Przedmiotem wynalazku jest ciekly srodek im¬ pregnacyjny i gasniczy znajdujacy zastosowanie do uzdatniania odpadów pochodzenia organiczne¬ go i nieorganicznego, impregnacji przeciwognio- wej oraz gaszenia pozarów.Srodkiem wedlug wynalazku mozna uzdatniac ta¬ kie odpady jako kora drzewna, odpadki miejskie, z przemyslu celulozowo-papierniczego, z tartaków, rózne mineraly wapnonosne, popioly oraz zuzel.Wymienione powyzej odpady pochodzenia orga¬ nicznego i nieorganicznego dotychczas nie sa uty- lizowane w szerszym zakresie. Skladowane sa one na haldach powodujac zanieczyszczenie srodowis¬ ka naturalnego. Brak jest obecnie skutecznych zna¬ nych metod technologicznych, które umozliwilyby przeróbke tych odpadów na wartosciowe surowce lub pólprodukty.Stosowane dotychczas srodki przeciwogniowe do impregnacji materialów palnych stanowia miesza¬ ninie takich soli nieorganicznych jak fosforan jed- noamonowy i siarczan amonowy. Srodki te sa jed¬ nak wymywalne woda i dlatego maja ograniczone zastosowanie, gdyz mozna je uzywac tylko do im¬ pregnacji materialów nie narazonych na dzialanie wilgoci.Znane syntetyczne srodki gasnicze uzywane w postaci cieczy wystepuja pod wspólna nazwa han¬ dlowa „Halony". Stanowia one mieszanine weglo¬ wodorów posiadajacych atom wegla zwiazany z fluorem, chlorem, bromem lub jodem. Sposób pro- 80 dukcji tych znanych srodków jest bardzo skompli¬ kowany i wymaga specyficznej kosztownej apara¬ tury i urzadzen.Celem wynalazku jest wiec opracowanie srodka umozliwiajacego przeróbke nieuzytecznych dotych¬ czas odpadów organicznych i nieorganicznych. Sro¬ dek ten przeznaczony do utylizacji odpadów or¬ ganicznych musi byc ognioodporny i wodoodpor¬ ny. Wodoodpornosc srodka jest równiez konieczna przy przeróbce mineralów i zuzli zawierajacych zwiazki reagujace w srodowisku wodnym.Ponadto srodek musi nadawac isie do impregna¬ cji przeciwogniowej wszystkich materialów palnych' oraz do gaszenia pozarów materialów palnych, a w szczególnosci drewna i tworzyw drewnopochod¬ nych.Ciekly srodek wedlug wynalazku stanowi miesza¬ nine emulsji z tworzyw sztucznych, korzystnie z tworzyw winylowych ,octanu metalu alkalicznego lub ziem alkalicznych, zwiazku glinu, szkla wodne¬ go, w którym stosunek wagowy SiC2 : Na20 ko¬ rzystnie waha sie w granicach 0,8—7,5, wody, siar¬ czanu metalu alkalicznego lub ziem alkalicznych, tiosiarczanu metalu alkalicznego lub ziem alka¬ licznych i/lufo kwasu nadchlorowego lub alumiu, ko¬ rzystnie kwasu nadchlorowego. Ciekly srodek we¬ dlug wynalazku moze zawierac ewentualnie doda¬ tek kaolinu lub rozdrobniony zuzel pumeksowy.Pod pojecfielm „emulsje z tworzyw sztucznych" rozumie sie na przyklad, polioctan wimyliu, polia- 85 985s 85 985 4 krylan winylu, polichlorek winylu, polistyren lub podobny polimer, albo tez ich kompolimery. Jako zwiazki glinu w srodku wedlug wynalazku stosuje sie, na przyklad fluorek glinowy, fluorokrzemian glinowy, alun lub zwiazki, z których otrzymuje sie 5 alun. Zaden ze skladników srodka, z wyjatkiem szkla wodnego, jezeli jest stosowany pojedynczo nie wykazuje dzialania impregnacyjnego i przeciw- ogmiowego. Emulsja z tworzywa wykazuje dobre dzialanie wiazace i powierzchnie nia potraktowane 10 mozna malowac. Zwiazki glinu dzialaja zwilzajaco i ulatwiaja przenikanie w glab materialu trakto¬ wanego srodkiem, octan zas bierze udzial w roz¬ puszczaniu zwiazku glinu w cieklej mieszaninie.Tiosiarczan dziala zmiekczajaco, gdyz powierzen- 15 ^Tlnia Jraktbwaria "srodkiem nie zawierajacym tiosiar- ifearfu staje sie twardsza i peka. Kaolin zas powo¬ duje wzrost odpornosci termicznej, poniewaz jest j fc^JHWMi^lPn^ i twoirzy warstwe powierzchniowa na • ¦- materiale irtim impregnowanym, opózniajac palenie 20 ""sie'Tego materialu.Korzystnie, ciekly srodek wedlug wynalazku skla¬ da sie z poliakrylanu winylowego, octanu sodu, fluorku glinowego, szkla wodnego, kwasu nadchlo¬ rowego i wody. Szczególnie korzystnie jest trak¬ towac tym srodkiem róznego typu mineralne ma¬ terialy wapnonosne z ich odpadkami i/lub' popiolem w celu otrzymania lekkiego kruszywa zuzlowego.W innym korzystnym wykonaniu ciekly srodek jq wedlug wynalazku stanowi mieszanine kopolimeru styrenu i akrylanu, soli glauberskiej, octanu sodu, fluorku glinowego, soli utrwalajacej, szkla wod¬ nego i wody. Srodek ten mozna uzyc do otrzy¬ mywania lekkiego kruszywa, a zwlaszcza do trak- 35 towania kory i osadu z przemyslu celulozowego oraz stalych odpadków miejskich w celu otrzyma¬ nia materialu, który moze zastapic zwir przy ukla- ' daniu podloza pod nawierzchnie drogowa.Dowolnie duzy dodatek kaolinu powoduje, ze *o srodek jest szczególnie dobry jako plyn ogniood¬ porny i gasniczy. W tym ostatnim przypadku ka¬ olin mozna zastapic ziarnami rozdrobnionego zuzlu pumeksowego.Ciekly srodek wedlug wynalazku mozna otrzy¬ mac, na przyklad, mieszajac poszczególne skladni¬ ki w nizej podanej kolejnosci, 1 czesc objetoscio¬ wa mieszaniny otrzymanej przez zmieszanie 1 cze¬ sci objetosciowej emulsji z tworzywa sztucznego z 1—10 czesciami objetosciowymi wody, 1 czesc objetosciowa mieszaniny otrzymanej przez rozpu¬ szczenie 0,5—3 czesci wagowych siarczanu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych w 1— czesciach objetosciowych wody, 0,5—1 czesci mieszaniny otrzymanej przez rozpuszczenie 1 cze¬ sci objetosciowej octanu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych w 4—20 czesciach obje¬ tosciowych wody, 0,5—1 czesc mieszaniny otrzy¬ manej przez rozpuszczenie 0,25 czesci wagowych zwiazku glinu w 10—40 czesciach objetosciowych wody, 0,5—r czesci mieszaniny otrzymanej przez rozpuszczenie 0,5—3 czesci wagowych tiosiarcza¬ nu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicz¬ nych w 1—10 czesciach objetosciowych wody oraz 8—5 czesci objetosciowe mieszaniny zawierajacej 1—10 czesci wagowych szkla, wodnego o stezeniu 38—42 Bs, korzystnie 40—42 Be. Piec pierwszych mieszanin