Przedmiotem wynalazku jest defektoskop mag¬ netyczny przeznaczony do wykrywania wad w elementach stalowych metoda magnetyczno- -proszkowa.W celu wykrycia wad w elementach stalowych, badany przedmiot namagnesowuje sie za pomoca defektoskopu magnetycznego, wytwarzajac w ba¬ danym przedmiocie pole magnetyczne o odpowied¬ nim natezeniu i kierunku, a nastepnie ujawnia sie zaklócenia pola magnetycznego wywolane wa¬ dami badanego przedmiotu za pomoca zawiesiny proszku magnetycznego.W zaleznosci od zasady dzialania dotychczas znane sa dwa rodzaje defektoskopów magnetycz¬ nych: pradowe i strumieniowe.W znanych defektoskopach magnetycznych prado¬ wych magnesowanie badanego przedmiotu doko¬ nuje sie za pomoca pradu elektrycznego o duzym natezeniu, który przepuszcza sie bezposrednio przez badany przedmiot lub przez kabel owiniety wokól niego.Podstawowa wada znanych defektoskopów pra¬ dowych jest wydzielanie sie ciepla przy bezpo¬ srednim przepuszczaniu pradu badany przedmiot, co bardzo czesto powoduje uszkodzenie badanego przedmiotu, jak równiez w defektoskopach prado¬ wych wystepuje duzy pobór mocy od kilku do kilkudziesieciu KVA, co stwarza duze trudnosci badan w warunkach polowych. Utrudnieniem dla 2 „ obslugujacego jest duzy ciezar znanych defekto¬ skopów pradowych.Inne znane defektoskopy magnetyczne to defek¬ toskopy strumieniowe stanowiace rodzaj elektro- magnesu, którego strumien zamyka sie poprzez badany przedmiot. Defektoskopy strumieniowe po¬ bieraja mniej energii, nie wydzielaja duzych ilosci ciepla, sa lzejsze od defektoskopów pradowych, jednak nadaja sie tylko do badan przedmiotów io o malych gabarytach. Do badan przedmiotów o du¬ zych gabarytach trzeba stosowac defektoskopy strumieniowe o przekroju zblizonym do przekroju badanego przedmiotu, dlatego defektoskopy stru¬ mieniowe znajduja zastosowanie jedynie do ba- is dania niewielkich, cienkosciennych przedmiotów.Inne defektoskopy strumieniowe posiadaja bardzo sztywna, niefunkcjonalna konstrukcje, utrudnia¬ jaca lub wrecz uniemozliwiajaca przystawienie nabiegunników defektoskopów do odpowiednich miejsc badanych przedmiotów o skomplikowanym ksztalcie w celu wlasciwego ich namagnesowania.Znane defektoskopy strumieniowe to najczesciej elektromagnesy ze sztywnym rdzeniem w ksztalcie podkowy, których zastosowanie ogranicza sie tylko do badania plaskich konstrukcji.Znane sa równiez defektoskopy strumieniowe, w których elektromagnesy zakonczone sa rucho¬ mymi nabiegunnikami do magnesowania wkle¬ slych i wypuklych powierzchni. Jednak elastycz- nosc znanych defektoskopów strumieniowych jest 8490684 906 3 zbyt mala i defektoskopy te nie znajduja zasto¬ sowania w badaniach przedmiotów o skompliko¬ wanym ksztalcie, przy czym strumien magnetycz¬ ny jest maly ze wzgledu na to, ze sily przyciaga¬ nia elektromagnesu z ruchomymi nabiegunnikami musza byc przezwyciezone przez obslugujacego.Celem wynalazku jest opracowanie defektoskopu magnetycznego strumieniowego o malych gabary¬ tach i malym ciezarze, który zapewni badanie przedmiotów ferromagnetycznych o skomplikowa¬ nym ksztalcie.Cel ten osiagnieto przez opracowanie defekto¬ skopu magnetycznego strumieniowego, który skla¬ da sie z dowolnej ilosci jednakowych elektromag¬ nesów polaczonych ze soba za pomoca ruchomych przegubów. Skrajne elektromagnesy sa zakonczone ruchomymi, samonastawnymi