Przedmiotem wynalazku jest regulator cisnienia cieczy roboczej panujacego w urzadzeniu hydraulicznym, zwlaszcza w komorze roboczej silownika, majacy szczególna charakterystyke dzialania, Mianowicie regulator ten nie reaguje na zmiany cisnienia, chocby dosc znaczne, Lecz zawarte w ustalonych granicach, natomiast przy dojsciu wartosci cisnienia do jednej Lub drugiej granicy dziala z bardzo duza predkoscia.Regulator wedlug wynalazku jest przeznaczony do obslugi silowników hydraulicznych wchodzacych w sklad urzadzenia górniczego o dzialaniu dynamicznym. Moze on znalezc zastosowanie i w innych przypadkach urzadzen hydraulicznych, w których taka szczególna charakterystyka regulacji cisnienia okaze sie celowa.Znanym regulatorem cisnienia ogólnie stosowanym w ukladach hydraulicznym jeet zawór sprezynowy. Np. stosuje sie go w przypadkach, w których silownik ma wciagu dluzszego czasu wywierac mozliwie stala sile.Zawór taki nastawiony na otwieranie sie przy pewnej róznicy cisnien i umieszczony w przewodzie zasilajacym komore robocza silownika, uzupelnia w niej straty cieczy spowodowane na skutek nieuniknionych przecieków.Dzieki temu cisnienie w tej komorze utrzymuje sie praktycznie na stalym poziomie. Dzialanie takiej regulacji jest powolne, gdyz zawór otwiera sie powoli stopniowo i równiez powoli stopniowo sie zamyka. Taka charakte¬ rystyka regulacji jest wystarczajaca a nawet jak najbardziej celowa w licznych przypadkach. Regulacja ta calko¬ wicie zawodzi, gdy silownik jest przeciwstawiony sile zmiennej, a regulator nie powinien reagowac na zmiany cisnienia stad pochodzace. Natomiast, gdy minima amplitudy zmiennego cisnienia zblizaja sie do okreslonej dolnej granicy, co moze nastapic w wyniku odksztalcen elementów, miedzy którymi silownik jest osadzony, albo w wyniku przecieków cieczy roboczej, niezbedne jest uzupelnienie tej cieczy przez blyskawiczne zalaczanie zasilania. Intensywne zasilanie musi byc natychmiast przerwane, gdy maxima amplitudy zmiennego cisnienia osiagna górna granice.Wynalazek umozliwil zbudowanie regulatora O wyzej wymienionej specyficznej charakterystyce dzialania.Istota wynalazku polega na zastosowaniu w regulatorze cisnienia ukladu niezrównowazonego opisanego ponizej, przerzucajacego w okreslonych warunkach pewne elementy z jednego ustawienia w drugie z duza predkoscia.2 84171 Wymieniony uklad stanowi sprezysty plaskownik i dwie sprezyny wywierajace nacisk na oba konce plas¬ kownika w kierunku jego srodka. Pod tym naciskiem plaskownik odksztalca sie przyjmujac postac luku. Jezeli na srodek tak zgietego plaskownika od strony jego wypuklosci bedzie wywierany nacisk przewyzszajacy sile zginajaca, plaskownik prostuje sie. Jego konce oddalaja sie od siebie wbrew dzialaniu sprezyn, które przy tym zostaje jeszcze bardziej sprezane. Gdy plaskownik wyprostuj* sie calkowicie, uklad staje sie niestabilnym.Mianowicie minimalny dalszy nacisk wywarty w tym samym kierunku na srodek plaskownika powoduje, ze plaskownik przyjmuje postac lukowato zgieta w przeciwna strone. Przy duzej sile sprezyn zgiecie to nastepuje bardzo szybko. Mozna ja okreslic jako przeskok plaskownika w inne polozenie. .Drugi uklad wchodzacy w sklad regulatora wedlug wynaJazku jest czujnikiem cisnienia majacym postac malego silownika o Jednej komorze roboczej zaopatrzonego w sprezyne, która przeciwdziala sile wywieranej na tlok dzialaniem cisnienia w komorze roboczej. Komora tego silnika jest polaczona z przestrzenia, w której cisnienie cieczy podlega regulacji. Spadek cisnienia powoduje wysuwanie tloka sila sprezyny, a zwiekszanie cisnienia powoduje wsuwania tloka wglab cylindra. Tloczyako tego silownika przesuwajac sie styka sie posred¬ nio za srodkiem sprezystego silownika i wywoluje jego stopniowe prostowanie, a w razie przekroczenia calko¬ witego wyprostowania wywoluje skok plaskownika wyjasniony powyzej.Trzeci uklad wchodzacy w sklad reaulatora jest