Uprawniony z patentu: Ukrainsky Nauchno-issledovatelsky inistitut selskokholzyai- stvennogo mashinostroenia, Charków (Zwiazek Socjalistyez- nych Republik Radzieckich) Oczyszczacz okopowych Przedmiotem wynalazku jest oczyszczacz oko¬ powych, stosowany w maszynach do zbioru c oko¬ powych i w podobnych maszynach rolniczych.Znane sa oczyszczacze do oczyszczania okopo¬ wych skladajace sie z kilku równoleglych walców, na powierzchniach których zamocowane sa zebra prowadzace.Walce' rozmieszczone sa w jednej plaszczyznie z minimalna szczelina promieniowa. Dwa walce rozmieszczone obok siebie maja przeciwne kierun¬ ki obrotu. Walce te zaopatrzone sa w dodatkowe, boczne walce, nad którymi zamocowane sa oslony tworzace roboczy kanal oczyszczacza, w którym przemieszczaja sie okopowe. Takie oczyszczacze stosuje sie w kombajnach buraczanych. Oczysz¬ czacze te umozliwiaja oczyszczanie buraków z za¬ nieczyszczen roslinnych i lisci lecz nie oddzielaja ziemi. Z powodu malej powierzchni oczyszczajacej i niewielkich predkosci roboczych, oczyszczacze te wykorzystywane sa nie wiecej niz w trzy-cztero- rzedowych maszynach do zbioru buraków jako po¬ mocnicze urzadzenie oczyszczajace.Znane sa takze oczyszczacze okopowych, w któ¬ rych oprócz walców z zebrami kierujacymi znaj¬ duja sie walce bez zeber, rozmieszczone powyzej walców poprzednich i przymocowane przegubowo do ramy za pomoca sprezynujacego wieszaka.Wieszak zabezpiecza oczyszczacz przed uszkodze¬ niem podczas pracy sprzatarek okopowych na gruntach kamienistych. 10 15 20 25 30 Oczyszczacze te nie daja jednakze mozliwosci oczyszczania okopowych z ziemi i tylko moga byc stosowane jako uzupelniajace urzadzenie oczyszcza¬ jace do usuwania zanieczyszczen roslinnych.Znane sa ponadto oczyszczacze okopowych za¬ wierajace zespoly zmontowane na ramie, przy czym kazdy zespól zawiera co najmniej dwa ob¬ racajace sie w jednym kierunku bebny, zaopa¬ trzone w zewnetrzne spiralne zebra kierujace, walec rozmieszczony powyzej poziomu usytuowa¬ nia bebnów i oslone ustawiona wzdluz walca.Oczyszczacze te dobrze oddzielaja gleby z oko¬ powych, lecz gorzej oczyszczaja je z chwastów i z pozostalosci lety, poniewaz tylko czesc okopo¬ wych poruszajaca sie wzdluz bebnów ma stycznosc z walcami oddzielajacymi te zanieczyszczenia.Celem wynalazku jest usuniecie wskazanych niedogodnosci. Zadaniem wynalazku jest opraco¬ wanie takiego oczyszczacza okopowych, który da¬ walby mozliwosc oczyszczania okopowych i z zie¬ mi i z pozostalosci roslinnych, mialby zwarta bu¬ dowe i duza wydajnosc i który mozna by bylo montowac na wielorzedowych maszynach do sprze¬ tu okopowych.Oczyszczacz okopowych zgodnie z wynalazkiem zawiera zmontowane na ramie zespoly, skladajace sie z co najmniej dwóch obracajacych sie w jed¬ nym kierunku bebnów, których zewnetrzne, po¬ wierzchnie zaopatrzone sa w spiralne zebra kie¬ rujace, z walca rozmieszczonego powyzej poziomu 83 3883 83 388 4 usytuowania bebnów i z oslony ustawionej wzdluz walca.Istota wynalazku polega na tym, ze zebra umo¬ cowane na bebnach tworza grupy, przy czym kie¬ runki skretu spiralnych zeber dwóch sasiednich grup sa przeciwne, a oslona naprzeciw strefy schodzenia sie kanalów spiralnych zeber ma okno, przez które przechodza okopowe zmieniajac kie¬ runek ruchu z kierunku wzdluz osi bebnów na kierunek promieniowy poprzez bebny i walec. W wyniku tego, ze zebra rozmieszczone sa grupowo i maja przeciwne kierunki skretu spiral i w wy¬ niku tego, ze okopowe przemieszczaja sie zarówno wzdluz jak i w poprzek bebnów, zostala znacznie zwiekszona wydajnosc i jakosc oczyszczania oko¬ powych.Jeszcze wiekszy efekt uzyskuje sie jezeli oczy¬ szczacz wedlug wynalazku bedzie mial bebny o róznych srednicach umocowane na ramie tak, ze wiekszy z nich bedzie usytuowany za mniejszym w kierunku ruchu okopowych. Wówczas w wyniku rozproszenia potoku oczyszczanej masy i jego fa¬ listego ruchu proces oczyszczania okopowych staje sie intensywniejszy.Celowe jest, zeby walec obracajacy sie w tym sa¬ mym kierunku co bebny i usytuowany powyzej bebna o wiekszej srednicy mial spiralne zebra kierujace. Przyspiesza to proces przechodzenia potoku oczyszczanej masy okopowych z kierunku osiowego w kierunek promieniowy, to jest w stro¬ ne okna wykonanego w oslonie ustawionej wzdluz walca, w którego strefie zachodzi najintensywniej¬ sze oddzielanie zanieczyszczen roslinnych i pozos¬ talosci gleby.