PL85131B1

PL85131B1 -

Info

Publication number: PL85131B1
Application number: PL15963272A
Authority: PL
Priority date: 1971-12-20
Filing date: 1972-12-18
Publication date: 1976-04-30

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych 1,3-dwufenylopropanonu-l, ewentualnie w postaci soli, majacych zastosowanie jako srodek slodzacy.W celu obnizenia zawartosci weglowodanów, wzglednie wartosci kalorycznej srodków spozyw¬ czych, co jest szczególnie wazne dla chorych na cukrzyce, stosuje sie juz od dziesiatków lat sztucz¬ ne srodki slodzace. Substancje te sluzace do tego celu musza spelniac wiele wymagan. Zadany efekt slodzacy trzeba osiagnac przez wprowadzenie bar¬ dzo malej ilosci kalorii, tak, ze slodycz takiego zwiazku musi byc wielokrotnie wiejksza niz cukru naturalnego. Nie moze wystepowac toksycznosc lub inne dzialania uboczne, nawet po wieloletnim sto¬ sowaniu. Srodek slodzacy musi, byc dostatecznie rozpuszczalny w wodzie; stosowanie podwyzszonej temperatury przy wytwarzaniu produktów spozyw¬ czych nie moze powodowac rozkladu srodków slo¬ dzacych, które nie powinny miec zadnego ubocz¬ nego smaku ani nie powinny pozostawiac po so¬ bie posmaku.Z literatury fachowej znane sa liczne zwiazki, stosowane jako srodki slodzace. Jednak tylko dwa produkty znalazly szerokie zastosowanie w prak¬ tyce: sacharyna i cyklamat. Te dwa zwiazki nie¬ zupelnie odpowiadaja wyzej wymienionym wyma¬ ganiom. Sacharyna jest trudno rozpuszczalna w wodzie i posiada nieprzyjemny posmak. Badania na zwierzetach wykazaly, ze cyiklamat przy dlugo¬ trwalym uzywaniu ma dzialanie rakotwórcze. Dla¬ tego tez stosowanie cyklamatu jako srodka slodza¬ cego jest zakazane w Stanach Zjednoczonych Ameryki.Wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 3 087 821 jako srodki slodzace mozna takze stosowac zwiazki dwuwodorokailkonu (pochodne 1,3-dwufenylopropanonu-l) o ogólnym wzorze 3, w którym R oznacza grupe hydroksy- Iowa, R1 oznacza atom wodoru, grupe hydroksy¬ lowa lub metoksyilowa, a R2 oznacza grupe 2-0-(a- -L-ramnozyloJ-^-D-gldkozyilo-neohesperydozylowa lub grupe glikozylowa.Publikacje J. Agr. Good Chem. 16, 108 (1968) i J. Food Sci. 34, 101 (1969) oraz opis patentowy St. Zjedn. Ameryki nr 1189 573 zajmuja sie rów¬ niez zwiazkami o wzorze ogólnym 3, w którym R oznacza grupe hydroksylowa, R1 oznacza grupe me- toksylowa, etoksyilowa lub propoksylowa, a R2 oznacza grupe neohesperydozylowa.Wada tych zwiazków jako srodków slodzacych jest mentolowy posmak. Wytwarza sie je z narin- giny, neohesperydyny lub runiny przez rozklad lugiem i nastepna reakcje tak otrzymanego, pod- stawionego acetofenonu z odpowiednia pochodna aldehydu benzoesowego. Otrzymana pochodna kal- konu uwodornia sie do odpowiedniego dwuwodo- rokalkonu.Substancje wyjsciowe sa pochodzenia roslinnego tt i dlatego sa trudno dostepne. 851313 85131 4 Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych zwiazków o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym R oznacza atom wodoru, grupe hydroksylo¬ wa, albo grupe alkoksylowa, ewentualnie podsta¬ wiona grupe karboksylowa, sulfonylowa, fosfony- lowa, dwualkiiloamdnowa lub trójalkiloamoniowa, wzglednie podstawiona przez grupy solotwórcze albo przez jedna lub dwie grupy hydroksylowe, R1 oznacza atom wodoru lub grupe hydrofilowa, korzystnie grupe karboksylowa, sulfonylowa lub fosfonylowa albo ich sole, pod warunkiem, ze R i R1 jednoczesnie nie oznaczaja atomu wodoru, R2 i R3 oznaczaja grupe hydroksylowa i/lub grupe alkoksylowa.Sposób wedlug wynalazku polega na tymi, ze re¬ dukuje sie pochodna kalkonu o ogólnym wzorze 2, w którym R, R1, R2 i R3 maja wyzej podane zna¬ czenie, po czym ewentualnie otrzymany zwiazek, w którym R2 i/lub R3 stanowia grupy hydroksy¬ lowe, alkiluje sie i/lub tworzy sie sole zwiazków o wzorze 1, zwiazki te wydziela z soli i/lub tworzy sie powtórnie inne sole.Redukcje kalkonu o ogólnym wzorze 2 przepro¬ wadza sie korzystnie za pomoca katalitycznego uwodornienia, stosujac jako katalizator pallad.Uwodornianie mozna przeprowadzac w organicz¬ nym rozpuszczalniku, takim, jak kwas octowy, ace¬ ton, alkohol lub w mieszaninie rozpuszczalników, na przyklad w mieszaninie dwumetyloformamidu i alkoholu, albo w srodowisku wodnoalkalicznym.Reakcje mozna przyspieszyc przez ogrzewanie.Jezeli w otrzymanym produkcie R2 i/lub R3 ozna¬ czaja grupy hydroksylowe, wtedy jedna lub obie grupy hydroksylowe