PL8473B1 - Zapalnik czasowy. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy zapalników czaso¬ wych, w szczególnosci zas mechanicznego zapalnika czasowego do granatów lub tym podobnych pocisków. W zapalnikach cza¬ sowych, w których chwile wybuchu okresla mechanizm zegarowy, wprawiany w ruch w chwili wystrzalu, wszystkie pracujace cze¬ sci sa z koniecznosci delikatne, 'a mimo to musza byc dostatecznie odporne na dziala¬ nie gwaltownych wstrzasnien, na które sa wystawione. Oprócz tego czesci te musza byc zaopatrzone w zabezpieczenia, dajace bezwzgledne bezpieczenstwo czesciom dzia¬ lajacym, samemu pociskowi, w który jest wkrecony zapalnik, jako tez obsludze, któ¬ ra ma do czynienia z pociskiem.Poniewaz konstrukcja czesci pracuja¬ cych i zabezpieczajacych jest bardzo deli¬ katna, i ma tak istotne znaczenie dla do¬ datnich wyników nowoczesnej artylerji, wiec zalezy na tern, aby obsluga i nasta¬ wianie tego mechanizmu wymagaly jak najmniej czynnosci. Celem wszystkich wy¬ nalazców w tej dziedzinie jest skonstruowa¬ nie mechanicznego zapalnika czasowego, w którym zadnej z jego czesci nie trzeba u- suwac, skoro zapalnik raz juz zostal wlo¬ zony. Poniewaz same zapalniki jak i gra¬ naty, dla których one sa przeznaczone, mo¬ ga byc nieraz dlugo przechowywane, a la¬ dunek detonujacy zapalnika, tudziez ladu¬ nek wybuchowy granatu z czasem sie psu¬ ja, wiec zazwyczaj przechowuje sie zapal¬ niki i granaty nienaladowane i laduje sie dopiero na krótko przed uzyciem. Czynnosc ta wymaga usuniecia powloki zapalnika, aby mozna bylo odslonic komore splonki celem zalozenia tej ostatniej, Wobec tegojest mozliwe, ze porzadek ukladu czesci mechanizmu ulegnie zmianie, skutkiem cze¬ go zwieksza sie niebezpieczenstwo dla za¬ palnika i bbslugi.Celem unikniecia powyzszych trudnosci stosuje sie w zapalnikach w mysl wyna¬ lazku urzadzenie, umozliwiajace 'zalozenie splonki detonatora do zapalnika, nie rusza¬ jac skladowych czesci mechanizmu zapal¬ nika. Cel Hen osiaga sie przez zastosowanie specjalnej komory dla splonki, w która wklada sie splonke i jej ladunek, a lpotem ustawia sie ja w odpowiednrem roboczem polozeniu w stosunku do mechanizmu na¬ stawiajacego i iglicy w dnie zapalnika. Ta¬ ka komora splonki moze byc zmontowana z nienaladowanym zapalnikiem, gdy zas ten ostatni ma byc uzyty, to sie ja wyjmu¬ je, zaklada sie splonke oraz ladunek i zno¬ wu sie wklada do zapalnika. Rozwiazanie moze byc takze takie, ze komore splonki wklada sie do zapalnika dopiero wtedy, gdy zapalnik ma byc uzyty.W pewnych typach zapalników mecha¬ nicznych czesci laczace czepiec nastawia¬ jacy z kadlubem zapalnika sa wtloczone, a w innych wypadkach sa osadzone w kadlu¬ bie zapalnika, materjal którego potem sie zagina, aby zapobiec usunieciu tych czesci.W obu tych wypadkach nie mozna usunac czesci laczacych czepiec nastawiajacy z kadlubem zapalnika, nie niszczac albo ka¬ dluba albo czepca, albo obu tych czesci ra¬ zem. Poniewaz w mechanizmie zawartym w czepcu nastawiajacym "moze zajsc wiele przypadkowych zmian przed lub po próbie zapalnika, wiec bardzo czesto jest pozada- nem móc dostac sie do wnetrza mecha¬ nizmu celem zbadania tych zmian, co moz¬ na uczynic tylko wtedy, gdy czepiec hasta- wiajacy latwo oddzielic od kadluba zapal¬ nika. Zmiany te w mechanizmie