glównych moze byc roztworami nasyco¬ nymi, lub w razie potrzeby, przesyconymi. Srodek wedlug wynalazku zawiera wiec 6,5—10 czesci obje¬ tosciowych podstawowych skladników.Mieszanie skladników w innej kolejnosci pro¬ wadzi do otrzymania mieszaniny lepkiej lub zawie¬ rajacej klaczki, czemu przeciwdziala rozpoczecie mieszania od zarabiania woda. W razie potrzeby dodaje sie na koncu, do 10 czesci rozdrobnionego kaolinu, jezeli plyn ma byc rozpryskiwany, a w innym przypadku równiez i material gruboziarni¬ sty, jak na przyklad kaolin o róznej wartosci pH, lub tez ziarna rozdrobnionego zuzla pumeksowe¬ go, w ilosci do 10 czesci objetosciowych zuzla na czesci objetosciowych srodka.W przypadku, gdy srodek ma byc uzyty do otrzy¬ mania lekkiego kruszywa, siarczan i tiosiarczan metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych mozna zastapic 6—60% kwasem nadchlorowym lub nasyconym roztworem alunu. W przypadku tym plyn powinien byc zmieszany przed dodaniem kwa¬ su nadchlorowego, na przyklad, w ilosci 1 czesc objetosciowa na 50 czesci objetosciowe plynu.Obecnie huty, dostarczaja zuzel w postaci zuzla lub granulowanego^ pumeksowego, tzw. zuzla spie¬ nionego, zawierajacy bryly lekkiego zuzla o konsy¬ stencji podobnej do pumeksu. Sposób otrzymania zuzla granulowanego polega na wylewaniu wody na bedacy w ruchu zuzel w celu szybkiego ochlodze¬ nia. Tak otrzymuje sie ziarna podobne do piasku, korzystnie frakcje 0—4 mm. Zuzel pumeksowy mozna tez chlodzic mala iloscia wody; zuzel ten wyplywa bezposrednio z pieca przez kanal z ekra¬ nem wodnym, gdzie zostaje spieniony dzieki wy¬ dzielaniu sie gazu, takiego jak siarkowodór i wo¬ dór.Poniewaz zakres stosowania zuzla pumeksowego jak do tej pory byl niewielki, a ponadto, objetosc zuzla granulowanego stanowila okolo 20% obje¬ tosci zuzla pumeksowego zuzel granulowano w hu¬ tach zelaza. Niewiele tego zuzla mozna bylo zu¬ zytkowac, w zwiazku z czym duze ilosci stano¬ wily bezuzyteczny produkt uboczny. Na 1 tone su¬ rówki otrzymuje sie okolo 300 kg zuzla. Ciezar objetosciowy granulowanego zuzla wynosi, na przy¬ klad, 1000—1700 kg/m3, podczas gdy ciezar objeto¬ sciowy zuzla pumeksowego wynosi tylko 100—400 kg/m3. Ponadto ciezar objetosciowy zuzla zalezy od rodzaju otrzymywanego zelaza i moze zmieniac sie w granicach 100—950 kg/m8.Zuzel pumeksowy zawiera duze kawalki i moze byc latwo pokruszony. Otrzymuje sie nastepujace frakcje: 0—5, 5—10 i 10—20 mm (zuzel o mniejszej porowatosci).Badano mozliwosci zastapienia zwiru i kamie¬ ni do produkcji betonu innymi materialami o ma¬ lym ciezarze. Ten rodzaj betonu, tak zwany beton lekki, nie jest obecnie szeroko uzywany. Wzroslo jednak zainteresowanie takim betonem dzieki kilku- czynnikom, jak, na przyklad, brak zwiru i piasku, w przyszlosci potrzeba stosowania lzejszych mate¬ rialów w budownictwie uprzemyslowionym i ko- r*85 285 « niecznosc budowania na terenach o zmniejszonej wytrzymalosci aia obciazenia.Biorac pod uwage zagadnienia ochrony srodo¬ wiska naturalnego nie ulega zadnej watpliwosci, ze korzystnie jest, jezeli lupki odpadkowe i od¬ padki z przemyslu hutniczego, kamieniolomów wa¬ pienia itp. mozna wykorzystac jako surowce do produkcji, na przyklad, materialów konstrukcyj¬ nych i ten kierunek musi byc preferowany w po¬ równaniu z uzyciem zwiru i skal.W ciagu wielu lat wykonano szereg obszernych testów ze spieczonym popiolem, spieczona glina w celu znalezienia materialu, który móglby zasta¬ pic zwir w betonie. Badano równiez zuzel z hut, zarówno granulowany, jak i pumeksowy. Zuzel z hut byl najbardziej interesujacy z wymienionych produktów, ale obdarzony istotna wada, a miano¬ wicie w mieszanine z woda powstaje kwas siar¬ kowy. Poniewaz kwas siarkowy atakuje zbrojenie, zuzel byl nie uzyteczny przy produkcji betonów konstrukcyjnych. Pumekoswy zuzel o duzej poro¬ watosci jest ponadto za kruchy, aby mógl byc uzy¬ ty do produkcji betonu. Trudny jest on do obróbki, gdy jest mokry; odnosi sie to do kruszenia, prze¬ siewania i odlewania. Tak wiec stosowanie zuzla pumeksowego o wysokiej porowatosci jako kruszy¬ wo do betonu nie jest odpowiednie ze wzgledu na za duze zmniejszanie rozmiarów w konwencjonal¬ nych mieszarkach oraz ze wzgledu na ryzyko po¬ wstawania tak zwanej zaprawy — KC, na skutek reakcji cementu z tlenkiem wapnia obecnym w zuzlu, która zmniejsza wytrzymalosc elementów betonowych.Stwierdzono, ze suchy zuzel pumeksowy o duzej porowatosci mozna potraktowac cieklym srodkiem wedlug wynalazku, przy czym ziarna zuzla pokry¬ waja sie twarda powloka slabo absorbujaca wode.Tak przygotowane ziarna zuzla znajduja zastoso¬ wanie jako wypelniacze betonów lekkich. Stosu¬ jac srodek wedlug wynalazku do pokrycia zuzla unika sie atakowania kwasem siarkowym zbroje¬ nia konstrukcyjnego i zwieksza sie twardosc ziarn.Ziarna beda tym mocniejsze, im wiecej uzyje sie plynu. Mozna dowolnie zwiekszyc ich wytyrzyma- losc dodajac cement. Ten ostatni produkt stosuje sie zwlaszcza do najlzejszego, najbardziej „spie¬ nionego" zuzla pumeksowego. Tak otrzymane kru¬ szywo, tzw. klinkier zuzlowy, ma podobne wlasci¬ wosci do wlasciwosci innych znanych kruszyw, jesli porówna sie wytrzymalosc na sciskanie, cie¬ zar objetosciowy i absorpcje wody, i moze on byc zastosowany do produkcji betonu. Tak otrzymany beton jest podobny do betonu kruszywowego, ale jest lzejszy od niego, natomiast jest zdecydowanie lepszy niz beton napowietrzony i beton z gliny specznionej.Jezeli niepokryty srodkiem . wedlug wynalazku zuzel pumeksowy o wysokiej porowatosci zanurzy sie do wody, to w ciagu, na przyklad, 24 godzin zaabsorbuje on 135Vo wagowych wody, a w ciagu 7 dni — 200% wagowych. Traktowany srodkiem wedlug wynalazku zuzel pumeksowy zaabsorbuje w ciagu 24 godzin 13°/o wagowych wody, a w cia¬ gu 7 dni — 1W§ wagowych. Ciezar objetosciowy nieimpregnowanego zuzla pumeksowego o wyso¬ kiej porowatosci wynosi, na przyklad, do 121 kg/m* (luzno