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat oczyszczacza okopo¬ wych w widoku perspektywicznym, fig. 2 — prze¬ krój wzdluz linii II—II oznaczonej na fig. 1.Oczyszczacz okopowych z zanieczyszczen zawie¬ ra rame 1 (fig. 1), na której zmontowane sa ze¬ spoly 2 bebnów i walców oczyszczajace okopowe z ziemi i z roslinnych zanieczyszczen. Kazdy ze¬ spól 2 sklada sie z dwóch bebnów 3 i 4, walca 5 i oslony 6. Na zewnatrz bebnów 3 i 4 zamocowane sa spiralne, kierujace zebra 7. Zebra 7 tworza grupy 8 i 9, przy czym kierunki skretu spiral dwóch sasiednich grup 8 i 9 na "kazdym bebnie sa przeciwne.Aby uzyskac lepsze oczyszczanie okopowych, w zaleznosci od naturalnych warunków i typu ma¬ szyny stosowanej do sprzetu okopowych zwie¬ ksza sie ilosc bebnów 3 i 4 w zespole 2, przy czym jeden z bebnów 4 ma srednice wieksza niz srednica drugiego bebna 3 i znajduje si£ bezpo¬ srednio za bebnem 3 w kierunku ruchu okopowych.Poza tym, bebny 3\i 4 maja jednakowy kierunek obrotu zgodny z kierunkiem przesuwania sie maszy¬ ny. Kierunek obrctu pokazano strzalkami na fig. 1.Walec 5 rozmieszczony jest nad bebnem 4 (fig. 2), to znaczy nad bebnem o wiekszej srednicy i ma kierunek obrotu zgodny z kierunkiem obrotu beb¬ na 4, przy czym dla uzyskania lepszego oczyszcza¬ nia okopowych walec 5 ma kierujace zebra 10 w ksztalcie spirali.Do oddzielenia miedzy soba zespolów 2 sluza oslony 6, które maja okna 11 rozmieszczone na¬ przeciwko strefy schodzenia sie konców spiral- . nych zeber 7. Przez okna 11 przechodza okopowe 5 zmieniajac kierunek ruchu z kierunku osiowego wzdluz bebnów 3 i 4 na kierunek promieniowy poprzez bebny 3 i 4 i walec 5. Na ramie 1 od czola bebnów 3 i 4 i walca 5 znajduje sie naped 12 nadajacy bebnem i walcowi obrót w jednako¬ wym kierunku. Jako naped stosuje sie cylindrycz¬ ne zebate i lancuchowe przekladnie.Oprócz tego na ramie 1 od czola bebnów 3 i 4 i walca 5 ustawione sa oslony 13 zabezpieczajace przed przemieszczaniem sie oczyszczanej masy w kierunku osiowym.Dzialanie oczyszczacza okopowych jest nastepu¬ jace.Mieszanina okopowych 14, ziemi i roslinnych zanieczyszczen dostaje sie na powierzchnie bebnów 3 i 4. Na skutek dzialania zeber 7 okopowe 14 po¬ ruszaja sie wzdluz osi bebnów, a w strefie okna 11 wykonanego w oslonie 6 poruszaja sie w kierunku promieniowym poprzez bebny 3 i 4 i walec 5.Grudki ziemi zginane sa na bebnach i krusza sie na skutek dzialania sil bezwladnosci i uderzen zeber, a okopowe obracajac sie na tych bebnach wokól wlasnych osi, oczyszczaja sie z przylepio¬ nej do nich ziemi, która wysypuje sie przez ist¬ niejace miedzy bebnami szczeliny.W strefie schodzenia sie konców spiralnych ze¬ ber 7, okopowe 14 gwaltownie zmieniajac kieru¬ nek ruchu z osiowego na promieniowy, przerzu¬ cane sa przez walec 5 i kierowane do okna 11.Powstajace przy tym sily bezwladnosci potegaja oddzielanie sie ziemi od okopowych. W szczeliny miedzy walcem 5 i bebnem 4, a takze w szczeliny miedzy zebrami 10 walca 5 i boczna oslona 6 przedostaja sie roslinne zanieczyszczenia i pozos¬ talosci lety, które podczas obracania sie bebnów oddzielaja sie od okopowych. Oczyszczone okopo¬ we przechodzace przez okno 11 oslony 6 w dal¬ szym biegu moga byc odebrane przez podnosniki i przekazane na srodki transportowe.W przypadku wykonania oczyszczacza skladaja¬ cego sie z kilku zespolów 2, okna 11 w bocznej os¬ lonie 6 nalezy rozmiescic na przemian. Wtedy wydluza sie linia oczyszczania okopowych dzieki wykorzystaniu calkowitej dlugosci bebnów 3 i 4 i walca 5. PL PL