moga byc bardzo nieznaczne i po usunieciu ich za¬ palnik moze byc znowu gotowy do uzytku.Nalezy pamietac, ze howoczesny zapalnik jest przyrzadem precyzyjnym o skompliko¬ wanej i kosztownej konstrukcji, wiec do¬ browolne niszczenie jego, aby móc zbadac wnetrze mechanizmu, jest nieekonomiczne.Wspomniane wady usuwa wynalazek w ten sposób, ze czesci, laczace czepiec nai- stawiajacy z kadlubem, przy wszelkich o- kolicznosciach sprzegaja je nalezycie, przyczem tarcie pomiedzy czepcem a ka¬ dlubem mozna dowolnie regulowac. Aby poszczególne czesci nie mogly zmieniac swego wlasciwego polozenia, co mogloby nastapic skutkiem obluzowania jakiejs cze¬ sci przy sprzeganiu lub zaryglowywaniu, czesci laczace sa tak osadzone, ze powsta¬ jaca przy wystrzale sile odsrodkowa spo- zytkowuje sie do utrzymania czesci lacza¬ cych w polozeniu roboczem.Glównym przedmiotem wynalazku jest zapalnik mechaniczny, w szczególnosci zas ulepszona obsada splonki.Wynalazek ma dalej na celu taka kon¬ strukcje mechanicznego zapalnika, przy której splonke mozna bylo laczyc z mecha¬ nizmem zegarowym w kazdej chwili bez zmiany nastawienia tego mechanizmu, jak równiez urzadzenia, laczace czepiec nasta¬ wiajacy z kadlubem zapalnika i narzady do ich nastawiania. Urzadzenia te sa przytem tak wykonane, ze w kazdej chwili mozna odlaczyc kolpak nastawiajacy od kadluba, jednakze wszelkie niespodziewane przesu¬ niecia tych czesci w stosunku do siebie po zlozeniu ich ze soba sa niemozliwe.Jedna z postaci wykonania wynalazku przedstawiono na fig. 1 w przekroju piono¬ wym, na fig. 2—w przekroju wedlug linji 2—2 na fig. 1, na fig. 3—w przekroju we¬ dlug linji 3—3 na fig. 2, na fig. 4 — w przekroju poprzecznym z odmiana pewne¬ go szczególu konstrukcji. Fig. 5 przedsta¬ wia przekrój wedlug linji 5—5 fig. 4, fig. 6 przedstawia komore splonki w mysl wyna¬ lazku. Fig. 7 przedstawia w widoku inne wykonanie takiej komory. Fig. 8 przedsta¬ wia w wiekszej skali przekrój czesci zapal¬ nika z zalozona na miejsce komora splonki.Fig. O przedstawia w wiekszej skali prze¬ krój czesci zapalnika z komora splonki we¬ dlug fig- 7. Fig. 10 jest rzutem poziomym odpowiadajacym fig. 6 i 7. Fig. 11 przed¬ stawia w wiekszej skali przekrój czesci me¬ chanicznego zapalnika z nowem urzadze¬ niem do nakrecania mechanizmu zegaro¬ wego.Cyfra 10 oznacza kadlub zapalnika, za¬ opatrzony w gwint 11, aby go mozna wkre¬ cic w ostroluk granatu. W górnej czesci ka¬ dluba jest wykonane wydrazenie 12, w któ- rem jest osadzony mechanizm zegarowy 13. Górny koniec kadluba ma nieco mniej¬ sza srednice, skutkiem czego powstal wy¬ step, o który opiera sie dolny koniec czep¬ ca nastawiajacego 14. W górnej czesci ka¬ dluba jest tez wykonany rowek okólny 15 o przekroju prostokatnym, na wewnetrz¬ nej zas powierzchni dolnej czesci czepca znajduje sie podobnie taki sam zlobek 16 o szerokosci jednakowej, lecz o glebokosci mniejszej od rowka 15. Po nalozeniu czep¬ ca na kadlub obydwa rowki stanowia ra¬ zem pierscieniowa komore o prostokatnym przekroju, do tej komory zaklada sie cze¬ sci sprzegajace czepiec z kadlubem i skla¬ dajace sie z jednej pary czesci 17, 18, o ksztalcie krzywym, zatoczonych podlug lu¬ ku kola i z drugiej pary 19, 20. Calkowita dlugosc zewnetrzna wszystkich tych czesci jest nieco mniejsza od