usypany), podczas gdy ciezar nasypowy traktowanego zuzla pumeksowego wynosi, na przy¬ klad 132—140 kg/ms.Sklad zuzla pumeksowego zalezy od rodzaju wy¬ twarzanego zelaza, a porowatosc zalezy od sposobu wydzielania sie gazów podczas pumeksowania, lak wiec rózne zuzle pumeksowe maja rózny ciezar objetosciowy. Mniej porowaty staje sie ciezszym i bardziej wytrzymaly. Badano wytrzymalosc na sciskanie, ciezar objetosciowy oraz absorpcje wo¬ dy najlzejszego, najbardziej kruchego zuzla pu¬ meksowego o ciezarze objetosciowym 120—300 kg/m3 przy luznym usypaniu i ciezarze objetosciowym 150 kg/m3. Inne materialy wapnonosne, takie jak zuzle pumeksowe o ciezarze objetosciowym przy luznym usypaniu wynoszacym ponad 300 kg/ms, odlamki, popioly i inne wykazuja nawet — bez zwiekszenia ich wytrzymalosci za pomoca cemen¬ towej warstwy na ziarnach otrzymanych przy uzy¬ ciu srodka wedlug wynalazku lepsze wyniki w ba¬ daniach pod katem ich przydatnosci do otrzymy¬ wania lekkich kruszyw do betonu.Kruszywo otrzymane przy uzyciu srodka wedlug wynalazku, które ma mniejsza wytrzymalosc niz wytrzymalosc potrzebna do przygotowania betonu konstrukcyjnego, otrzymane na przyklad, z zuzla o ciezarze objetosciowym mniejszym niz 300 kg/m* mozna zastosowac do przygotowania betonu o wla¬ snosciach izolujacych i/lub innych i powinno byc zastosowane do betonu izolacyjnego o lekkim kru¬ szywie. Tak wiec dzieki odpowiedniej kombinacji wlasciwosci zuzla oraz skladu i grubosci powloki mozna otrzymac kruszywo o duzej wytrzymalosci do celów konstrukcyjnych, tzn. beton o lekkim kruszywie odpowiada wymogom stawianym beto- tonom konstrukcyjnym.Jednorodny nieprzepuszczalny beton otrzymuje sie na przyklad, przez zmieszanie ziarn zuzla naj¬ drobniejszej frakcji (wypelniasz) razem z ziarnem grubszym, przy czym luki miedzy ziarnami w ele¬ mentach betonowych sa wypelnione. Wlasnosci klinkieru zuzlowego mozna dodatkowo poprawic przez traktowanie go roztworem asfaltu. Po po¬ kryciu czastek asfaltem -nie absorbuja one wcale wody. Taki klinkier zuzlowy jest bardzo odpowied¬ ni do izolowania cieplnego grobli.Podczas otrzymywania klinkieru przy uzyciu cie¬ klego srodka wedlug wynalazku, material mine¬ ralny kruszy sie na frakcje zgodnie z standardo¬ wa krzywa uziarnienia i miesza sie z cieklym srodkiem wedlug wynalazku otrzymujac material granulowany, w którym granulki otoczone sa po¬ wloka. Maja one rózna wytrzymalosc w zaleznosci od uzytego materialu odpadowego. W celu otrzy¬ mania materialu o odpowiedniej wytrzymalosci mozna, w razie potrzeby, dodac cementu i konty¬ nuowac mieszanie, po czym ziarna miesza sie w bebnie i suszy w temperaturze 50—90°C, korzyst¬ nie 70—90°C, a zwlaszcza 80—85°C, w ciagu 10— minut, korzystnie 15 minut. Otaczajace ziarna silna powloka zwiekszy wytrzymalosc ziaren, chro¬ ni je przed wplywem czynników z otoczenia oraz powoduje lepsze adhezje, w razie betonowania etapami. Tak otezymany material nadaje sie do 40 45 50 55 607 85 285 8 uzycia lub do przechowywania i moze byc, na przyklad,, zmieszany z cementem i stosowany do cró nionego materialu mineralnego miesza sde przed do¬ daniem srodka lub tez mozna je traktowac srod¬ kiem indywidualnie. Z wiekszych ziaren otrzymu-. je\sie beton o wiekszej porowatosci, beton izola¬ cyjny.Klinkier otrzymany w sposób opisany powyzej z wiekszosci stalych materialów odpadkowych, bez dodatku cementu, zasadniczo tak samo absorbuje wode a ma taka sama wytrzymalosc, jak klinkier otrzymany z bardziej porowatych materialów z do¬ datkiem cementu.Na 100 czesci objetosciowych materialu mineral¬ nego stosuje sie 5—15 czesci objetosciowych srod¬ ka wedlug wynalazku i w razie potrzeby 5—15 czesci wagowych, korzystnie 7—10 czesci wago¬ wych cementu. Korzystnie jest jezeli stosunek srodka wedlug wynalazku do cementu wynosi 1 : 1 czesci objetosciowych do czesci wagowych. Zwie¬ kszenie ilosci dodanego srodka ulatwia dodanie wiekszej ilosci cementu. Im wiecej dodanego srod¬ ka i cementu, tym otrzymuje sie grubsza, ale rów¬ noczesnie ciezsza powloke.Klinkier otrzymany w opisany sposób mozna, zmieszac z na przyklad, cementem w ilosci 100— 600 kg na m3 klinkieru luzno usypanego, w celu otrzymania materialu konstrukcyjnego. Klinkier z zuzlu pumeksowego traktowany wedlug opisanych sposobów jest kruszywem absorbujacym 17, 13 i 1C% wagowych wody w zaleznosci od wielkosci ziaren, odpowiednio 0—4, 4—8 i 8—16 mm. Ciezar objetosciowy wynosi okolo 150^800 kg/m3. W klin¬ kierze' z popiolów lupkowych traktowanych opisa¬ nym sposobem i zawierajacym 2% siarki, absorp¬ cja wody zredukowana jest o 100°/o.Jezeli w betonie cement zastapiony jest polie¬ strem, mozna otrzymac plyty okladzinowe lzejsze od konwencjonalnych. Te plyty okladzinowe z klin- kru zuzlowego zwiazanego tworzywem znosza do¬ brze dzialanie gazów i pary soli i dlatego sa bar¬ dzo trwale. Dzieki traktowaniu klinkru zuzlowego srodkiem wedlug wynalazku i utrwaleniu materia¬ lu tworzywowego, plyty, a wiec i elewacje, isa bardzo niewrazliwe na ogien. Aby plyta zostala zniszczona, klinkier zuzlowy musi byc rozgrzany do czerwonosci.W fabrykach papieru osad tworzy sie jako pozo¬ stalosc po cedzeniu masy. Osad taki jest produk¬ tem odpadkowym i zawiera postrzepione drzewo zmieszane z kaolinem. Zawiera tez kawalki oraz pozostalosci ligniny. Poniewaz osad ten nie znalazl zastosowania, czesto byl spalany. Jezeli z osadu odcishie sie wiekszosc wody i potraktuje go srod¬ kiem wedlug wynalazku w ilosci zazwyczaj 5 li¬ trów srodka na 100 litrów osadu, wówczas otrzy¬ muje sie produkt o zwiekszonej wytrzymalosci i sztywnosci z poprawiona (niska) zdolnoscia ab¬ sorpcji wody. Osad taki mozna równiez traktowac asfaltem w sposób podany dla klinkieru zuzlowe¬ go.' Warstwa asfaltu; zabezpiecza przed absorpcja wódyj i zwieksza tarcie. Mniejsza absorpcja, wody zabezpiecza przed butwieniem. ijbore i staje odpadki miejskie mnozna równiez impregnowac w