Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.08.1974 Opis patentowy opublikowano: 15.06.1976 82950 MKP H01 h 9/04 Int. Cl2. H01H9/04 CZY tLliNlA Ur^ecki Patootowago folj.-.ij taottiKitirij Lndnij Twórcy wynalazku: Janusz Jablonski, Bogdan Pokorski, Jan Trybuszewski, Jerzy Zawadzki Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Sprzetu Instalacyjnego A-4, Naklo nad Notecia (Polska) Hermetyczny lacznik kolyskowy Przedmiotem wynalazku jest hermetyczny lacznik kolyskowy przeznaczony do instalacji elektrycznych w pomieszczeniach wilgotnych wzglednie narazonych na dzialanie wody.Znane dotychczas laczniki hermetyczne maja na ogól postac laczników obrotowych mocowanych w szczelnej obudowie, przy czym z obudowy wystaje os mechanizmu, która uszczelniona jest dlawica. Znane sa (np. z opisu patentowego RFN nr. 1 299 745) równiez laczniki hermetyczne kolyskowe, w których pod kolyska znajduje sie na ogól przyklejona elastyczna membrana np. w postaci zwyklej podkladki gumowej, natomiast górna przykrywa lacznika z jego oslona uszczelniona jest za pomoca uszczelki majaca na ogól postac profilowa.Wada tych rozwiazan konstrukcyjnych jest np. w przypadku lacznika obrotowego utrata szczelnosci na polaczeniu os-uszczelka, co powstaje w trakcie eksploatacji na skutek wytarcia sie uszczelki.W przypadku lacznika kolyskowego z umieszczona pod kolyska elastyczna membrana nastepuje czeste jej oderwanie i utrata w ten sposób szczelnosci, co powoduje przedostanie sie wilgoci do wnetrza oslony lacznika.Zadaniem wynalazku jest usuniecie tych wad przez budowe takiego lacznika kolyskowego, którego uszczelnienie cechowaloby sie dlugo zywotnoscia w eksploatacji i chroniloby w ten sposób sam lacznik umiesz¬ czony wewnatrz oslony przed dzialaniem wilgoci. Wynalazek poza tym powinien umozliwic budowe laczników zarówno w wersji jedno, dwu jak i wielobiegunowej, czego nie umozliwiaja dotychczasowe konstrukcje.Zadanie to wedlug wynalazku zostalo w ten sposób zrealizowane, ze elastyczna membrana umieszczona pomiedzy kolyska istniejaca do przelaczenia a kolyska lacznika umieszczonego wewnatrz oslony ma postac plytki o zwiekszonej grubosci wzdluz calego swojego obwodu i jest jednoczesnie zacisnieta na tym obwodzie pomiedzy przykrywka a oslona lacznika, uszczelniajac w ten sposób wnetrze lacznika. Dalej lacznik wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze elastyczna membrana w miejscach najbardziej narazonych na rozciaganie przy uruchomieniu kolyski, to jest w osi podluznej kolyski, ma wykonane z obu stron szereg poprzecznych do tej ósi rowków zwiekszajacych elastycznosc membrany, przy czym rowki te znajduja sie po jednej lub z obu stron kolyski i maja w przekroju postac np. harmonijki lub innej znanej linii falistej. W przypadku lacznika dwubiegunowego elastyczna membrana charakteryzuje sie tym, ze ma wykonane w srodku wzdluz swej osi zebro2 82 950 o zwiekszonym przekroju, które dzieli cala membrane na dwie niezalezne elastyczne membrany. Dalej rozwiaza¬ nie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze w przypadku laczników wielobiegunoweych elastyczna mem¬ brana ma wykonanych szereg powtarzajacych sie równoleglych zeber o wzmocnionym przekroju, tworzac w ten sposób szereg niezaleznych poszczegóJnych membran, w których osadzone kolyski maja pracowac niezaleznie jedna od drugiej.Dzieki wynalazkowi mozna zbudowac lacznik hermetyczny pozbawiony opisanych uprzednio wad, który posiada szereg zalet technicznych w postaci trwalego uszczelnienia oraz mozliwosci tworzenia wielu wariantów laczników od jedno do wielobiegunowych. Poza tym lacznik cechuje sie prostota wykonania, dzieki czemu nadaje sie do masowej produkcji.Przyklady wykonania lacznika hermetycznego przedstawia rysunek, na którym fig. 1 uwidacznia lacznik w przekroju, fig. 2 widok z góry elastycznej membrany w przypadku lacznika jednobiegunowego, fig. 3 taki sam widok membrany w przypadku lacznika dwubiegunowego, fig. 4 przekrój membrany, fig. 5 — powiekszenie prze¬ kroju, na którym uwidoczniono zwiekszenie elastycznosci membrany.Przedstawiony przykladowo wedlug wynalazku kolyskowy lacznik hermetyczny na fig. 1 sklada sie z oslony 1, w która wbudowany jest w znany sposób lacznik 2 z kolyska przelaczajaca 3. Oslona 1 od góry zamknieta jest przykrywa 4 np. przez przykrecenie wkretami. Pomiedzy przykrywa 4 a oslona 1 umieszczona jest elastyczna membrana 5, która zamocowana jest pod kolyska 6 sluzaca do uruchomienia lacznika.Przykrywka 4 ma wykonany na swoim obrzezu rowek wpustowy 7, w którym osadzone jest obrzeze elastycznej membrany 5. Dzieki takiemu zamocowaniu wnetrze oslony 1 wraz z lacznikiem 2 jest chronione przed przedo¬ staniem sie wilgoci z zewnatrz.Elastyczna membrana 5 przedstawiona na fig. 2, 3, ! i 5 ma postac prostokatnej elastycznej plytki, której obrzeze 8 jest zgrubione w stosunku do czesci srodkowej, przy czym w obrzezu 8 wykonane sa otwory 9 sluzace do wkretów mocujacych przykrywke 4 z oslona 1. W miejscach membrany 5, gdzie wymagana jest wieksza elastycznosc wykonane sa rowki 10 biegnace poprzecznie do osi wzdluznej wewnetrznej kolyski przelaczaja¬ cej 3. Przyklad wykonania rowków uwidacznia w przekroju rysunek przedstawiony na fig. 5 przy czym rowki 10 sa wykonane z obu stron membrany tworzac harmonijke.Dzialanie lacznika hermetycznego jest proste. Przycisniecie jednego z ramion kolyski uruchamiajacej 6 powoduje jej obrót na sworzniu 11, oddzialowujac przez membrane elastyczna 5 na kolyske przelaczajaca 3 i zalacza lub wylacza lacznik 2. Kolyska 6 zajmuje zawsze jedno z dwóch mozliwych polozen roboczych.W przypadku laczników dwu-lub wielobiegunowych dzialanie jest podobne z tym, ze membrana 5 ma w srodku wzdluz swej osi zebro 12 o zwiekszonym przekroju, które dzieli cala membrane 5 na dwie niezalezne membrany.Opisane przyklady wykonania wynalazku nie wyczerpuja wszystkich mozliwych wariantów wykorzystania wynalazku. W zaleznosci od budowy oslony to jest dolnej czesci kompletnej lacznika i przykrywki, elastyczna membrana moze przybierac inna postac. PL PL