dlugosci obwodu zlobka 16, podczas gdy grubosc ich jest ta¬ ka sama, lub nieco mniejsza od glebokosci rowka 15 w kadlubie. Czesci 17 i 18 sa za¬ opatrzone w pewna liczbe otworów, pokry¬ wajacych sie z otworami czepca. Sruby 23 przytrzymuja czesci 17 i 18 w zlobku 16 czepca.Czesci 17 leza w zlobku 15 nawprost siebie, a pomiedzy ich koncami pozostaje wolna przestrzen nieco wieksza od dlugosci czesci 19 i 20, które posiadaja otwory 24 dla cienszych konców srub 26. Gdy sruby 26 sa wkrecone, to wystepy ich, utworzone skutkiem zmniejszenia srednicy konców srub, przyciskaja czesci 19 i 20 do dna zlobka 15 w kadlubie. Przez silniejsze lub slabsze dokrecanie srub 26 i zmiana ich na¬ cisku mozna regulowac tarcie czesci 19, 20 o kadlub 10.Przy skladaniu umieszcza sie czesci 17, 18, 19 i 20 pokolei w rowku 15, poczem na¬ klada sie czepiec nastawiajacy na górny koniec kadluba 10, nadajac mu polozenie takie, jak na fig. 1 — 3; potem obraca go sie, az otwory w czepcu i czesciach laczacych przypadna nawprost siebie tak, ze mozna wlozyc sruby 23. Po wlozeniu srub 23 w otwory 14 czepca i wejscia cien¬ szych konców tych srub w otwory 24 czesci 19, mozna, jak wyzej powiedziano, zmie¬ niajac nacisk wystepów tych srub, zmieniac tarcie czesci 19 o dno rowka 15. Gdy cze¬ sci laczace sa w ten sposób zlozone, to nie* ma obawy, aby kolpak 14 mógl zsunac sie z kadluba 10, a stopien swobody obracania sie jego na kadlubie mozna dowolnie zmie¬ niac.Przed wystrzalem mozna usunac nie¬ które lub wszystkie sruby 23. Usuniecie tych srub nie wplynie wtedy na polaczenie czepca z kadlubem zapalnika, bo sila od¬ srodkowa, dzialajaca na zapalnik w czasie lotu pocisku po wystrzale, przyciska czesci 17 i 18 do dna rowka 16 z dostateczna sila.Przy wykonaniu wedlug fig. 4 i 5 rowek 15 i zlobek 16 w kadlubie i w czepcu maja jednakowa glebokosc, podczas gdy grubosc lacznikowych czyli zaryglowujacych odcin¬ ków, z których tylko jeden 27 jest przed¬ stawiony na rysunku, moze byc równa lub mniejsza od tej glebokosci. Czesci laczni¬ kowe przy skladaniu zapalnika moga byc umieszczone albo w zlobku czepca, albo w rowku kadluba. Po zlozeniu czesci wkreca sie srube zaryglowujaca 29 w czepiec 14 tak, ze jej cienszy koniec wchodzi w otwór w wycinku 27, wypychajac go z rowka 16 w Czepcu do rowka 15 w kadlubie, dopóty, dopóki okolo polowy grubosci odcinka nie bedzie sie znajdowac w kazdym rowku (fig. - 3 —4). Sruby i3, przechodzac przez otwory czepca 14 i wchodzac w nagwintowane o- twory odcinka 27 mocno zaryglowuja ten ostatni. Jezeli czepiec ma byc zdjety z kad¬ luba 10, to wykreca sie sruby 28 i wciaga sie odcinek 27 zapomoca srub 25 do rowka 16 w czepcu.Na fig. 6—11 widac, ze na przedluzeniu osi iglicy 30 znajduje sie przewód do ko¬ mory detonacyjnej 31, przyczem w dolnym koncu tego przewodu jest naciety gwint dla korka 32. Fig. 8 uwidocznia, ze przewód ten ma czesc gladka 33 i czesc gwintowana 34 tak, ze mozna w nim osadzic komore splonki, przedstawiona na fig. 6 o czesci gladkiej 35, dopasowanej do czesci 33 i cze¬ sci gwintowanej 36, dopasowanej do czesci nagwintowanej 34. Przy wykonaniu we¬ dlug fig; 9 przewód ten sklada sie z czesci gladkiej 37, sredniej gwintowanej czesci 38, oraz jeszcze jednej gladkiej 39.W przewodzie miesci sie komora splonki, przedstawiona