ten sposób. Traktowane srodkiem wedlug wynalazku kcra i odpadki miejskie maja wieksza wytrzymalosc, nie absorbuja wody, a wiec nie gnija, w porównaniu do kory i odpadków nie impregnowanych. Stosuje sie 5 litrów srodka na 100 litrów kory. Kore i odpadki miejskie mozna w razie potrzeby, potraktowac asfaltem.Tak wiec srodkiem wedlug wynalazku i asfal¬ tem mozna traktowac odpadki miejskie i/lub od- padki z przemyslu chemicznego, na przyklad, szlam, osady z fabryki papieru i gniotowników, kore z gniotowników, tartaków i otrzymana przy wyrebie drzewa jak równiez zuzel z hut zelaza otrzymujac material odporny na wode i wytrzy- L5 maly, który mozna stosowac, na przyklad, jako kruszywo przy budowie dróg zastepujac nim zwir.Produkt ten dziala izolujaco i odwadniajaco, nie wystepuja szkody z powodu zamarzania. Otrzy¬ muje ,sie szybkoschnaca, trwala powierzchnie w sposób prosty. Ponadto material ten jest lzejszy od zwiru.Czesto do tej pory stosowane wypelnianie les¬ nych dróg kora drzewna miala zasadnicza wade — kora gnila. Traktujac kore srodkiem wedlug wy- nalazku unika sie gnicia. Równoczesnie bardziej uzyteczne staja sie materialy odpadkowe takie jak zuzel, odpadki miejskie, kora i osady. Ponadto od¬ nosi sie korzysci w postaci znikniecia duzych, ni¬ szczejacych stosów kory w lasach. Bardzo drogie jest niszczenie stosów kory, dlatego zrozumiala jest korzysc jaka plynie z jej ekonomicznego wy¬ korzystania. Poza tym coraz bardziej zwiekszaja sie korzysci plynace z oszczedzania pokladów zwiru.Ciekly srodek wedlug wynalazku stosuje sie do materialów odpadkowych zmieniajac stezenie uzy¬ tego srodka. Uzyskuje sie taki sam efekt w sto¬ sunku do materialów drewnianych, jak i kamie¬ nistych. Srodek dziala utwardzajace, konserwuja- 40 co oraz^jako czynnik utrudniajacy wnikanie wody, jak równiez jako spoiwo. Przy obróbce róznych produktów odpadkowych mozna uzywac zasadniczo te same urzadzenia.Ponadto srodek wedlug wynalazku moze byc 45 stosowany jako srodek ognioodporny i gasniczy.W przypadku zastosowania srodka ognioodporne¬ go do, na przyklad, drewna, plyt wiórowych, plyt pilsniowych zarówno porowatych jak i twardych, staja sie one w duzym stopniu niepalne. Równiez 50 traktowanie papieru i tkanin srodkiem wedlug wynalazku powoduje pewne zabezpieczenie ich przed zapalaniem. Badania wykazaly, ze na przy¬ klad, plyta wiórowa i plyty o róznej jakosci za¬ nurzone w srodku wedlug wynalazku lub nim po- 55 malowane nie pala sie. Moga sie one palic, ale na¬ tychmiast po odsunieciu plomienia od plyty, ogien zanika. Otrzymuje sie zatem oslone termiczna.Srodek ognioodporny mozna rozpryskiwac lub po¬ krywac nim plyty znajdujace sie juz na scianie w lub suficie. Srodek ognioodporny moze byc zasto¬ sowany równiez do tapet przy ich nakladaniu, ja¬ ko pasta do tapet.Niektóre stosowane plyty pilsniowe sa tak palne, ze istnieje mozliwosc koniecznosci wycofania ich w ze sprzedazy. Miedzy nimi znajduja sie, na przy-9 85 285 klad, plyty impregnowane asfaltem. Po potrakto¬ waniu tych plyt srodkiem wedlug wynalazku otrzy¬ muje sie plyty ognioodporne. Poniewaz srodek ognioodporny jest równiez sam srodkiem impre¬ gnujacym, nie. zachodzi koniecznosc stosowania w tym przypadku asfaltu.Szczególnie odpowiedni jest srodek ognioodpor¬ ny wedlug wynalazku do plyt porowatych. Stosu¬ je sie go do arkuszy plyt porowatych w procesie technologicznym za ostatnia para walców, przed krajarka i suszarka, w ilosci, na przyklad, 1 lit/m2.Zastosowanie srodka o maksymalnej ilosci 1 lit/m2 chroni przed ogniem w stopniu odpowiadajacym klasie I wedlug norm brytyjskich i klasie II we¬ dlug norm szwedzkich. Lepsze wyniki uzyskuje sie w przypadku obustronnego pokrywania plyt. Jeze¬ li pokryta jest jedna strona plyty tylko ta jedna strona jest zabezpieczona przed plomieniem. Za¬ laczony rysunek ilustruje tendencje warstwy po¬ wierzchniowej do zapalania sie, przy uzyciu plyty porowatej o grubosci 13 mm z nalozona warstwa powierzchniowa. Na rysunku przedstawiono wy¬ kresy zaleznosci temperatury dymów w funkcji czasu. Krzywe ograniczajace 1 i 2 charakteryzuja klase ognioodpornosci (I lub II), (zdefiniowana we¬ dlug Svensk Byggnorm 67, rozdzial 37-^15). Jak widac z rysunku, otrzymane krzywe sa znacznie ponizej krzywej 2, a w pewnych przypadkach bli¬ sko krzywej 1. W celu lepszej penetracji srodka wglab suchej plyty zmniejsza sie napiecie powierz¬ chniowe poprzez rozpryskiwanie plynu, nie zawie¬ rajacego kaolinu. Stwierdzono, ze w tym przypad¬ ku niezbedna jest obecnosc zwiazku glinu. Nastep¬ nie rozpryskuje sie plyn zawierajacy kaolin. Do¬ datek kaolinu powoduje, iz srodek nie wnika dalej w mokry arkusz ale tworzy sie warstwa powierz¬ chniowa. Stosujac srodek wTedlug wynalazku do mokrych arkuszy w procesie technologicznym moz¬ na bezposrednio natryskiwac plyty srodkiem za¬ wierajacym kaolin. Srodek ognioodporny mozna równiez stosowac do plyt twardych po wysusze¬ niu. Równiez plyty traktowane olejem po zasto¬ sowaniu srodka ognioodpornego wedlug wynalazku wykazuja wlasciwosci ognioodporne.Otrzymane powierzchnie mozna bardzo dobrzo malowac, sa one odporne na wode. Mozliwe jest malowanie barwnikami anilinowymi, podczas gdy niektóre emulsje powoduja powstanie faktur na¬ krajanych. Wynika to nie tylko z powodu peka¬ nia, ale raczej dlatego, iz powierzchnia jest hydro¬ fobowa, a farba — hydrofilowa. Srodek ogniood¬ porny wedlug wynalazku mozna równie stosowac jako farbe zastepujac wode do rozcienczania han¬ dlowych farb srodkiem wedlug wynalazku, a za po¬ moca róznych pigmentów mozna ja przeprowadzic w farbe kryjaca lub pokolorowac powierzchnie.Mozna, na przyklad, zastosowac dwutlenek tytanu w ilosci 10—200 kg/m3 i aniline do zabarwienia.Srodek wedlug Wynalazku jest tanszy od dotych¬ czas znanych srodków ognioodpornych. Ponadto, w przypadku plyt porowatych mozna uniknac sto¬ sowania pokryc zawierajacych kosztowne podkla¬ dy gruntowe, jezeli