mozna alkilujac przeprowa¬ dzic w odpowiednie grupy alkoksylowe. Alkilowa¬ nie prowadzi sie za pomoca siarczanów alkilowych, takich jak siarczan dwumetylowy lub halogenków alkilowych w obecnosci rozpuszczalnika organicz¬ nego. Reakcje mozna przyspieszyc przez ogrzewa¬ nie; Wytwarzane sposobem wedlug wynalazku zwiazki i ich sole sa nowe. Szczególnie korzystne sa naste¬ pujace zwiazki: l^(2-hydroksy-4-karboksymetoksy- fenylo)-3-(3-hydroksy-4-metoksyifenyilo)-propanon-l i jego sole; l-(2-hydroksy-4-karboksymetoksyfeny- io)-3-(3-hydroksy-4-etoksyfenylo)-propanon-l i jego sole; l-(2-hydroksy-4-karboksymetoksyfenylo)-3-(3- -hydroksy-4^propoksyfenylo)ipropanon-l i jego so¬ le; l-(2,4-dwuhydroksy-5-suMofenylo)-3-i(3-hydro- ksy-4-me!toksytfenylo)Hpropanon-!l i jego sole; l-(2- hydroksy-S-karboksymetokisyifenyloJ-S-iCS-hydrokisy- -4-metoksyfenylo)-propanon-l i jego sole.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalaz¬ ku sa nietoksyczne, intensywnie slodkie i nie po¬ siadaja zadnego ubocznego smaku. Z wyzej wymie¬ nionych zwiazków wytwarza sie sole, które sa bar¬ dzo dobrze rozpuszczalne w wodzie. Szczególnie 'korzystne sa sole metali alkalicznych, takie jak sól 'sodowa, potasowa lub amonowa. Tak na przyklad sól sodowa M24iydroksy-4-karbofcsymetoksyfeny- lo)-3n(3- hydroksy - 4 - metoksyfenyllo) - proparaonu-1 jest 180 razy slodsiza niz cukier naturalny i roz¬ puszcza sie w dwudziestokrotnej ilosci zimnej wody.Zwiazki o ogólnym wzorze 1 i ich sole wytwa¬ rzane sposobem wedlug wynalazku mozna stosowac korzystnie jako srodek slodzacy. W tym celu zwiazki o wzorze 1 miesza sie z biologicznie obo¬ jetnymi nosnikami lub ze srodkami spozywczymi, a takze z innymi srodkami slodzacymi, takimi, jak sacharyna. Jako dodatki stosuje sie rozcienczalniki, rozpuszczalniki i substancje umozliwiajace nada¬ nie ksztaltu.Nizej podane przyklady wyjasniaja blizej wy- nalazek nieograniczajac jego zakresu.Przyklad I. 11,9 g 2^hydroksy-4-karboetoksy- meftoksyacetofenonu i 7,6 g izowaniliny miesza sie w ciagu 24 godzin z mieszanina 25 ml etanolu i 50 ml 60% roztworu wodorotlenku sodowego a nastepnie utrzymuje sie w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 4 godzin. Mieszanine reakcyjna chlodzi sie, zakwasza 10% roztworem kwasu solnego i odsacza wytracony osad. Produkt przemywa sie niewielka iloscia cieplej wody, zno- wu odsacza i suszy. Otrzymuje sie w ten sposób 6,75 g 2/,3-dwuhydroksy-4-.metoksy-4'-karboetoksy- metoksykalkonu o temperaturze topnienia 220—* —2E3QC.Produkt uwodornia sie w acetonie w obecnosci katalizatora palladowego naniesionego na wegiel kostny. Po pochlonieciu przez mieszanine reakcyjna równowaznej ilosci wodoru odsacza sie katalizator.Otrzymany 1-i(2Hhydroksy-4-kariboetoksymetoksy- fenylo)-3-(3-hydroksy-4-mietoksyfenylo)-propanon-l przekrystalizowany z kwasu octowego ma tempe¬ rature topnienia 177—180°C i mozna go przeprowa¬ dzic w sól sodowa rozpuszczalna w wodzie.Przyklad II. Wedlug metody opisanej w przy¬ kladzie I wytwarza sie przez uwodornienie l-[2-hy- droksy-4H(2-hydroksyetoksy)-fenylo]-3-(3-hydToksy- -4-metoksyfenylo)-prapanon-l (o temperaturze top¬ nienia 70—72°C) z 2',3-dwuhydroksy-4-metoksy-4'- -(2-hydroksyetoksy)Hkalkonu (o temperaturze top¬ nienia 220^223°C); l-i(2-hydrofcsy-4-(2,3-dwuhydro- 40 kjsypropoksyfenylo)-3^(34iydroksy-4-metoksyfenylo- propanon-1 (o temperaturze topnienia 128^130°C) otrzymuje sie przez uwodornianie z 2',3-dwuhydro- ksy-4-metoksy-4,-i(2y3-dwuihydroksypropolkisy)-kal- konu (o temperaturze topnienia 168—170°C). 45 Przyklad III. 10 g 2-hydroksy-5-karboetoksy- metoksyacetofenonu i 7,5 g izowaniliny w miesza¬ ninie 40 mi metanolu i 80 ml 8 n roztworu wodo¬ rotlenku sodowego utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu 5 godzin na lazni wodnej. Mieszanine re- 50 akcyjna zakwasza sie, odsacza wydzielony produkt i gotuje w metanolu. Otrzymany 2'y3-dwuhydroksy- -5/Hkarboksymetoksy-4Hmletoksykalkon (7,8 g) w 50 ml kwaspu octowego uwodornia sie w temperatu¬ rze 70—0O°C w obecnosci katalizatora palladowego 55 naniesionego na weglu kostnym az do pochloniecia wylliczonej ilosci wodoru. Katalizator odsacza sie i otrzymany roztwór zateza. W wyniku otrzymuje sie produkt l-i(2-hydroksy-5-karboksymetoksyfeny- lo)-3-(3-hydroksy-4^metoksyfenylo)^propanon-1. Sól 60 sodowa wyzej wymienionego produktu jest roz¬ puszczalna w wodzie i intensywnie slodka. PL

Claims

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych 1,3- r 35 -dwufenylopropanonu-1 o ogólnym wzorze 1,5 85131 6 w którym R oznacza atom wodoru, grupe hydro¬ ksylowa, albo grupe alkoksylowa, ewentualnie podstawiona grupe karboksylowa, sulfonylowa, fosfonylowa, dwualkiloaminowa lub trójalkiloamo- niowa, wzglednie podstawiona przez grupy solo- twórcze albo przez jedna lub dwie grupy hydro¬ ksylowe, R1 oznacza atom wodoru lub grupe hy- drofilowa, korzystnie grupe karboksylowa, sulfo¬ nylowa lub fosfonylowa albo ich sole, pod warun¬ kiem, ze R i R1 jednoczesnie nie oznaczaja atomu wodoru, R2 i R3 oznaczaja grupe hydroksylowa i/lub grupe alkoksylowa, ewentualnie w postaci soli, znamienny tym, ze redukuje sie pochodna kalkonu o ogólnym wzorze 2, w którym R, R1, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, po czym ewen¬ tualnie otrzymany zwiazek, w którym R2 i/lub R3 stanowia grupy hydroksylowe, alkiluje sie i/lub tworzy sie sole zwiazków o wzorze 1, zwiazki te wydziela z soli i/lub tworzy sie powtórnie inne sole.
2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze redukcje z katalitycznym uwodornieniem prowa¬ dzi sie w obecnosci palladu jako katalizatora.
3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uwodornianie prowadzi sie w srodowisku alkalicz¬ nym w obecnosci wody.
4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uwodornianie prowadzi sie w rozpuszczalniku orga¬ nicznym lub w mieszaninie rozpuszczalników.
5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik organiczny stosuje sie kwas octowy lub aceton. i& Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze alkilowanie grupy R2 i/lub R3 przeprowadza sie z zastosowaniem siarczanu alkilowego lub halo¬ genku alkilowego. 1085131 1 X0CH2CH2 "OH -^ FT Wzór 1 R' r=^ R1 Wzór 2 R20 OH O C-CH2-CH2 OH R R1 Wzór 3 DN-3 zam. 2538/76 Cena 10 zl PL