na fig. 7, gladka czesc 40 która jest dopasowana do gladkiej czesci 37, gwintowana czesc 41 do czesci gwinto¬ wanej 38, gladka zas czesc 42 do czesci gladkiej 39.W obu wykonaniach komora splonki ima gniazdo 43 dla splonki 44, oraz przewód 45, który od gniazda 43 przechodzi przez cala komore splonki 31 i laczy sie z komo¬ ra detonacyjna i Jest wypelniony prochem.Dolny koniec komory splonki ma w 46 szczeline dla odkretki lub innego odpo¬ wiedniego narzedzia, uzywanego do osa¬ dzenia komory w kadlubie. Równiez w obu wykonaniach komory splonki (fig. 6 i 7) wystepy 47 opieraja sie o wystepy glad¬ kich czesci 33 i 37 i tworza w ten sposób polaczenia szczelne na gaz. Górny koniec gniazda 43 nieco nie dochodzi do dna wy¬ drazenia 48 w górnej czesci kadluba 10. W wydrazeniu 48 znajduje sie obracajaca sie lub przesuwajaca sie plyta zabezpieczajaca 49 chroniaca splonke 44 przed iglica.Gniazdo 43 jest nieco glebsze nizby to od¬ powiadalo dlugosci splonki 44, tak, ze nie¬ ma niebezpieczenstwa przedwczesnego jej wybuchu, wskutek zetkniecia sie z plyta za¬ bezpieczajaca 49.Wynalazek dotyczy równiez kilku spo^ sobów, umozliwiajacych dostep do mecha¬ nizmu zegarowego, który mozna wskutek tego nakrecac od strony dna kadluba 10.Jeden ze sposobów polega na tern, ze sred¬ nicowo nawprost gniazda dla komory splonki znajduje sie w kadlubie drugi prze¬ wód, który zamyka sie nagwintowanym korkiem, dajacym sie wykrecic, gdy me¬ chanizm zegarowy ma byc nakrecony. Naj¬ bardziej odpowiednie urzadzenie dla umoz¬ liwienia dostepu do nakrecania mechanizmu zegarowego od spodu kadluba przedstawia fig. 11. Przez kadlub 10 przechodzi prze¬ wód 50, który laczy komore detonujaca 31 z górna czescia kadluba. Przewód ten roz¬ szerza sie u góry i u dolu. Zgóry wchodzi w ten otwór szerszy koniec obracajacego sie w przewodzie czopa 52, którego dolna czesc otacza pierscien 53, przyczem ta dol¬ na czesc moze byc zaopatrzona w wystaja¬ ce obrzeze 54. W srodku czopa 52 znajdu¬ je sie wydrazenie 55, w dolnej zas czesci czopa 25 znajduje sie szczelina 56, w która wchodzi zawleczka 57, przechodzaca wpo- przek klucza 58 do nakrecania. Koniec te¬ go klucza wpoblizu zawleczki jest dopaso¬ wany do wydrazenia 55, a drugi jego ko¬ niec jest zakonczony glówka karbowana, zapomoca której trzpien mozna krecic. W górnej powierzchni rozszerzonej czesci 51 czopa 52 znajduje sie nieokragle wydraze¬ nie 60, w którem stale siedzi nieokragly ko¬ niec czesci, sluzacej do nakrecania mecha¬ nizmu zegarowego.Dzieki temu urzadzeniu mozna nakrecic mechanizm zegarowy od spodu kadluba 10, mimo, ze niema otwartego przewodu pro¬ wadzacego do komory splonki i do mecha¬ nizmu zegarowego. Niezaleznie od zastoso¬ wanej postaci wykonania wynalazku, caly mechanizm stanowiacy zapalnik mozna — 4 —zlozyc wraz z komora splonki i splonke, al¬ bo tez bez tych ostatnich Jezeli zapalniki mialyby byc przechowane przez dluzszy czas na skladzie, albo wiezione okretem na znaczna odleglosc, to lepiej byloby zlozyc zapalniki bez komór splonki, przyczem me¬ chanizm zegarowy 13 i wszystkie polaczo¬ ne z nim czesci bylyby juz przy skladaniu nastawione tak, ze potem nie trzeba ich juz ruszac. Jezeli zapalnik ma byc przygoto¬ wany do uzytku, przedtem nim sie go osa¬ dzi w granacie, to z dna kadluba wykreca sie