Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób rozkladania mieszanin gazo¬ wych, w szczególnosci powietrza i zna¬ mienny (jest tern, ze sprezone powietrze rozdziela sie na dwie czesci, z których jed¬ na rozpreza sie od temperatury otoczenia i przepuszcza przez wymiennik ciepla do koiluimny wysokiej preznosci dwukolumno¬ wego przyrzadu rozdzielczego, podczas gdy druga czesc sprezonego powietrza przepu¬ szcza sie naprzód przez wymiennik ciepla, chlodzony odplywajapym azotem i przez wyparnik, a potem rozpreza w kolumnie wysokiej preznosci zapomoca zaworu dla¬ wiacego, Rozprezarka oziebia pierwsza czesc powietrza do bardzo niskiej tempe¬ ratury i odciaza w ten siposób wymiennik ciepla (oziebiacz), który nie potrzebuje o- ziebiac czesci powietrza rozprezonej w roz- prezarce. Azot wyplywajacy z oziebiacza sluzy jeszcze do osuszania i oczyszczania powietrza swiezego.Istota wynalazku niniejszego jest za¬ tem podzial strumienia swiezego powietrza na czesci, z których jedna oziebiona do temperatury otoczenia wpuszcza sie do rozprezarki ji po przepuszczeniu przez oziebiacz dostaje sie do kolumny wysokiej preznosci dwukolumnowego przyrzadu, podczas gdy druga czesc przepuszcza sie przez oziebiacz oraz wyparnik i rozpreza* na dostaje sie przez zawór dlawiony dokolumny wysokie) preznosci wspomniajne- go przyrzadu, którego przyklad wykonania uwidoczniono na" rystinku.Czesc przerabianego powietrza sprezo¬ nego rozpreza sie w rozprezarce A, skad przewodami 1 i 2 dostaje sie do oziebiacza 7, poczem przepuszczona jeszcze przez we- zownice 3 wyparnika 16 dostaje sie przez wylot 4 do kolu/mny wysokiej preznosci 9 dwukolumnowego przyrzadu. Druga czesc sprezonego powietrza swiezego dostaje sie przewodem 6 do oziebiacza 7, chlodzonego przez odplywajacy azot i po przejsciu wy¬ parnika 3 rozpreza sie w kolumnie wyso¬ kiej preznosci, za posrednictwem zaworu dlawiacego 8. Kazprezone powietrze dosta¬ je sie do kolumny wysokiej preznosci 5 przez otwór 9. Zimne gazy z rozprezarki wpuszcza sie, jak juz wspomniano, przez przewód^. , Azot skrapla sie w skraplaczu 10 i zbie¬ ra sie na dnie 11, poczem przeplywa przeia rure 12, zawór 13, rure 14 i przez wylot 15 dostaje sie u góry do kolumuny miskiej preznosci. Plynny okolo 40% -wy tlen cieiAiy, zbierajacy sie na dnie wyparnika 16, wpuszcza siie za posrednictwem rury 17, zaworu 18 i tryskacza 19 do górnej cze¬ sci kolumny.Przeprowadzenie tego sposobu zgodnie z wynalazkiem polega zatem na wyzyski¬ waniu adiabatycznego rozprezania sie ga¬ zów, gdzie przyrzad rozdzielczy otrzymuje ciagle nadmiar zimna, przyczem czesc sprezonego powietrza przerabia sie bezpo¬ srednio w rozprezarce. W ten sposób na¬ tychmiast ipo puszczeniu w ruch urzadzenia mozna doprowadzac do przyrzadu roz¬ dzielczego wieksze ilosci bardzo oziebio¬ nego powietrza, co w porównaniu z do¬ tychczas stosowanym sposobem dlawienia ma te zalete, ze dawniej osiagana stopnio¬ wo i bardzo powoli znizka temperatury, np. cd+20°do—140° C, podcizas gdy w omawianem urzadzeniu osiaga sie niska temperature natychmiast, be'z straty czasu.Wprawdzie dawniej stosowano juz po¬ dobnie pracujace rozprezarki, lecz tylko do skraplania powietrza w przyrzadach jednokolumnowych a nie do wytwarzania wysokoprocentowego tlenu, bo nie mozna bylo przepuscic przez rozprezarke zbyt wielkiej ilosci gazu, ,gdyz wtedy pozadane rozdzielanie sie skladników mieszaniny ga¬ zowej napotykalo na powazne przeszkody.Takie trudnosci uniknieto w mysl wy¬ nalazku, a nawet osiagnieto osobne ko¬ rzysci, bo uzycie rozprezarki (przy zacho¬ waniu scisle okreslonego obiegu kolowego podczas jej pracy) do rozdzielania sklad¬ ników powietrza w przyrzadach rozdziel¬ czych z wielokrotnem przekraplaniem da¬ je bardzo dobre wyniki termodynamiczne i daje oszczednosci w uzyciu energji. Te korzysci tlomacza sie tern, ze powietrze rozprezone adiabatycznie w* rozprezarce w|pusziaza sie do pierwszej kolumny roz¬ dzielczej (kolumna wstepnego oczyszcza- niia wzglednie przekraplania) w ten sposób, aby swieze powietrze sprezone dostawalo sie bezposrednio do rozprezarki bez wiek¬ szego oziebiania wstepnego. W ten sposób skraplanie powietrza jest mozliwie najlep¬ sze i w pierwszej kolumnie otrzymuje sie wstepny wytwór zawierajacy 40—50% tlenu. Poniewaz do wstepnego chlodzenia rozprezonego powietrza trzebaby mniej¬ szych ilosci ciepla, wiec wytwór plynny o- trzymuje sie droga znacznie tansza niz daw¬ niej, bo dopiero te ciecz bogata w tlen i otrzymana znacznie taniej niz to bylo moz¬ liwe dawniejszemi sposobami poddaje sie dalszemu przekraplaniu w pozostalych ko¬ lumnach i otrzymuje sie ciekly tlen 99%- wy, a nawet czysty.Zalety tego urzadzenia sa nastepujace: okres rozruchu przyrzadu rozdzielczego jesit znacznie krótszy, oszczednosc czasu wy¬ nosi okolo 50%; oszczednosc na energji w — 2 -dkire&fe rozruchu jesi równiez anaczna tern bardziej, iz rozprezarka dostarcza sily. Zu¬ zycie energji zmniejsza sie o okolo 10%, W omawianem urzadzeniu wymiary wyfriiennika ciepla (oziebiacza) moga "byc znacznie mniejsze niz w dawniej szych u- rzadzeniach, ho wielkosc jego musi byc do¬ stosowana nie do calej ilosci powietrza, lecz tylko do jego mniejszej czesci. Zasto¬ sowanie przebiegu adiabatycznego umozli¬ wia wieksze ochladzanie mieszaniny gazo¬ wej wysokiej preznosci, niz to jestizwykle wymagane, wiec w przyrzadzie rozdziel¬ czym pozostaje nadmiar zimna, który wy¬ zyskuje sie do suszenia i oczyszczania lod dwutlenku wegla) swiezego powietrza. Po¬ zostala reszte zimna mozna uzyc jeszcze do innych celów, np. do wytwarzania lodu lub do chlodzenia. PL PL