Przedmiotem wynalazku jest uklad konwertera cyfrowo-analogowego przeznaczonego do przetwarzania wejsciowego kodu cyfrowego przekazywanego za pomoca standardowych sygnalów stosowanych w technice TTL (cyfrowej) na proporcjonalne napiecia analogowe.Znane konwertery cyfrowo-napieciowe zbudowane sa w ten sposób, ze rezystorowy dzielnik, wykonany w postaci tzw. drabinki, jest swymi galeziami dolaczany przy pomocy kluczy pólprzewodnikowych do napiec odniesienia Uri lub Ur2 w zaleznosci od wartosci elementów kodu podawanego na wejscie danego klucza.Napiecia odniesienia sa sumowane w sieci rezystorów drabinki z uwzglednieniem wagi wejscia, do którego dola¬ czony jest klucz i na wyjsciu 1 uzyskuje sie napieciowy równowaznik kodu podawanego na wejscia. Klucze przelaczajace zbudowane sa zwykle przy uzyciu takich elementów pólprzewodnikowych jak: tranzystory polo¬ we, uklady tranzystorowo-diodowe lub specjalnie w tym celu opracowane uklady monolityczne. Ze wzgledu na naturalne wlasnosci stosowanych elementów oraz wymagane dokladnosci przetwarzania, wartosci rezystancji ogniw drabinki powinny byc jak najwieksze dla zminimalizowania wplywu zmiennych, zwlaszcza pod wplywem zmian temperatury, parametrów pólprzewodnikowych, natomiast ze wzgledu na szybkosc przetwarzania po¬ winny byc one mozliwie male dla stlumienia wplywu pojemnosci szkodliwych w ukladzie.Dekodery drabinkowe znanych konwerterów charakteryzuja sie z reguly duza rezystancja wewnetrzna, wykazujac jednoczesnie na ogól korzystna wlasnosc, polegajaca na stalej rezystancji wyjsciowej, niezaleznej od stanu kluczy przelaczajacych i wartosci napiecia wyjsciowego. Dla unikniecia wplywu rezystancji wyjsciowej konwertera na jego napiecie wyjsciowe przy jego obciazeniu przez uklady zewnetrzne, wyjscie konwertera laczy sie zwykle z wejsciem wzmacniacza operacyjnego stanowiacego element separujacy. Przy polaczeniu wzmac¬ niacza operacyjnego realizujacym wzmocnienie z odwróceniem znaku uzyskuje sie optymalne warunki pracy konwertera polegajace na zwarciu jego wyjscia do potencjalu wejscia odwracajacego wzmacniacza, bedacego bardzo bliskim potencjalu masy ukladu. W ten sposób praktycznie likwiduje sie wplyw zewnetrznych pojem¬ nosci na szybkosc dzialania ukladu. Napiecie wyjsciowe ukladu konwertera w polaczeniu ze wzmacniaczem mozna okreslic wyrazeniem:2 83764 Uwyj = (g2 L)(URl -UR2) gdzie R1 jest rezystancja wewnetrzna (wyjsciowa) dekodera drabinkowego, R2 rezystancja pomiedzy wezlem odwracajacym wzmacniacza operacyjnego, a jego wyjsciem, Uri i Ur2 napieciami odniesienia, a L wspólczyn¬ nikiem proporcjonalnosci miedzy kodem wejsciowym a napieciem wyjsciowym, mówiacym o stanie wejsc cyfro¬ wych ukladu z uwzglednieniem ich wagi.Wprawdzie zmiany stanów na wejsciach cyfrowych konwertera dokonywane sa na ogól jednoczesnie, ale sygnal wyjsciowy z drabinki jest znieksztalcony w wyniku róznic czasów propagacji od poszczególnych, wejsc do punktu sumowania wzmacniacza operacyjnego (wyjscia dekodera drabinkowego). Róznice te powoduja powsta¬ wanie na wejsciu wzmacniacza krótkotrwalych silnych zaklócen. Jezeli wzmacniacz charakteryzuje sie waskim pasmem przenoszenia w stosunku do szybkosci zmian synalów zaklócajacych, to zwykle eliminuje skutecznie te zaklócenia i nie dopuszcza ich na wyjscie. W ukladach szybkich konwerterów zmiany stanów na wejsciu konwer¬ tera nastepuja bardzo czesto, tak ze czas trwania stanów przejsciowych staje sie wspólmierny z okresem zmian sygnalów uzytecznych, a pasmo przenoszenia wzmacniacza jest z koniecznosci szerokie i sygnaly zaklócajace sa nadmiernie wzmacniane, przekraczajac znacznie sygnaly uzyteczne.Celem wynalazku jest uzyskanie ukladu szybkiego konwertera o duzej szybkosci przetwarzania przy mini¬ malnych zaklóceniach sygnalu wyjsciowego.Zadaniem wynalazku jest zbudowanie ukladu konwertera cyfrowo-analogowego w technice pólprzewod¬ nikowej pozwalajacego na stworzenie dwóch rozdzielnych ukladów polaczonych ze soba dla eliminacji zaklócen powodowanych przez róznice czasów propagacji sygnalów w ukladzie konwertera.Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie ukladu konwertera cyfrowo-analogowego z dekoderem drabin¬ kowym i kluczami przelaczajacymi wykonanymi z cyfrowych ukladów scalonych w polaczeniu z diodami i rezy¬ storami polaczonego z wejsciem wzmacniacza operacyjnego pracujacego na przemian w ukladzie wzmacniacza lub integratora.Zaleta konwertora wedlug wynalazku jest to, ze rezystancja wyjsciowa dekodera drabinkowego jest jedno¬ czesnie rezystancja wejsciowa dla wzmacniacza operacyjnego w ukladzie z odwracaniem polaryzacji, ze klucze konwertera zbudowane sa ze standardowych ukladów cyfrowych TTL, a polaczenie drugiego wejscia wzmac¬ niacza (nieodwracajacego) z wyjsciem dodatkowego klucza zbudowanego z takich samych elementów jak pozo¬ stale zapewnia kompensacje wplywów temperatury.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jego uproszczony schemat ideowy, zas fig. 2 uklad klucza z bramka logiczna.• Konwerter cyfrowo-analogowy wedlug wynalazku sklada sie z drabinkowego dekodera rezystorowego 1, w którym klucze przelaczajace 2, zbudowane ze standardowych bramek cyfrowych ukladów scalonych 3 sluza do przelaczania galezi drabinki pomiedzy zewnetrznym napieciem wzorcowym Urefi a napieciem nasycenia bramki logicznej, stanowiacym drugie napiecie odniesienia Uref2 polaczonego z wyjsciem wzmacniacza opera¬ cyjnego 4 poprzez rezystor sprzezenia zwrotnego 5, a z wejsciem wzmacniacza poprzez pólprzewodnikowy klucz 6 polaczony dodatkowo z jego wyjsciem poprzez kondensator 7, zas drugie (nieodwracajace) wejscie tegoz wzmacniacza operacyjnego jest polaczone poprzez opornik 10 z wyjsciem dodatkowego klucza 8 oraz poprzez kondensator 9 z wejsciem sterujacym pólprzewodnikowego klucza 6.Ze wzgledu na wykorzystanie jako napiecia odniesienia napiecia nasycenia tranzystora znajdujacego sie w ukladzie scalonym i takiego samego napiecia z tej samej plytki jako napiecia kompensujacego, na .wejscie wzmacniacza bedzie oddzialywala jedynie róznica napiec spowodowana niejednakowymi zmianami napiec nasy¬ cenia obydwu tranzystorów znajdujacych sie na jednej plytce ukladu scalonego. Podobnie podanie poprzez kondensator sygnalu kluczujacego na drugie wejscie wzmacniacza eliminuje koniecznosc stosowania ukladów odwracajacych faze sygnalu kluczujacego dla kompensacji zaklócen przedostajacych sie z obwodu sterowania klucza do wejscia wzmacniacza. PL