naklada sie warstwy powierz¬ chniowe wedlug wynalazku. Tak iwiec, nie wzrasta¬ ja koszty przez zastosowanie srodka ognioodpor¬ nego.Plyty pokryte srodkiem wedlug wynalazku mo¬ ga zastepowac aluminium w przewodach wentyla¬ cyjnych, na przyklad na statkach, przy czym uzy¬ skuje sie równiez efekt dzwiekochlonnosci.Po przygotowaniu opisanych mieszanin podsta¬ wowych i zmieszaniu ich we wskazanej kolejnosci srodek ognioodporny wedlug wynalazku rozpry¬ skuje sie i stosuje do wyzej wymienionych mate¬ rialów, korzystnie za pomoca rozpylacza z mie¬ szaniem, poniewaz srodek zawierajacy kaolin roz¬ warstwia sie, o ile nie jest mieszany. Rozwarstwio¬ ny roztwór trzeba zamieszac jedynie przed uzy¬ ciem. Srodek mozna przechowywac w zamknietym naczyniu w ciagu okolo 1,5 roku. Nie^istnieje nie¬ bezpieczenstwo korozji. Srodek nie zawierajacy ka¬ olinu nie rozwarstwia sie.Jezeli .srodek ognioodporny, nawet bez dodatku kaolinu, rozcienczy sie woda w stosunku objeto¬ sciowym srodka do wody równym okolo 1 : 30 — 1:1, otrzymuje :ne srodek gasniczy. Po rozciencze¬ niu srodek mozna przechowywac, na przyklad, w pojemnikach pod cisnieniem zaopatrzonych w wy- zwalacz. Nalezy go nieco wstrzasnac przed uzy¬ ciem, poniewaz mógl sie rozwarstwic podczas dlu¬ giego przechowywania. W takich warunkach moz¬ na srodek przechowywac w ciagu 1,5—2 lat bez zniszczenia. Podczas tego przechowywania srodek J0 wymaga jedynie wstrzasniecia w celu przywróce¬ nia jednorodnosci. Nie zachodzi natomiast zaden rozklad.Podczas gaszenia ognia za pomoca srodka wedlug wynalazku eliminuje sie mozliwosc powtórnego za¬ palenia. Stosuje sie go, na przyklad, do gaszenia ognia w drewnie, na przyklad do wiazarów dacho¬ wych, tkaninach, plytach spilsnionych itp. W srod¬ kach gasniczych wedlug wynalazku kaolin mozna zastapic ziarnami rozdrobnionego zuzla pumekso- 40 wego.Ponizej podane przyklady ilustruja srodek we¬ dlug wynalazku.Przyklad I. Zuzel pumeksowy o ciezarze na¬ sypowym 150 kg/m3 rozdrobniono w gniotowniku z obracajacymi sie pretami z zeliwa. Otrzymano ziarna o wielkosci 0—5 mm, 5—10 mm i, 10—20 mm. I litr poliakrylanu zmieszano z 9 litrami wo¬ dy, a nastepnie dodano 30 litrów 6°/o kwasu nad¬ chlorowego. Piec litrów tak otrzymanej miesza¬ niny zmieszano z 5 litrami mieszaniny uzyskanej na drodze zmieszania 4 litrów szkla wodnego, w którym stosunek SiC2 : Na20 wynosil 50 : 50, z 11 litrami wody. W tym przypadku dodanie kwasu nadchlorowego do mieszaniny poliakrylanu, szkla wodnego i wody powodowaloby wytracanie klacz¬ ków. litrów tak otrzymanej mieszaniny zmieszano w ciagu 1,5 miesiecy ze 100 litrami luzno usypa¬ nych ziaren zuzla iz róznych frakcji w specjalnie 60 wolno i skutecznie dzialajacej mieszarce typu mi¬ ksera do ciasta. Nastepnie dodano 10 kg cementu i mieszano jeszcze w ciagu 1,5 minut. Takie po¬ stepowanie powodowalo dodatkowe rozdrobnienie ziaren zuzla. Okolo 30% 'zliaren rozdrobniono do 95 rozmiarów 0,4 mm i 8—16 mm w ten sposób otrzy-85 285 li 12 ¦» cd S2 £ O -o CCJ (U +¦» cci s cci UIO Cl. -o -05 O so ¦M O^ £* O o £ » N rus tf £ 2 o I § T ©^ ¦o o £ - o ©^ T—I Ii-i o" o" ^ o" G cd ^-< vO 00 co H *—( IT) ON T—I O CN CN ^ Th 3 r^ -ch cn ^- co CN i-" CN CN i-" O O "3r m co lo in o o CN CN CO Tt- Th ^ co oo 00 CN On *-¦ CN loioo Oi^m ©mm Oiflifl oo ooo oo ooo ooo ooo ooo ooo ooo ooo o CN^^CNCN^i^OCN^i^CNC^^i/^CNCN^iOCNCNi^incNCN^in I .111..., _ ^h -O i-i I I I I I I I I II I I I I I I I I I I I I I I I DOi/")OOOmoo©""©©Ocoi-*i-H©cOl-iT-i©coT--i*-H O co O co CN O co O co co CN co co a J tf J85 285 13 14 mano rozklad ziaren wedlug standardowej krzy¬ wej uziarnienia.Potraktowanie srodkiem wedlug wynalazku ziar¬ na mieszano w bebnie i suszono w konwencjonal¬ nym cylindrycznym piecu wolnoobrotowym w tem¬ peraturze 80°C w ciagu 15 minut. Otrzymano ziar¬ na pokryte stala powloka zwiekszajaca wytrzyma¬ losc ziaren.W celu przeprowadzenia badan uzytecznosci ma¬ terialu jako kruszywa do betonu monolitycznego otrzymane ziarna klinkru zuzlowego zmieszano z cementem w ilosci 10 kg cementu na 100 litrów luzno usypanych ziaren zuzla, w konwencjonalnej mieszarce do betonu. W celu oznaczenia wytrzy¬ malosci na sciskanie, ciezaru nasypowego i absorp¬ cji wody odlano 6 szescianów o wymiarach 15 X Xl5X15 cm (seria szescianów oznaczona symbola¬ mi SOI—3). W.tablicy 3 zamieszczono srednie war¬ tosci dla tej serii.W ten sposób pzygotowano szesciany klinkru zuzlowego z zuzlu pumeksowego otrzymanego wy¬ zej opisanym sposobem, zawierajace 200 i 300 kg cementu na m8 rozdrobnionych ziaren zuzla (seria szescianów oznaczona symbolami SK1—SK3). W serii SK1 dodatek kwasu nadchlorowego wynosil litrów, w serii SK2 — 20 litrów a w serii SK3 — 10 litrów.W celach porównawczych przygotowano w spo- io sofo analogiczny do wyzej opisanego szesciany z klinkieru z zuzla pumeksowego z dodatkiem ce¬ mentu o tak zwanej liczbie K (zawartosc cementu w zuzlu, w kg/m3), równej 200, 300, 200 i 300 kg/ /m3 (odpowiednio serie oznaczone symbolami SOI, S02, S02-2 i S03 oraz szesciany z gliny specz¬ nianej o liczbie K równej 200, 200 i 300 kg/m3 (se¬ ria oznaczona odpowiednio symbolami L.K2, LK2-2 i LK3). Dla tych szescianów oznaczono wytrzyma¬ losc na sciskanie, ciezar objetosciowy oraz absorp- 'cJe wody. Wyniki zebrano w tablicy 3. W tablicy Tablica 2 1 = Ogólna objetosc mieszaniny 2 = Sumaryczna objetosc zmieszanych skladników 3 = Objetosc rozdrobnionego klinkieru zuzlowego 4 = Objetosc odlewanej mieszaniny = Objetosc odlewu 1 Pomiar stopni opakowania, liczby cementowej i gestosci masy Szes Nr SOI SÓ2 S02-2 S03 SK1 SK2 SK3 LK2 LK2-2 LK-3 * cian nr 1 2 4 1 2 4 1 2 4 1 2 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 4 1 2 4 1 2 4 Dod cement 238 298 300 376 • 176 316 288 518 92 113 172 159 190 327 118 256 412 116 137 176 213 241 1 369 atki woda (1) 139 174 174 218 230 413 209 376 92 129 197 159 89 153 118 128 206 116 137 123 149 110 169 | Woda w kruszywie 95 162 203 49 83 103 16 24 42 ,3 14,9 26,8 9,5 14,2 9,5 14,2 87 140 Ciezar ob¬ jetosciowy kg/m- 413 1240 1553 492 1390 1740 237 772 1388 243 864 1553 492 776 873 1334 231 687 905 1547 231 600 965 1557 405 594 701 414 681 ..