stosunkowo prosty. Polega on na zastosowaniu suwaka nazwanego t dalszym ciagu suwakiem wykonawczyn^ który przyjmujac uderzenie plaskownika wyskakujacego z polozenia niestabilnego sam równiez przesuwa sie jednym skokiem. Czesc tego suwaka wystajaca poza regulator przestawia przelacznik elektryczny Lub rozdaielacze hydrauliczne, albo pneumatyczne sluzace do zalaczania zasHanie ciecza robocza przestrzeni, w której cisnienie ma byc regulowane, badz do wylaczam* tego zasilania. Tenuklad moze byc wykonany w róznych odmianach co M9 wplywa na istotewynalazku. Odmiany te dostosowuje #q do wspóldzialania z obranym typem wylaeanika czy rocLielecaa. Hf. okaaelo sie korzystne w przypadku stosowania przelacznika elektrycznego lub readzlelacza. nydrauliGznago, aby suwak wykonawczy spoczywal nieruchomo w krancowym poloioniu oczekujac na uderzenie, które go przerzuot w drugie pólcienie krancowe Natomiast w przypadku sterowania pneumatycznego, okazalo sie korzystniejsze, aby sie on poruszal powoli w miare prostowania prostownika, a dopiero w chwili przeskoku plaskownika wykonal dalszy posuw jednym skokiem az do polozenia krancowego.Ogólne dzialanie calosci regulatora wynika z powyisaego opisu. Z ehwltaminimalnego' przekroczeniepolo- zenia plaskownika, w którym jest on calkowicie wyprostowany, regulator nadaje bleskawiczni* impuls do za- laczenia lub wylaczenia zasilania przestrzeni, w Której cisnienie podlega regulacji- W celu nadawania tych impul¬ sów *ci#s w momenteoh osiagania zalozonych granie wartosci cisnienia dobiera sie w regulatorze wymiary poszczególnych eiementów, a zwlaszcza sile sprezyny wczujniku. i Przyklad wykonania regulatora wedlug wynalazku jest uwidoczniony r^a rysunku schematycznym na którym fig. 1 przedstawia regulator w przekroju osiowym plaszczyzna przeprowadzona wadluznie przez srodek elastycznego plaskownika, fig. 2 przedstawia ten sam regulator w przekroju osiowym plaszczyzna prostopadla do wyzej wymienionej, fig. 3 przedstawia suwak wykonawczy w przekroju, fig. A i fig, &przedstawiaja w podob¬ nych jak wyzej przekrojach fragment regulatora wykonanego w nieistotnej odmianie, W obudowie 1 znajduje sie czujnik cisnienia bedacy silownikiem o jednej komorze roboczej 2 z-tlokiem 3, tloczystóm 4 oraz sprezyna 6. Komora 2 ma przewód 6 do polaczenia z przestrzenia w której asnienie mo byc regulowane. Koniec tloczyska 4 jest polaczony z suwakiem 7 przesuwnym w obudowie 1. Suwak 7 jest iepiej widoczny na fig. 2 zas na fig. 1 widoczne sa jedynie jego dwa fragmenty. Ma on wewnetrz komore do której wysiegaja z niego dwa wystepy 8 skierowane ku sobie przeznaczone do styku ze srodkiem sprezystego plaskow¬ nika 9. Na kortce plaskownika 9 dzialaja dwie sprezyny 10 poprzez przesuwne elementy 11. Ponadto w obudo¬ wie 1 znajduje sie suwak wykonawczy 12 przesuwny po nieruchomym sworzniu 13. Suwak 12 jest zatrzymy¬ wany w dwóch krancowych polozeniach sprezyna zapadkowa 14 (fig. 3), suwak ten widoczny w calosci na fig. 2, ma dwa wystepy 15 widoczne na fig. 1. Przez otwory w tych wystepach przesuwaja sie swobodnie wystepy 8 suwaka 7. Czesc suwaka 12 wystajaca poza obudowe 1 sluzy do dzialania na urzadzenia sterujace zasilanie przestrzeni, w której cisnienie podlega regulacji.Z porównania fig. 1 i 2 z fig. 4 i 5 widac wyraznie nieistotna róznice w uksztaltowaniu suwaka wykonaw¬ czego 12. Na pierwszych wymienionych figurach oraz na fig. 3 suwak 12 ma szeroko rozstawione wystepy 15 wobec czego niewielkie zmiany wygiecia plaskownika 9 nie uruchamiaja tego suwaka, który spoczywa w poloze¬ niu krancowym zatrzymany z ograniczona sila sprezynowa zapadka 14. Odmiana przedstawiona na fig. 4 i 5 ma wystepy 15 bardziej zblizone z obu stron do plaskownika 9 i jest pozbawiona sprezynowej zapadki 14 wobec84171 3 czego suwak 12 w tej odmianie ulega powolnemu przesuwaniu, zanim ruch jego stanie sie bardzo szybki w wy¬ niku przeskoczenia plaskownika 9. PL