzo duza ilosc czasteczek pewnej wielkosci, a mianowicie w takiej mierze, ze zupelnie o- twarty odplyw nie wystarcza do ich usu¬ niecia. Prad wody musi wiec byc zmie¬ niony w celu osiagniecia innego sortowa¬ nia; mozna takze wydzielic czasteczki przy tej samej predkosci osadzania przez zasto¬ sowanie pewnej ilosci nastepujacych po sobie przedzialów 10. Czasteczki, które dostaly sie przypadkowo przez otwory 19 do komór 20, odprowadza sie przez otwory 38 zapomoca strumienia wodyf lub tez przez odetkanie tych otworów. Przy U- tizymywaniu strumienia wody przerwa w odplywie z jednej z komór 20 wskazuje na bardzo duze nagromadzenie w niej sta¬ lych czasteczek. Taka przerwe latwo jest zauwazyc i dana komore mozna natych¬ miast opróznic, jeszcze przed narusze7 niem dokladnego sortowania. PL