-' 827 395 643 982 | Objetosci 100 70,9 41,8 33,4 l 100 70,9 41,8 33,4 100 63 43,5 24,2 100 63 43,5 24,2 100 70,9 49,5 56,5 37,0 100 63 42,3 41,9 24,5 100 63 42,3 45,0 27,9 100 88,6 99,5 84,3 100 91,3 99,0 81,5 100 90,9 123,5 80,8 '85 285 16 Tablica 3 Podsumowanie otrzymanych wyników Szescian serii Nr SOI S02 S02-2 S03 SK1 SK2 SK3 LK2 LK-2-2 LK3 f Ytong 1 Siporeks Data produkcji 17.11.69 19.11.69 .11.69 27.11.69 21.11.69 28.11.69 .12.69 2.12.69 8.12.69 3.12.69 Wytrzymalosc na sciskanie kg/cm2 8 dni 38 150 22 110 (22) 120 . 110 (25) 48 90 — — 28 dni 72 213 41 .130 (85) 160 146 (42) 47 100 (40) (45) Gestosc kg/d 8 dni 1,44 1,67 1,28 1,42 1,37 1,51 1,49 0,73 0,78 0,98 — — cm:i 28 dni 1,28 1,63 1,06 1,35 1,26 1,46 1,45 0,72 0,74 0,99 0,56 0,50 Absorpcja wody w % objetosciowo wych/m:{ 8 dni 4,0% 1,6% 2,4% 3,8% 7,4% 2,5% 2 2° 7,7% 7,0% 3,5% .- — — 28 dni 13,0% ,3% 21,0% 6,8% 16,3% ,1% ,8% 7,3% 7,7% 3,4% 23,5% 26,5% Absorpcja wody w % wagowych/m3 8 dni | 2,8% 0,95% 1,9% 2,7% ,4% 1,7% 1,5% ,5% 9,0% 3,6% — — 28 dni ,2% 3,0% 19,8% ,0% 12,9% 3,0% 4,0% ,1% ,4% 3,4% 41,9% 53,0% Uwagi wysoka— pusta przes¬ trzen kawnita- cyjna Absorpcja wody w kruszywie: Nieimpregnowany zuze^, frakcje 0—20 mm, 24 godziny, 135 % wagowych Klinkier zuzlowy frakcji, frakcje 0—20 mm, 24 godziny, 13% wagowych Rozprezony Jdinkier, frakcje 0—20 mm, 24 godziny, 28% wagowych 1 i 2 podano dokladniejsze dane na temat skladu szescianów.W przypadku SK1 wytrzymalosc- na sciskanie oznaczona, po 28 dniach wzrosla czterokrotnie w stosunku do oznaczonej po 8 dniach. W badanych szescianach stwierdzono bardzo duze pory. W przy¬ padku SK2 otrzymano wyniki lepsze niz dla SK3 pomimo, ze liczba K w SK3 byla wieksza.Po 6 miesiacach wytrzymalosc na sciskanie nie zmienila sie dla szescianów z klinkieru przygoto¬ wanego z impregnowanego srodkiem wedlug wy¬ nalazku zuzla pumeksowego, a spadla o 25% dla szescianów zawierajacych klinkier z nieimpregno- wanego zuzla pumeksowego.Badania wykazaly, ze na wytrzymalosc na sci¬ skanie nie maja wplywu .zmiany temperatury.Jezeli rózne frakcje nieimpregnowariego zuzla pumeksowego zanurzy sie w wodzie na 24 godziny to frakcja 0—5 mm absorbuje 155% wagowych, frakcja 5—10 nim ^140% wagowych, a frakcja —20 mm — 120% wagowych wody. Po 5 dniach otrzymuje sie srednia wartosc — 200% wagowych.Klinkier zuzlowy, lclinkier z gliny specznianej, Ytong i Siporeks (lekki beton Ytong i Siporeks otrzymuje sie przez stosowanie specjalnej mieszan¬ ki betonowej z proszkiem aluminiowym) absorbu¬ ja odpowiednio 13, 28, 41,9 i 53,0% wagowych.Dane te zamieszczono w tablicy 3.Z danych zamieszczonych w tablicach widac, ze klinkier otrzymany opisanym tu sposobem jest ta¬ ki sam, jak znane kruszywa. Wykazuje on duza wytrzymalosc na sciskanie i niska absorpcje wo¬ dy. Obecna w porowatych materialach odpadko¬ wych siarka jest otoczona stala powloka otacza¬ jaca ziarno klinkieru mniej lub bardziej herme¬ tycznie i nie przepuszczalnie dla wody i dlatego nie zachodzi korozja spowodowana obecnoscia siar¬ ki. Wapien zawarty. w minerale równiez nie od- dzialywuje na cement w betonie. Zuzel o ciezarze objetosciowym 300—800 kg/m8 nie rozdrabnia sie w TO^serze w sposób opisany w przykladzie i dla- ! 40 50 55 65 tego jest rozdrabniany na frakcje 0—4, 4—8 i 8— 16 mm przed dodaniem srodka.Z klinkieru otrzymanego wedlug opisanego spo¬ sobu mozna produkowac kruszywo zuzlowe do be¬ tonów lekkich, które sa ciezsze i scislejsze niz znany lekki beton, sa jednorodne, maja wieksza wytrzymalosc na sciskanie i mniej absorbuja wo¬ dy, a ponadto sa izolatorem ciepla i dzwieku.Duza korzyscia przy otrzymywaniu betonu z klin-" kru traktowanego srodkiem wedlug wynalazku jest to, ze otrzymuje sie powierzchnie gladkie i scisle.Lekki beton oraz beton z klinkru z gliny specz¬ nianej musi byc wykanczany po zamontowaniu, co jest czasochlonne i drogie.Przyklad II. 7 litrów cieklego srodka we¬ dlug wynalazku przygotowuje sie przez zmieszanie 1 litra mieszaniny otrzymanej przez zmieszanie 0,5 litra zywicy winylowej (Vinakrylu 2468) z 0,5 litrem wody, 1 litra roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 2,2 kg soli glauberskiej w 10 litrach wody, 0,5 litra roztworu otrzymanego przez rozpu¬ szczenie 2 kg octanu sodu w 10 litrach wody, 0,5 litra roztworu otrzymanego . przez rozpuszczenie 250 g fluorku glinowego w 15 litrach wody, 0,5 li¬ tra roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 2 kg soli utrwalajacej w 10 litrach wody oraz 3,5 litra szkla wodnego o stezeniu 40—42 Be.Przyklad III. Przygotowuje sie ciekly srodek do otrzymywania klinkru mieszajac, zgodnie ze sposobem opisanym w przykladzie II, 1 litr mie¬ szaniny zawierajacej 0,5 litra zywicy winylowej (yinakrylu 2468) w 0,5 litrze wody, 0,5 1 roztworu przygotowanego przez rozpuszczenie 2 kg octanu sodu w 10 litrach wody, 0,5 litra roztworu przy¬ gotowanego przez rozpuszczenie 250 g fluorku gli¬ nu w 15 litrach wody i 3,5 litra szkla wodnego o stezeniu 40—42 Be. Nastepnie do 5 litrów takiej mieszaniny dodaje sie 10 litrów 20% kwasu nad¬ chlorowego. Frakcje zuzla pumeksowego o wymia¬ rach ziaren 10—20 mm, 5—10 mm i 0—5 mm, o ciezarze objetosciowym 680, 720 i 930 km/m8 wpro¬ wadza sie do miiksera do ciasta, jak w sposobie opi-17 85 285 18 sanym w przykladzie I, i dodaje sie otrzymana ciekla mieszanine w ilosci 5 litrów na 100 litrów zuzla. Po 15 minutowym mieszaniu w bebnie w temperatruze 80—90°C robi sie odlewy w szescia¬ nach z zuzla impregnowanego i nieimpregnowane- go. Otrzymuje sie beton o duzej porowatosci, chlo¬ nacy wode. W szescianach umieszcza sie wzma¬ cniajace metalowe prety (0 6 Ks40). Obie serie od¬ lewa sie, spryskuje i suszy na powietrzu w takich samych warunkach, po 28 dniach 3 szesciany z kaz¬ dej serii badano. Stwierdzono, ze 3 szesciany z nie- impregnowanego zuzla wykazywaly wytrzymalosc na sciskanie 90—110 kG/cm2, a uzbrojenie bylo zaatakowane przez korozje. 