PL84725B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwania selenu i telluru ze szlamów anodowych powstajacych podczas elektrolitycznej rafinacji miedzi.Obecnie do odzysku selenu i telluru ze szlamów anodowych stosuje sie sposoby pirometalurgiczne oraz cisnieniowe metody hydrometalurgiczne. Znane sa dwa sposoby pirometalurgiczne. Pierwszy z nich polega na tym, ze prazy sie szlam w piecach plomiennych przy podwyzszonej stopniowo temperaturze do 1073 K. Podczas prazenia selen oraz tellur ulegaja utlenianiu, utleniaja sie i sa zatrzymywane w urzadzeniach odpylajacych.Sposoby te wymagaja hermetycznej aparatury ze wzgledu na mozliwosc strat lotnych zwiazków selenu i telluru.Drugi sposób polega na tym, ze miesza sie szlam z soda oraz utleniaczem i poddaje topnieniu w temperaturze 650—850 K. Powstajace tlenki selenu i telluru wchodza w reakcje z soda dajac sole sodowe, które nastepnie luguje sie woda. Calkowita wydajnosc tych metod wynosi odpowied nio dla selenu okolo 90%, a dla telluru od 50-60%.Cisnieniowe metody hydrometalurgiczne polegaja na bezposrednim lugowaniu surowca wodnymi roztwora¬ mi sody, lub wodorotlenku sodowego pod cisnieniem od kilku do kilkunastu atmosfer w przypadku szlamów zawierajacych selen i tellur. Dla szlamów nie zawierajacych telluru lugowanie prowadzi sie za pomoca roztworów kwasu siarkowego.Podstawowa niedogodnoscia dotychczas znanych sposobów odzyskiwania selenu i telluru zawartych w szlamie anodowym jest ich nieskutecznosc i nieekonomicznosc w stosunku do szlamów zawierajacych 0,5—4% tych metali. Dodatkowa trudnosc stanowi koniecznosc wstepnego suszenia szlamu i hermetyzacja procesu w przypadku technologii pirometalurgicznych oraz stosowanie kosztownej, wysokocisnieniowej aparatury w do¬ tychczas znanych metodach hydrometalurgicznych.Sposób odzyskiwania selenu i telluru ze szlamów anodowych wedlug wynalazku polega na tym, ze mokry szlam anodowy poddaje sie dwustopniowemu przeciwpradowemu lugowaniu 25% roztworem kwasu azotowego w temperaturze 333-373 K przy stosunku faz 1 : 6 w czasie 20—22 ks. Otrzymany roztwór potrawienny poddaje sie calkowitemu odsrebrzeniu przez wytracenie srebra przy pomocy chlorku sodowego. Powstaly chlorek srebra jest kierowany do odzysku srebra. Odsrebrzony roztwór neutralizuje sie wodorotlenkiem sodu do wartosci pH = 6, przy zachowaniu w nim stosunku wagowego Cu : Se co najmniej 2:1. Wytracony podczas tej operacji2 84 725 koncentrat selenowo-tellurowy rozpuszcza sie w 25 procentowym roztworze kwasu siarkowego. Roztwór kwasu siarkowego zawierajacy rozpuszczone zwiazki selenu i telluru poddaje sie redukcji gazowym dwutlenkiem siarki w temperaturze otoczenia i przy intensywnym mieszaniu. Po wydzieleniu selenu roztwór ten rozciencza sie dwukrotnie woda i ponownie przeprowadza redukcje dwutlenkiem siarki w celu wydzielenia koncentratu tellurowego. Pozostala w roztworze miedz odzyskuje sie nastepnie na przyklad droga cementacji zelazem.Calkowity uzysk metali w tym procesie wynosi dla selenu okolo 90% i dla telluru 88%.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wysoki odzysk selenu i telluru ze szlamów anodowych zawierajacych mniej niz 4% tych metali w prostej, bezcisnieniowej aparaturze hydrometalurgicznej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania.P r z y k l a d. 5 kg mokrego szlamu anodowego poddaje sie dwustopniowemu przeciwpradowemu lugowa¬ niu 25 procentowym roztworem kwasu azotowego w temperaturze 353 K, w czasie 10,8 ks na kazdym stopniu, przy stosunku faz wynoszacym 1 : 6.Otrzymany roztwór zawierajacy 98tBB% Ag, 100% Cu, 85,5% Se i 88,3% Te zawartych w lugowanym szlamie poddaje sie odsrebrzeniu przez wytracenie srebra przy rJomocy 25 procentowego roztworu chlorku sodowego. Powstaly chlorek srebra po oddzieleniu od roztworu i przemyciu woda jest kierowany do odzysku tego metalu wedlug oddzielnej technologii. Odsrebrzony roztwór, który zawiera rozpuszczalne zwiazki Cu, S, Te i innych metali jak na przyklad Pb, neutralizuje sie nasyconym roztworem wodorotlenku sodu do wartosci pH = 6 przy zachowaniu stosunku wagowego Cu i Se w roztworze T:1. Wytracony podczas tej operacji koncentrat selenowo-tellurowy zawierajacy zwiazki Cu i Pb oddziela sie od roztworu i przemywa woda, a nastepnie rozpuszcza w 25 procentowym roztworze kwasu siarkowego w temperaturze otoczenia Pozostajacy nierozpuszczalny osad PbS04 odfiltrowuje sie, a roztwór zawierajacy rozpuszczone zwiazki selenu, telluru, oraz miedzi poddaje sie redukcji gazowym dwutlenkiem siarki w temperaturze otoczenia i przy intensywnym mieszaniu. Po wydzieleniu selenu roztwór rozciencza sie dwukrotnie woda i ponownie przeprowadza redukcje dwutlenkiem siarki w celu wydzielenia koncentratu tellurowego. Osady selenu technicznego i koncentratu tellurowego oddziela sie od roztworu kwasu siarkowego przez dekantacje, filtracje, a pozostaly roztwór zawierajacy rozpuszczone zwiazki miedzi jest kierowany do odzysku miedzi przez cementacje zelazem. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób odzyskiwania selenu i telluru ze szlamów anodowych uzyskiwanych w procesie elektrorafinacji miedzi, znamienny tym, ze mokry szlam anodowy luguje sie 25 procentowym roztworem kwasu azotowego w temperaturze 333—373 K i przy stosunku faz 1 :6 otrzymany roztwór zadaje sie chlorkiem sodu, po czym oddziela sie wytracony osad a przesacz zobojetnia sie za pomoca wodorotlenku sodu do pH = 6 przy zachowaniu stosunku wagowygo miedzi do selenu co najmniej 2:1, nastepnie wytracony koncentrat selenowo- tellurowy, oddziela sie i rozpuszcza w 25 procentowym roztworze kwasu siarkowego, po czym redukuje sie za pomoca gazowego dwutlenku siarki w dwóch stopniach przy róznych stezeniach kwasu siarkowego otrzymujac techniczny selen i koncentrat telluru. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL