Uprawniony z patentu: Kievsky ordena Lenina pok^ekhniehesky Institut imeiw 50-letia Velikoi Oktyabrskoi Sotstetlistiches^ koi (Fevolj^itsii, Kijów (Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich) Wytlaczarka tarczowa do polimerów Przedmiotem* wynalazku Jes* wytlmzstfHa ta¥- eztaWB to pslilfterów, zwiafcaso* do w#»fciu jg&ttszy folii, IW i wyrobów profilowanych #E8z d© zflftfla- nia atoipienyrt ptóraeYeatf innych u£*adze$, na pfzy- itlafii odlewtfjaeyelk Znana jest wytlaczarka tarczowa do Obrófctó txfro- ifeyw sstmznycfc. zlozona z kadluba z tim$eszc2fcna wewnatrz ruchoma tarcza, tworzaca razenr z kad¬ lubem wneke robooza laczaca &i$ z sciowym i w^jseidwyra obrabianego materia*^ Wy¬ konanymi w kadlubie, oraz zawierajaca naped slu¬ zacy do obracania ruchottiej tarczy.Obrabiany material przechodzi z otworu wejscio¬ wego w kadlubie do wneki roboczej, topnieje przy silnym mieszaniu pod wplywem sil tarcia pow¬ stajacych w materiale w trakcie wchodzenia do szezettay pomiedzy kadktbem i ruchoma tarcza, obracana przez uklad napedowy. Tworzacy sie przy tym stopiony polimer wskutek zmniejszenia sil lepkosci przeplywa do centralnej o£e*ei Wneki ren beezej, laczacej sie z wyjsciowym otworem w kad¬ lubie i wyplywa z wytlaczarki tarczowej* Znane wytlaczarki tarciowe charakteryzuja sie niewielka wydajnoscia i niskim cisnieniem obra¬ bianego materialu na wyjsciu, co pociaga za soba koniecznosc budowania wytlaczarek tarczowych o znacznych rozmiarach. Wydajnosc znanej wytla¬ czarki tarczowej jest ograniczona wielkoscia wneki roboczej., przy czym powiekszenie wneki przez po¬ szerzenie jej szczeliny prowadzi do pogorszenia it 15 25 jakosci wytlaczanego Wy#o1u. lftttOfSiast powie¬ szenie sredftfjcy tarczy prowadzi do duzych roz¬ miarów, a oprócz tego nadmierne powiekszenie srednicy tarczy pociaga za sotoa koniecznosc zmniej¬ szenia predkosci obrotu tarczy, poniewaz pojawia¬ ja sie wówczas tafcie predkosci przesuwania ma¬ terialu, przy kftórych nastepuje przegrzanie ma- tefrialu.Cenienie OiWabianego materialu na wyjeciu, okrtólone lekkoscia i ^rezy^toscia materialu jest nieilostateczne do pokonania sl! oporu glowicy for¬ mujacej, pr^l^zfctrej do otwoaru wyjsciowego wy¬ tlaczarki tarcocrwej, co powoduje koHiecznosc sto¬ sowania dodatkowych urzadzen podwyzszajacych cisnienie na wyjsciu wytlaczarki tarczowej.Gelem wynalazku Jest taka konstrukcja wytla¬ czarki tarczowej, która zapewnilaby uzyskanie wyisfcej wydajnosci i wiefesze&ó cisnienia na Wyl- sCiuy niz znanych wytlaczarek tarczowych, pfty za¬ chowaniu tej samej szerokosci i srednicy tarczy.Cel ten zostal wedlug wynalazku osiagniety w ten sposób, ze wytlaczarka tarczowa do obróbki polimerów, zawiera kadlttb z umieszczona wewnatrz tarcza ruchOma, której boczna sciana tworzy z kad¬ lubem pierscieniowa szczeline, laczaca sie z otwo¬ rem wyjsciowym dla obrabianego materialu, wy¬ konanym w kadlubie, a czoloWa powierzchnia ru¬ chomej tarczy tworzy z kadlubem wneke robocza, laczaca sie z pierscieniowa szczelina i z wyjscio¬ wym otworem dla obrabianego materialu, wyko- 8310283102 3 nanym w kadlubie, oraz uklad napedowy do obrotu ruchomej tarczy. Istota wynalazku polega na tym, ze ruchoma tarcza ma postac tulei, a w jej wnetrzu jest umieszczona tarcza nieruchoma, tworzaca z tarcza ruchoma dodatkowa wneke robocza, polaczo¬ na za posrednictwem wyciec z wyjsciowym otwo¬ rem kadluba, i z pierscieniowa szczelina pomiedzy ruchoma tarcza i kadlubem.Wyciecia w bocznej scianie ruchomej tarczy naj¬ korzystniej mozna wykonac w postaci otworów przelotowych ulozonych na liniach srubowych co umozliwia wymuszone podawanie obrabianego ma¬ terialu do wnek roboczych.W celu zwiekszenia cisnienia na wyjsciu, rucho¬ ma tarcza w obszarze otworu wylotowego, jest za¬ konczona tuleja o nacietej powierzchni wewnetrznej i zewnetrznej, tworzacej z odpowiednimi wspólosio¬ wymi powierzchniami cylindrycznymi wystepu i tulei dwie szczeliny kolowe, które stanowia wyj¬ sciowe otwory wnek roboczych.Kadlub oraz tarcze ruchoma i nieruchoma wytla¬ czarki korzystnie jest ustawic tak, aby mialy moz¬ liwosc wzajemnego przesuwania osiowego, co umoz¬ liwia regulacje wielkosci wnek roboczych.Wytlaczarka tarczowa wedlug wynalazku, za¬ wierajaca dwie wneki robocze znajdujace sie w jednym kadlubie umozliwia dwukrotne powieksze¬ nie wydajnosci przy zachowaniu rozmiarów wytla¬ czarki tarczowej i nieznacznym zwiekszeniu strat energii.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wytlaczarke tarczowa w przekroju po¬ dluznym, fig. 2 — wytlaczarke w przekroju wzdluz linii II—II oznaczonej na fig. 1.Wytlaczarka tarczowa zawiera kadlub 1 (fig. 1) z otworem wejsciowym 2 i wyjsciowym 3, przymo¬ cowany do podstawy 5 za pomoca pretów 4. We¬ wnatrz kadluba 1 znajduje sie ruchoma tarcza 6 wykonana w postaci tulei oraz tarcza nieruchoma 7. Pomiedzy kadlubem 1 i ruchoma tarcza 6 znaj¬ duje sie pierscieniowa szczelina 8 i wneka robocza 9. Szczelina 8 jest utworzona przez boczna powierz¬ chnie ruchomej tarczy 6 i wewnetrzna powierzchnie kadluba 1. Wneka robocza 9 jest utworzona przez czolowa powierzchnie tarczy ruchomej 6 i we¬ wnetrzna powierzchnie kadluba 1. Wneka 9 i szcze¬ lina 8 lacza sie ze soba, otworem wejsciowym 2 i wyjsciowym 3 kadluba 1.Nieruchoma tarcza 7 tworzy z czolowa powierzch¬ nia tarczy ruchomej 6 dodatkowa wneke robocza 10. Wneka robocza 10 laczy sie z otworem wejscio¬ wym 2 w kadlubie 1 za posrednictwem wyciec 11 (fig. 1, 2) wykonanych w bocznej scianie ruchomej tarczy 6. W celu uzyskania wymuszonego podawa¬ nia obrabianych materialów do wnek roboczych, wyciecia 11 powinny miec postac otworów prze¬ lotowych ulozonych na linii srubowej. W tym celu wyciecia 11 mozna wykonac bezposrednio przed wnekami roboczymi 9 i 10 (fig. 1), wyposazajac scia¬ ne ruchomej tarczy 6 w naciecie srubowe.Ruchoma tarcza 6 jest polaczona za pomoca srub 12 z cylindrem 17 zamocowanym obrotowo za po¬ srednictwem lozysk 13, 14, 15 i 16 na podstawie 5. 4 Cylinder 17 jest wyposazony w napedzane kolo lancuchowe 18.W celu podwyzszenia cisnienia na wyjsciu wytla¬ czarki tarczowej oraz w celu nadania ruchu wy- 5 muszonego stopionemu materialowi, scianki wyj¬ sciowego otworu 3 kadluba 1 wykonuje sie w po¬ staci cylindrycznego wystepu 19, a ruchoma tarcza 6 jest zakonczona tuleja 20, wyposazona w nacie¬ cia srubowe na powierzchni wewnetrznej i zew- 10 netrznej, która znajduje sie w wyjsciowym otwo¬ rze 3 kadluba 1. To rozwiazanie umozliwia usunie¬ cie pozostalosci wytlaczanego materialu, pod pod¬ wyzszonym cisnieniem na wylocie.Nieruchoma tarcza 7 równiez jest zakonczona wy- 15 stepem w postaci tulei 21. Kolowa szczelina 22 po¬ miedzy scianami cylindrycznego wystepu 19 i ze¬ wnetrznym nacieciem srubowym tulei 20 spelnia role otworu wyjsciowego dla obrabianego materia¬ lu z wneki roboczej 9, zas kolowa szczelina 23 po- 20 miedzy wewnetrznym nacieciem srubowym tulei 20 i sciana tulei 21 spelnia role otworu wyjsciowego dla materialu obrabianego z wneki roboczej 10.Dla podwyzszenia cisnienia obrabianego materialu na wyjsciu z wytlaczarki tarczowej tuleja 20 moze 25 miec gladka powierzchnie wewnetrzna i zewnetrz¬ na, natomiast w naciecia srubowe mozna wyposa¬ zyc powierzchnie wewnetrzna wystepu 19 i po¬ wierzchnie zewnetrzna tulei 21.W celu umozliwienia regulacji szerokosci robo- 30 czej wneki 9 za posrednictwem tulei 24 prety 4 zamocowuje sie ruchomo na podstawie 5. Prety 4 sa dociskane nakretka 25 przez kolnierz 26. Nakret¬ ka 25 znajduje sie na nagwintowanej tulei 27, która jest przedluzeniem slimacznicy 28. Slimaczni- 35 ca 28 jest zazebiona ze slimakiem 29.W celu regulacji szerokosci roboczej wneki 10 nie¬ ruchoma tarcza 7 jest polaczona za posrednictwem trzpienia 30, majacego na koncu gwint z umocowa¬ na na podstawie 5 nagwintowana tuleja 31 z 40 uchwytem 32.W trakcie rozruchu wytlaczarke tarczowa pod¬ grzewa sie za pomoca grzejników 33 umieszczonych na kadlubie 1 i nieruchomej tarczy 7.Dzialanie wytlaczarki tarczowej wedlug wynalaz- 45 ku przebiega nastepujaco.Silnik obraca za posrednictwem przekladni lan¬ cuchowej (na rysunku nie pokazano) kolo lancu¬ chowe 18. Napedzane kolo lancuchowe 18 obraca cylinder 17 i polaczona z nim tarcze ruchoma 6. so Obrabiany material podaje sie do otworu wej¬ sciowego 2, umieszczonego stycznie do szczeliny 8 w kadlubie 1, nastepnie material jest przechwyty¬ wany przez srubowe naciecia 11 i podawany do ' wnek roboczych 9 i 10. W roboczych wnekach 9 55 i 10 obrabiany material topnieje, miesza sie i w po¬ staci cieklej wchodzi pod dzialaniem sil lepkosci i sprezystosci do kolowych szczelin 22 i 23.Za pomoca tulei 20 stopiony material odbiera sie z wnek roboczych 9, 10 i w sposób wymuszony podaje sie do glowicy formujacej (na rysunku nie pokazana), która laczy sie z wyjsciowym otworem 3.W zaleznosci od postaci obrabianego materialu' i 65 zadanej wydajnosci wytlaczarki tarczowej ustala5 83 102 6 sie konieczna szczeline wnek roboczych 9 i 10 w drodze wzajemnego przesuwania w kierunku osiowym kadluba i i tarcz tworzacych wspomnia¬ ne wneki robocze. Na rysunku ^gzedstawiono przy¬ klad* osiowego przesuniecia kadluoa 1 i nieruchomej tarczy 7 wzgledem ruchomej tarczy 6. Regulacje szerokosci, wneki roboczej 9 pomiedzy kadlubem 1 i ruchoma tarcza 6 wykonuje sie poprzez obrót sli¬ maka 29.Przy obrocie slimaka 29 za posrednictwem sli¬ macznicy 28 z nagwintowana tuleja 27 nastepuje przesuniecie nakretki 25 w kierunku osiowym, któ¬ ra to nakretka poprzez kolnierz 26 i prety 4 przesu¬ wa kadlub 1.W celu regulacji szerokosci wneki roboczej 10 utworzonej pomiedzy ruchoma tarcza 6 i nierucho¬ ma tarcza 7 obraca sie za pomoca uchwytu 32 na¬ gwintowana wewnetrznie tuleje 31. Wówczas trzpien 30 zamocowany za pomoca gwintu w tulei 31 przesuwa sie w kierunku osiowym i pociaga za soba sztywno z nim polaczona tarcze nieruchoma 7.Szerokosc wnek roboczych 9 i 10 mozna regulo¬ wac zarówno przed rozpoczeciem, jak i w czasie pracy wytlaczarki tarczowej.Zastosowanie wytlaczarki tarczowej wedlug wy¬ nalazku w produkcji przemyslowej umozliwia znaczne zmniejszenie energii zuzywanej na obrób¬ ke polimerów, zmniejszenie wagi i rozmiarów ist¬ niejacych urzadzen do wytwarzania wyrobów z po¬ limerów. PL PL