3 szesciany z trakto¬ wanego zuzla wykazywaly wytrzymalosc na sci¬ skanie równa 130—160 kG/cm3, a uzbrojenie nie rdzewialo. Szesciany z nietraktowanego zuzla za¬ absorbowaly okolo 10% wagowych wody, podczas gdy w tym samym czasie szesciany z traktowane¬ go zuzla zaabsorbowaly 5°/o wagowych wody.Testy wykazaly, ze traktowanie zuzla cieklym srodkiem wedlug wynalazku powoduje wyelimino¬ wanie korozji, zwiekszenie wytrzymalosci na sci¬ skanie i zmniejszenie absorpcji wody.Przyklad IV. W celu zbadania absorpcji wo¬ dy impregnowanego zuzla, nieimpregnowany zu¬ zel pumeksowy zanurzono w wodzie. W ciagu 24 godzin próbka zaabsorbowala 13% wagowych wo¬ dy, a w ciagu 7 dni — 17% wagowych wody.W ten sam sposób zanurzono zuzel pumeksowy im¬ pregnowany cieklym srodkiem wedlug wynalazku opisanym w przykladzie II. W ciagu 24 godzin próbka zaabsorbowala 3,5% wagowych wody, a w ciagu 7 dni — 5,3% wagowych wody.Nastepnie zuzel potraktowano 15—20% roztworu asfaltu, w którym stounek asfaltu A 120 do ben¬ zyny lakowej wynosil 70 : 30. Po pokryciu czastek asfaltem nie absorbowaly one wcale wody.Przyklad V. Kore swierkowa zawierajaca okolo 35% wody zmieszano z cieklym srodkiem podanym w przykladzie II. Nastepnie kore roz¬ drobniono wprowadzono do pieca i mieszano obra¬ cajac w temperaturze 90°C, az byla sucha. Na¬ stepnie potraktowano ja asfaltem w ilosci 15—20 litrów asfaltu na 1 ms kory, w temperaturze 100— 110°C. Oznaczono absorpcje wody przez kore trak¬ towana jedynie cieklym srodkiem oraz kore trak¬ towana srodkiem i asfaltem. Nie mozna bylo ozna¬ czyc absorpcji wody w obu przypadkach.Osad z fabryki papieru zawierajacy porozdzie¬ rane drzewo zmieszany z kaolinem wyciskano w celu usuniecia, wiekszosci wody. Nastepnie osad ten traktowano w podobny sposób jak kore. Otrzy¬ mano takie same wyniki.Przyklad VI. Ciekly srodek otrzymany spo- osbem opisanym w przykladzie II, w którym pod¬ wojono ilosc szkla wodnego, i fluorku glinu, roz¬ cienczono woda w ilosci 1 czesc objetosciowa srodka na 29 czesci objetosciowych wody. Swieza zdjeta kore swierkowa i sosnowa zmieszano z roz¬ cienczonym srodkiem w mikserze do ciasta zgodnie ze sposobem opisanym w przykladzie I. Nastepnie kore bebnowano w temperaturze 90—100°C w cia¬ gli 5—10 minut, tak aby zapewnic calkowita* pe- nctrac^e kory przez ciecz. Nastepnie kore bebno¬ wano suszac ja w temperaturze 100—120°C w cia¬ gu 15 minut. Z kolei kore opryskano, jnieszajac, roztworem asfaltu w benzynie lakowej, w tempe¬ raturze 120°C. Kore mieszano jeszcze do wysty- gniecia. Byla ona gotowa do uzycia jako material na podloze pod powierzchnie drogowa.Przyklad VII. Osad z przemyslu celulozo¬ wego traktowano sposobem opisanym w przykla¬ dzie VI. Po odcisnieciu osad zawieral okolo 30% wody. Taki.osad jest odpowiedni do traktowania go cieklym srodkiem wedlug wynalazku, a podczas bebnowania tworza sie ziarna o róznych wymia¬ rach. Jezeli osad zawiera mniej niz 30% wody, trzeba wode dodac, tak aby osad zawieral co naj¬ mniej 30% wody liczac wode zawarta w srodku wedlug wynalazku. W innym przypadku osad roz¬ lozy sie jedynie na ziarna o wymiarach 2—5 mm, które sa malo przydatne. Osad bebnuje sie szybko w ciagu 3—5 minut, a nastepnie suszy sie w ciagu okolo 15—20 minut. Bebnowanie i mieszanie kon¬ tynuuje sie w czasie dodawania asfaltu w postaci roztworu w benzynie lakowej, w temperaturze 120°C. Ziarna osadu mozna frakcjonowac pod ka¬ tem róznych rozmiarów w taki sam sposób jak przesiewa sie zwir.Przyklad*VIII. Odpadki miejskie zawierajace papier, tekture, tworzywa, opakowania plastikowe, drzewo, tkaniny, talerze, iszklo, górna warstwe gle¬ by i resztki jedzenia miele sie. Otrzymuje sie, z papieru i tworzyw, male platki, w których naj¬ wieksze maja wymiary 3X3 cm. Inne skladniki odpadków miejskich, takie jak resztki jedzenia, drzewo, szklo, tkaniny, róznego rodzaju lupiny sta¬ ja sie malymi skrawkami i miazga. Do pierwszego miksera maszyny bebnujacej dodaje sie wode i/lub zawiesine chemicznych produktów . odpadkowych,, takich jak szlam, osad odpadkowy z fabryk itp., do momentu uzyskania zawiesiny. .Nastepnie do¬ daje sie na kazdy ms luzno upakowanej zawiesi¬ ny 10 litrów cieklego- srodka otrzymanego, zgod¬ nie ze sposobem opisanym w przykladzie II, mie¬ szajac 3,0 litry mieszaniny przygotowanej przez zmieszanie 1,5 litra zywicy winylowej (Vinakrylu) z 1,5 litrem wody, 1,0 litr roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 2,2 kg soli glauberskiej w 10 litrach wody, 0,5 litra roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 2,0 kg octanu sodu w 10 litrach wo¬ dy. 0,5 litra roztworu otrzymanego przez zmiesza¬ nie 250 g fluorku glinowego z 15 litrami wody, 1,0 litra roztworu otrzymanego przez rozpuszcze¬ nie 2 kg soli utrwalajacej w 10 litrach wody i 4 litrów szkla wodnego o stezeniu 40—42 Bs.Nastepnie, calosc bebnuje sie w bebnie obroto¬ wym w którym umieszczone u góry noze rozgnia¬ taja te miazge. Rozdrobnione kawalki ipódcizas beb¬ nowania wtaczaja sie na scianki bebna, co powo¬ duje otrzymywanie ziaren, ziarna te sa suche, po¬ niewaz scianki bebna sa gorace. Stosowano beben o dlugosci 25 m, i dlatego ziarna byly zupelnie suche po opuszczeniu bebna. W innym mikserze opryskuje sie tak otrzymane ziarna, mieszajac, roztworem asfaltu po czym ziarna znowu bebnuje sie w krótszym, ogrzewanym bebnie. Po opuszcze¬ niu t6gb bebna ziarna sa suche. Tak otrzymany materia- nadaje sie do budowy dróg izolowanych 40 45 50 55 BOH 85 285 70 cieplnie, jako material wypelniajacy lub do prze¬ chowywania. Stosujac bardzo rozcienczony roztwór asfaltu i jego mniejsza ilosc, otrzymuje sie mate¬ rial przydatny jako kruszywo do betonu lekkjego i