korek 32 i ustawia sie komore splonki wraz ze splonka 44 w stcsownem poloze¬ niu. Kanal 45 wypelnia sie pastylkami pro¬ chu, komore detonacyjna 31 wypelnia sie prochem, poczem zaklada sie znowu korek 32. Gdyby splonka 44 zawiodla z jakiego¬ kolwiek powodu lub byla podejrzana, to mozna ja z latwoscia wymienic lub obej¬ rzec, nie wkladajac lub nie odslaniajac me¬ chanizmu zegarowego. Opisane urzadzenie umozliwia pewny i bezpieczny transport naladowanych pocisków. Kadlub 10 i cze¬ piec nastawiajacy 14 mozna tak mocno ze soba polaczyc, ze zadne wstrzasnienia nie moga tego polaczenia obluznic. Poniewaz wzajemne polozenie czesci osadzonych w kadlubie jest nastawione przez czepiec na¬ stawiajacy, wstrzasnienia te nie moga go naruszyc. Wzajemne polozenie kadluba i czepca nastawiajacego w stosunku do siebie moze byc zmienione tylko za- pomoca specjalnego klucza lub nastaw¬ nic, zapomoca których czepiec mozna na¬ stawic na kazde dowolne polozenie, aby, wyzwalajac mechanizm kadluba, spowodo¬ wac wybuch w pozadanej chwili, PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Mechaniczny zapalnik czasowy do pocisków z obracajacym sie czepcem nasta¬ wiajacym, przymocowanym do kadluba za¬ palnika przy pomocy » okólnych rowków, znamienny tern, ze posiada pierscieniowe odcinki, umieszczone w odpowiadajacych sobie rowkach czepca nastawiajacego, oraz kadluba zapalnika, przyczem przy sklada¬ niu zapalnika odcinki te wklada sie do rowka jednej ze skladanych czesci i wciska sie je czesciowo do zlobka drugiej czesci zapomoca srub lub podobnych narzadów tak, ze odcinki te, lezac jednoczesnie w obu zlobkach, sprzegaja ze soba czepiec i kadlub. 2. Mechaniczny zapalnik czasowy we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tern, ze rowek w kadlubie jest glebszy od rowka w czepcu, przyczem niektóre odcinki pierscieniowe wtlacza sie w rowek czepca, wyciagajac je czesciowo z rowka w kadlubie, co umozli¬ wia swobode ruchów czepca wzgledem ka¬ dluba, przyczem odcinki, lezace nawprost siebie, moga byc ulozone w grupach. 3. Mechaniczny zapalnik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tern, ze posiada u- rzadzenie do przesuwania narzadów sprzegajacych w ich polozenie ryglujace i do wycofywania ich z tego polozenia. 4. Zapalnik wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tem, ze iglica, kierowana przez me¬ chanizm zegarowy, jest umieszczona w czepcu nastawiajacym, pod nia zas znajdu¬ je sie w kadlubie zapalnika splonka, przy¬ czem pomiedzy iglice a splonke wklada sie plyte zabezpieczajaca. 5. Zapalnik wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze jest zaopatrzony w uruchomia¬ ny od zewnatrz przyrzad do nakrecania mechanizmu zegarowego, osadzonego w czepcu nastawiajacym, przyczem przyrzad do nakrecania mechanizmu zegarowego jest osadzony obrotowo w przewodzie, prowa¬ dzacym od mechanizmu zegarowego do ko¬ mory detonacyjnej, który to przewód, u- mozliwiajacy nakrecanie mechanizmu zega¬ rowego od strony dna kadluba, wspomnia¬ ny przewód do nakrecania szczelnie za¬ myka. Charles Henry Pearson. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy.t)o opisu patentowego Nr 8473. Ark. i. J^y.-/. ify.Z.Do opisu patentowego Nr 8473. Ark.

2. J* J6 jrfig.10. 4-Z Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL