PL84874B1 - - Google Patents

Description

*** '"' U.

Twórca wynalazku: Jan Sreniawski Uprawniony z patentu: Politechnika Czestochowska, Czestochowa (Polska) Sposób pomiaru rezystancji o duzych wartosciach Wynalazek dotyczy sposobu pomiaru rezystancji o duzych wartosciach rzedu 109—1!015£?.

Znany sposób pomiaru rezystancji o duzych wairtosciach polega na pomiarze galiwanom.et.rem przeplywajacych pradów pnzez rezystor wzorcowy, a nastepnie przez rezystor mierzony. Wartosc re¬ zystancji, mierzonego rezystora oblicza sie ze wzo¬ ru: Rx — Ra gazie: Rx — rezystancja mierzonego rezystora, RN — rezystancja wzorcowego rezystora, aN — wychylenie plamki galiwanoimetru przy wlaczanym rezystorze wzorcowym, ax — wychylenie plamki giailiwanometru przy wlaczonym rezystorze mierzo¬ nym.

Bomiiair tym sposobem jest niedokladny a zakres pomiaru ograniczony do wartosci rzedu 1010,Q.

Uklad umozliwiajacy pomiair tym sposobem wy¬ maga stosowania stabilizowanego zródla zasila¬ nia. Sposób ten znany jest z ksiazki: A. JeMonek, J. Gaszczak — Podstawy miernictwa elektryczne¬ go dla elektroników, czesc I strona 274—276, PWN — Warszawa, 1969 r.

Znany jest równiez sposób pomiaru rezystancji o duzych wartosciach^ polegajacy na pomiarze czasu rozladowania kondensatora rezystorem mie- nzonym. W trakcie pomiaru czasu rozladowywa¬ nia kondensatora mierzy sie woltomierzem o du¬ zej rezystancji wewnetrznej róznice napiec przed i po rozladowaniu kondensatora oraz napiecie zródla zasilajacego uklad pomiarowy. Wartosc re¬ zystancji mierzonego rezystora oblicza sie ze wzo- ru: 1 Rx 4U Cx + Ce + Cd u \ SRe Rd ) gdzie: Rx — rezystancja mierzonego rezystora, ^U — róznica napiec przed i po rozladowaniu /Kondensatora,, U — napiecie zródla zasilajacego uklad pomiarowy, Cx — pojemnosc wlasna mie¬ rzonego rezystora, Ce — pojemnosc wlasna wolto¬ mierza, Cd — pojemnosc kondensatora, t — czas rozladowania kondensatora rezystorem mierzonym, Re — rezystancja wewnetrzna woltomierza, Rd — rezystancja kondensatora.

Pomiar tym sposobem nie zapewnia duzej do¬ kladnosci ze wzgledu na stosowanie woltomierzy charakteryzujacych sie niska kllasa dokladnosci.

Obliczenia sa klopotliilwe z uwagi na koniecznosc uwzgledniania w trakcie obliczen pojemnosci wol¬ tomierzy i rezystora mierzonego, jak równiez re¬ zystancji woltomierza i kondensatora. Sposób ten znany jest z ksiazka: A. Jeilonek, J. Gaszczak — Podstawy miernictwa elektrycznego dla elektro¬ ników, czesc I, strona 277—279, PWN — Warsza¬ wa, ,1969 r.

Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie- 848743 84874 4 nionych niedogodnosci i opracowanie sposobu po¬ miaru rezystancji o duzych wartosciach, umozli¬ wiajacego pomiar z wiejksza niz dotychczas dokla¬ dnoscia, przy jednoczesnym wyeliminowaniu wply¬ wu niestalosci w czasie pomiaru napiecia zasila¬ jacego uklad pomiairoiwy.

Cel ten osiagnieto dziejki termu, ze kondensator rozladowuje sie dwukirotoie, raz przez rezystor mierzony, a drugi raz przez rezystor wzorcowy, przy czym rozladowania dokonuje sie przez zmia¬ ne ibiegunowosci ukladu zasilania i mierzy czas rozladowania kondensatora polaczonego szeregowo z rezystorem mierzonym oraz czas rozladowania kondensatora polaczonego szeregowo z rezystorem wzorcowymr a-mstejpnie oblicza sie wairtosc re- zyisihanictji irii&ibnej ze wzoru: tx Xvv — i*N gdzie: Rx — rezystancja mierzonego rezystora, RN — rezystancja wzorcowego rezystora, tx — czas rozladowania kondensatora polaczonego z re¬ zystorem mierzonym, tN — czas rozladowania kon¬ densatora polaczonego z rezystorem wzorcowym.

Pomiar proponowanym sposobem nie jest zalezny od wartosci pojemnosci kondensatora, jak i od po¬ jemnosci wlasnej i kilaisy dokladnosci woltomierza.

Proponowany sposób nie wymaga stosowania zródla zasalania o stabilizowanej wartosci napiecia oraz umozliwia pomiar z wieksza dokladnoscia niz dotychczasowymi sposobami. Obliczanie war¬ tosci rezystancji mierzonego rezystora jest latwe i nie wymaga stosowania skomplikowanych wzo¬ rów. Sposób ten nadaje sie szczególnie do kon¬ trola poprodukcyjnej wytwarzanych rezystorów o duzeij wartosci.

Na rysunku uwidoczniony jesst przyklad ukladu umozliwiajacego pomiar rezystancji o duzych war¬ tosciach proponowanym sposobem.

Uklad sklada sie z kondensatora 1 polaczonego szeregowo z równolegle polaczonymi rezystorami, wzorcowym 2 i mierzonym 3 oraz przelaczniikóem 4. Uklad polaczony jest poprzez przelacznik 5 zmieniajacy biegunowosc zasilania ze zródlem pra¬ du stalego. Równolegle z kondensatorem 1 pola¬ czony jest woltomierz elektrostatyczny V.

Przykladowo, uklad zasila sie napieciem stalym z zasilacza wysokiego napiecia o wartosci 1 kV.

Kondenisator 1 o pojemnosci 10 \k¥ polaczony sze¬ regowo z rezystorem wzorcowym 2 o wartosci MD, klasy 0,06 laduje sie napieciem o warto¬ sci 0,9 kV, a nastepnie po przelaczeniu przelacz¬ nika 5, zimienia sie biegunowosc zasilania ukladu io i rozladowuje sie napiejciem o wartosci minus 0,0 kV. Gzas rozladowania kondensatora 1 mie¬ rzony sekundomierzem elektrycznym wynosi 98,35 sekund. Nastepnie przelacza sie przelacznik 4, któ¬ ry wlacza szeregowo z kondensatorem 1 rezystor mierzony 3, po czym przelacza sie ponownie prze¬ lacznik 5, zmieniaijacy biegunowosc zasilania ukaa- du i miierzy sie czas rozladowania kondensatora 1 napieciem o wairtosci 0,9 kV.

Do pomiaru rezystora 3 wykorzystano rezystor dekadowy o rezystancji 7,8 MD, a czas rozladowa¬ nia kondensatora 1 wyniósl 712,76 sekund. War¬ tosc rezystanciji mierzonego rezystora 3 obliczona sposobem wedlug wynalazku, wyniosla 7,803 MD.

Blad pomiaru miesci sie w granicach dopuszczal- nych dla klasy mierzonego rezystora 3. ^-r <^ (V.

Drukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, Zam. 2539/76 Cena 10 zl

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób pomiaru rezystancji o duzych wartos- 30 ciach, polegajacy na naladowaniu okreslona war¬ toscia napiecia kondensatora i rozladowaniu go przez rezystor mierzony oraz pomiarze czasu tego rozladowania, znamienny tym, ze kondensator (1) rozladowuje sie dwukrotnie, raz przez rezystor 35 mierzony (3) o rezystancji Rx a drugi raz przez rezystor wzorcowy (2) o rezystancji RN, przy czym rozladowania dokonuje sie przez zmiane bieguno¬ wosci ukladu zasilania i mierzy czas rozladowa¬ nia tx kondensatora (1) polaczonego szeregowo z 40 rezystorem mierzonym (3) oraz czas (rozladowa¬ nia tN kondensatora (1) polaczonego szeregowo z (rezystorem wzorcowym (2), a nastepnie oblicza sie wartosc rezystancji Rx ze wzoru: 45 RX = RN— *