izolacyjnego. Odlane z tego materialu szesciany tzw. betonu o duzej porowatosci i zawierajace 300 kg/m* cementu wykazuja wytrzymalosc na sci¬ skanie równa 42 kG/cm2, a wiec lepsza niz dla in¬ nych podobnych materialów.Przyklad IX. Material zawierajacy kore, osad i odpadki miejskie, traktowany cieklym srod¬ kiem wedlug wynalazku umieszczono w wodzie pitnej na 24 godziny nastepnie w zamrazalce w temperaturze —30°C na 24 godziny, i wreszcie w cieplarce w temperaturze +50°C na 24 godziny.Czynnosci te powtarzano siedmiokrotnie. Równole¬ gle badany material podano dzialaniu lampy ultra¬ fioletowej w ciagu 30 minut na 24 godziny lub lampy radowej w ciagu 30 minut, i równiez pro¬ mieniowania podczerwonego w ciagu 30 minut.Stwierdzono, ze pod wzgledem absorpcji wody i wytrzymalosci na sciskanie material nie ulegl zmianom.Przeprowadzono równiez test lugowania zanurza¬ jac material w wodzie destylowanej na 1 miesiac. pH tak otrzymanego roztworu wynioslo 9,5.Przyklad X. W celu uzyskania srodka ognio¬ odpornego do srodka otrzymanego sposobem opisa¬ nym w przykladzie II dodano kaolin w ilosci 4 czesci objetosciowe kaolinu na 10 czesci objetoscio¬ wych srodka. Tym srodkiem ognioodpornym moz¬ na traktowac mokra plyte pilsniowa. Jezeli plyta pHsmowa jest sucha, srodek rozciencza sie jeszcze 3 objetosciami wody, tak aby uzyskac calkowita penetracje suchego materialu.Ilosc dodanego srodka powinna wzrosnac tak, alby uzyskac równe ilosci suchej substancji. Do impregnacji scian i sufitów w budynku stosuje sie srodek ognioodporny o skladzie podanym w przykladzie II, rozcienczony jeszcze 3 litrami wo¬ dy i ipo dodaniu 1 litra kaolinu.Jezeli plyta pilsniowa zawiera papier, papier usuwa sie i plyte pilsniowa traktuje sie srodkiem ognioodpornym dodatkowo rozcienczonym. Moze wystapic wysoki stopien specznienia. Powierzch¬ nie plyty 'traktuje sie srodkiem ognioodpornym w ilosci 1 litr srodka na 1 m2 powierzchni. Jezeli ¦stosuje sie srodek mniej rozcienczony nalezy sto¬ sowac mniej srodka. Zupelnie zadawalajace wyniki uzyskuje sie stosujac na 1 m2 mokrej powierzchni 0,6 litta mieszaniny o skladzie podanym w przy¬ kladzie II, do której dodano 4 litry kaolinu. Bada¬ nia wykazaly, ze stosowanie mniejszej ilosci niz 0,5 l/m* tej ostatniej kompozycji nie daje zadawala¬ jacych wyników, poniewaz na ogonie termicznej tworza sie pekniecia. ^ Przyklad XI. Srodek ognioodporny opisany w przykladzie X, do którego dodano 4 litry kaoli¬ nu na 10 litrów srodka o skladzie podanym w przy¬ kladzie II zastosowano do impregnacji wykonczo¬ nej plyty w trakcie procesu technologicznego w ilosci 1 litr/m2. Uzyskano zabezpieczenie przed za¬ paleniem Masy I wedlug norm brytyjskich i klasy II wedlug norm szwedzkich, Póftwarda, sucha ply¬ ta pilsniowa pokryta srodkiem ognioodpornym w ilosci 1 litr/m2 w caigu 1,5 minuty wykazuje takie wlasciwosci jak azbest (krzywa 0), po czym naj¬ wyzsze wartosci osiagaja krzywa 2 i z kolei, krzy¬ wa 1.Przyklad XII. W celu zbadania srodka ognio¬ odpornego przeprowadzono testy na plycie wióro¬ wej o róznej jakosci. Próbki zanurzano w srodku ognioodpornym lub tez je malowano tym srodkiem.Stosujac lampe plomieniowa bezposrednio do ply¬ ty mierzono stoperem czas przenikania plomienia przez plyte.W przypadku plyty o grubosci 13 mm czas ten wyniósl 13,5 minuty. Po usunieciu lampy, natych¬ miast konczylo sie palenie. Tak wiec plyta nie byla calkowicie zniszczona przez ogien. Badania wyka¬ zaly równiez, ze potrzeba, 13 minut intensywnego dzialania plomienia na plyte wiórowa aby plomien mógl przepalic plyte. Ogien gasl bezposrednio po usunieciu plomienia.Przyklad XIII. Przeprowadzono testy ognio- w na pudelkach tekturowych o wymiarach 60 X 60 cm przy zastosowaniu cieklego srodka ognio¬ odpornego wedlug wynalazku. Pudelka mialy jedna strone otwarta. Do pudelka wlozono 1 kg pokro¬ jonych wiórów nasyconych benzyna lakowa i pod¬ palono. Pokrojone wióry palily sie ciezko, plomien blyskal przez otwarty bok. Nastepnie ogien sie roz¬ szerzyl. Pudelko palilo sie w srodku, natomiast na zewnatrz, ani na scianach, ani na dachu, nie za¬ uwazono ognia.Przyklad XIV. Podpalono kawalek tapety pokrytej cieklym srodkiem wedlug wynalazku. Ka¬ walek zaczal sie palic dosc szybko, ale ogien znikl szybko. Na papierze utworzyla sie stalowo-szara, silna warstwa z widocznym wzorem tapety z do¬ datkiem sadzy. Powstala oslona termiczna, której nie mozna bylo podpalic. Te oslone cieplna mozna zaobserwowac równiez w przypadku porowatych plyt pokrytych srodkiem wedlug wynalazku, jak równiez w przypadku takich plyt pokrytych pa¬ pierem, zadne z nich nie ulegly zapaleniu.Przyklad XV. Zwykly papier maszynowy za¬ nurzono dwukrotnie w srodku o skladzie podanym w przykladzie II, rozcienczonym 3 litrami wody.Papier stal sie sztywny, ale nie kruchy. Nabral wygladu starego, zzólklego papieru i wlasciwosci ognioodpornych. Jednokrotne zanurzenie w mniej rozcienczonym srodku powoduje równiez sztywnosc papieru.Srodek wedlug wynalazku mozna w ten sam spo¬ sób zastosowac do tkanin, które nabieraja wlasci¬ wosci ognioodpornych, ale staja sie sztywne.Przyklad XVI. Przygotowano srodek gasni¬ czy z mieszaniny o skladzie podanym w przykla¬ dzie II, w której podwojono ilosc szkla wodnego i fluorku glinowego, dodajac 4 litry ziaren roz¬ drobnionego pumeksu zuzlowego do 10 litrów roz¬ cienczonej mieszaniny zawierajacej 1 czesc miesza¬ niny wyjsciowej i 5—15 czesci wody. Badania wy¬ kazaly, ze srodek ten gasi oryginalny tak zwany ogien drzewny, eliminuje powtórne zapalenie i ma pewien wplyw na oryginalny ogien z ropy naiftowej.Przyklad XVII. Pumeks i klinkier z gliny specznianej traktowano cieklym srodkiem wedlug wynalazku sposobem opisanym w przykladzie I85 285 21 22 i polaczono z odpowiednim tworzywem. Z otrzyma¬ nego materialu mozna przygotowac plyty okladzi¬ nowe, które sa bardzo odporne na wplyw róznych czynników z otoczenia oraz nieczule na plomien. PL