nabiegunnikami, przy czym jeden z przegubów jest polaczony poprzez wylacznik i kabel sieciowy z przelacznikiem sluza¬ cym do rozmagnesowania badanych przedmiotów.Przeguby laczace poszczególne elektromagnesy, przez obrót wokól dwóch wzajemnie prostopad¬ lych osi laczacych poszczególne czesci przegubu, umozliwiaja ustawienie sasiednich elektromagne¬ sów wzgledem siebie pod dowolnym katem, przy czym powierzchnie styku wzajemnie przemieszcza¬ jacych sie czesci przegubów sa plaskie.Defektoskop magnetyczny strumieniowy wedlug wynalazku w zaleznosci od potrzeb przyjmuje rózne dowolne ksztalty w celu dopasowania sie do magnesowanych przedmiotów o skomplikowa¬ nych ksztaltach. Konstrukcja defektoskopu wedlug wynalazku umozliwia polaczenie dowolnej ilosci elektromagnesów za pomoca przegubów. Przeguby sa istotnymi czesciami defektoskopu, poniewaz oprócz mechanicznego polaczenia elektromagne¬ sów, stanowia one równiez polaczenie magnety¬ czne i polaczenie elektryczne, jak równiez sa latwo rozbieralne, stanowiac jednoczesnie pewne pola¬ czenie.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, ha którym^ fig. 1 przedstawia schemat defektosko¬ pu magnetycznego, fig. 2 przedstawia pojedynczy elektromagnes z 'nabiegunnikiem, a fig. 3 kon¬ strukcje przegubu w przekroju.Defektoskop magnetyczny wedlug wynalazku sklada sie z dowolnej ilosci elektromagnesów 1 polaczonych ze soba za pomoca przegubów 2, któ¬ ra umozliwiaja ustawienie sasiednich elektromag¬ nesów 1 pod dowolnym katem wzgledem siebie.Natomiast skrajne elektromagnesy 1 sa zakon¬ czone samonastawnymi nabiegunnikami 3. Na jed¬ nym z przegubów 2 znajduje sie wylacznik 4, który poprzez sieciowy kabel 5 jest polaczony z przelacznikiem 6. Konstrukcje elektromagnesu 1 z nadbiegunnikiem 3 przedstawia fig. 2. Elektro¬ magnes 1 sklada sie z rdzenia 7 o przekroju okra¬ glym, wykonanym z miekkiej stali. Na rdzeniu 7 nawiniete jest, uzwojenie 8 otoczone warstwa izo¬ lacyjna 9 i osloniete tuleja duralowa 10, która chroni rdzen 7 przed uszkodzeniami mechaniczny¬ mi i przepieciami powstajacymi przy wylaczaniu pradu.Na jednym koncu elektromagnesu 1 znajduje sie 4 nabiegunnik 3, dociskany do rdzenia 7 sruba. 11 za pomoca sprezyny 12, co umozliwia swobodne obracanie sie nabiegunnika 3 dookola wlasnej osi, ustawiajac powierzchnie czolowa równolegle* do po- wierzchni badanego przedmiotu. Drugi koniec rdze¬ nia 7 jest wcisniety w przegub 2, którego kon¬ strukcja jest dokladnie objasniona na fig. 3. Prze¬ gub 2 sklada sie z dwóch katowników 13 i 14, gdzie katownik 13 jest trwale -polaczony z rdzeniem 7 elektromagnesu 1, natomiast katownik 14 moze obracac sie swobodnie wokól sruby 15 stanowiacej os obrotu wzgledem rdzenia 7 drugiego elektro¬ magnesu 1. Katownik 14 jest dociskany do rdze¬ nia 7 sprezyna 16 przytrzymywana przez zatrzask 17. Katownik 14 moze równiez swobodnie obracac sie wzgledem katownika 13 na osi obrotu, która stanowi sruba 18 z nalozona dociskajaca sprezyna 19 przytrzymywana przez zatrzask 20. Zatrzask 20 jest wykonany w postaci krazka z centralnie wy- konanym owalnym otworem oraz rowkiem na po¬ wierzchni czolowej, przebiegajacym prostopadle do dluzszej osi elipsy otworu.W celu polaczenia dwóch elementów przegubu 2, wprowadza sie w otwory zatrzasków 17 lub 20 odpowiednie owalne konce srub 15 lub 18 z wy¬ stajacymi zaczepami. Operacji polaczenia lub roz¬ laczenia przegubu 2 dokonuje sie przy pomocy specjalnego klucza rurowego, wprowadzonego w otwór oslony 21 po wyjeciu zaslepki 22. Poprzez 3i przekrecenie zatrzaskiem 20 o kat 90° zaczep sru¬ by 18 zostaje wprowadzony do rowka zatrzasku 20 i dwa elementy przegubu 2 zostaja polaczone lub rozlaczone. Po rozlaczeniu elementów przegubu 2 zatrzaski 17 i 20 pozostaja we wlasciwych polo- zeniach, zabezpieczone przed wypadnieciem przez prowadnice 23 i 24.Sruby 15 i 18 oprócz polaczenia mechanicznego stanowia równiez elementy obwodu elektrycznego i sa polaczone ze soba lacznikiem 25 i lacznikiem 40 26, do którego dolutowany jest koniec uzwojenia 8, przy czym uzwojenia 8 wszystkich elektromag¬ nesów 1 sa polaczone ze soba równolegle a koniec kazdego uzwojenia 8 polaczony jest z rdzeniem 7.Sruby 15 i 18 sa odizolowane od katowników 13 45 i 14 za pomoca przekladek 27 i 28 a sruba 15 jest odizolowana od rdzenia 7 w ten sposób, ze prze- ' chodzi wewnatrz rdzenia 7. Poszczególne rdzenie 7 kontaktuja sie ze soba za posrednictwem zewnetrz¬ nych czesci przegubów 2 a drugi biegun stanowia 50 sruby 15 i 18 bedace równoczesnie osiami obrotu przegubów 2.Konstrukcja defektoskopu magnetycznego wedlug wynalazku pozwala na wyeliminowanie przewo¬ dów elektrycznych dochodzacych do kazdego elek- 55 tromagnesu, utrudniajacych manipulacje defekto¬ skopem a jednoczesnie latwych do uszkodzenia.W celu magnesowania badanego przedmiotu w zaleznosci od jego konstrukcji i wielkosci laczy sie odpowiednia ilosc elektromagnesów 1 za po- 60 moca przegubów 2 a nastepnie podlacza defekto¬ skop magnetyczny do zródla pradu. Po wlaczeniu poprzez wylacznik 4 pradu elektromagnesów 1 elementy przegubów 2 przyciagaja sie mocno, a tarcie miedzy nimi powoduje unieruchomienie 65 przegubów 2. Defektoskop magnetyczny wedlug5 84906 6 wynalazku, którego ksztalt w stanie wyla¬ czonym mozna swobodnie zmieniac, po wlaczeniu pradu staje sie sztywny, co pozwala na wygodne operowanie defektoskopem bez obawy jego zde¬ formowania pod dzialaniem sil magnetycznych.Konstrukcja przegubów 2 zapewnia ustawienie sa¬ siednich elektromagnesów 1 pod dowolnym ostrym katem wzgledem siebie co pozwala na otrzymanie defektoskopu magnetycznego o dowolnym ksztal¬ cie dopasowanym do magnesowania badanego przedmiotu o skomplikowanym ksztalcie i dowol¬ nej wielkosci. Powierzchnie styku poszczególnych elementów przegubów 2 i naftiegunników 3 sa plaskie, co calkowicie eliminuje szczeliny powie¬ trzne i zwiazane z tym straty energii magnetycz¬ nej. Natomiast rozlozenie uzwojen 8 na calej dlu¬ gosci defektoskopu, na wszystkich jego rdzeniach 7, zmniejsza straty zwiazane ze strumieniem roz¬ proszenia, co poprawia warunki chlodzenia a wiec w konsekwencji daje znaczne zmniejszenie cie¬ zaru uzwojen 8.Defektoskop magnetyczny wedlug wynalazku za¬ pewnia staly stosunek amperozwojów do dlugosci drogi strumienia magnetycznego, gdyz odlaczenie jednego elektromagnesu 1 powoduje równpczesnie odlaczenie jednego uzwojenia 8 i zmniejsza do nie¬ zbednego minimum ciezar defektoskopu.W celu rozmagnesowania badanego przedmiotu po przeprowadzonej kontroli wlacza sie przelacz¬ nik 6, który zmieniajac wielokrotnie kierunek strumienia megnetycznego z jednoczesnym odsu¬ waniem nabiegunników 3 od namagnesowanej po¬ wierzchni rozmagnesowuje badany przedmiot. 66/936/E6/73-I PL