PL82550B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Imperial Chemical Industries Limited, Londyn (Wielka Brytania) Srodek szkodnikobójczy * Przedmiotem wynalazku sa srodki szkodnikobój- cze zawierajace jako substancje czynna pochodna karbamylooksymu, wykazujace duza aktywnosc w zwalczaniu owadów i innych bezkregowych szkodników.Znane jest stosowanie niektórych pochodnych karbamylooksymu jako substancji czynnej w srodkach do zwalczania nicieni. Na przyklad w opisie patentowym Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 3 183148 wymieniono 2-alkilofcar- bamylooksyimino-l,3-dwutiolany jako substancje czynna przeciwko nicieniom. W praktycznym sto¬ sowaniu skutecznosc tych zwiazków nie zaiwsze jest zadawalajaca, a poza tym zwiazki te nie na¬ daja sie do zwalczania innych szkodników roslin.Stwierdzono, ze srodki szkodnikobójcze zawie¬ rajace pochodne karbamylooksymów wedlug wy¬ nalazku wykazuja duza toksycznosc przeciwko róz¬ nym owadom oraz innym bezkregowym szkodni¬ kom.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku cha¬ rakteryzuja sie tym, ze jako substancje czynna zawieraja pochodna karbamylookymu o ogólnym wzorze 1, w którym R1 i R2 sa identyczne lub rózne i oznaczaja atom wodoru lub rodnik alkilo¬ wy, R8 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, al- kenylowy, alkilotioalkilowy, aminowy podstawio¬ ny rodnikiem alkilowym, aralkilowy, alkilowy pod¬ stawiony grupa estrowa lub heterocykliczny rodnik aromatyczny zawierajacy azot w pierscieniu i ato- 10 15 20 25 30 my chlorowca jako podstawniki, a R4 i R5 sa iden¬ tyczne lub rózne i oznaczaja atom wodoru, rodnik alkilowy, fenylowy ewentualnie podstawiony chlo¬ rowcem, acylowy, chlorowcoalkilowy, alkoksyalki- lowy lub alkilotioalkilowy.Korzystnymi pochodnymi karbamylooksymu we¬ dlug wynalazku sa zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym R8 oznacza rodnik alkilowy o nie wie¬ cej niz 4 atomach wegla, R1 i R2 oznaczaja atom wodoru lub rodnik alkilowy o nie wiecej niz 4 ato- wach wegla, R4 oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy, a R6 oznacza rodnik metylowy.Jako przyklad substancji czynnej w srodkach szkodnikobójczych wedlug wynalazku wymienia sie zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym znacze¬ nie R1, R2, R8, R4 i R5 oraz temperature topnienia kazdego zwiazku podano w tablicy I.Szczególnie korzystna substancja czynna wedlug wynalazku jest zwiazek nr 4 z tablicy I.Substancje czynne mozna wytwarzac przez kar- bamylowanie odpowiednich oksymów jedna ze zna¬ nych metod wytwarzania oksymów karbaminia¬ nów, np. przez poddanie reakcji oksymu z izocyja¬ nianem, lub halogenkiem karbamylu lub z fosge- nem i amina.Jak juz wspomniano, srodki szkodnikobójcze we- , dlug wynalazku wykazuja duza toksycznosc prze¬ ciwko róznym owadom i innym bezkregowym szko¬ dnikom, miedzy innymi równiez przeciwko Tetra- nychus telarius (przedziorek Chmielowiec), Musca 82 55082 550 3 4 Tablica I Zwia¬ zek nr 1 1 2 3 4 1 5 6 1 7 8 9 10 11 12 1 13 14 1 15 16 17 18 19 20 21 22 | 23 24 25 | 26 27 28 29 30 31 | 32 33 34 35 37 38 39 40 41 R1 2 H H H CH3 H H CH3 CH3 CH3 CH3 H CH3 CH3 CH3 CH3 CH2CH/CH3/2 C2H5 CH3 CH/CH3/2 C2H5 CH2CH/CH3/2 C2H5 CH3 CH/CH3/2 C2H5 C2H5 CH3 H CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH2CH/CH3/2 CH/CH3/2 C2H5 CH3 R2 3 H H H CH3 H H CH3 CH3 H CH3 H CH3 CH3 CH3 CH3 H H CH3 H C2H5 H C2H5 CH3 H n-C4Hg n-C4H9 CH3 H CH3 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H CH3 R3 4 CH2CH/CH;/2 CH3 C2H5 CH3 n-C8H17 n-C8Hi7 CH3 H CH3 C2H5 CH3 CH/CH3/2 CH2SCH3 H (JH^^HCH^ CH3 CH3 CH3 CH3 H C2H5 CH3 N/CH3/2 C2H5 H CH3 CH3 CH3 CH2C6H5 CH2CH/CHs/2 CH2COOC2Hs CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H wzór 3 R4 5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH8 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C6H5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H C6H5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 wzór 2 CH3 CH3 CH3 CH3 R5 6 H H H H H CH3 CH3 H H H CH3 H H COCH3 H H H H H H H H H H H H H H H H H H CH2C1 CH2S C2HJ CH2OCH3 H H H H H Tempera¬ tura top¬ nienia °C 7 122 216 218 134,5 126 52 137 240 138 107 168 97 106 161 76 130 105 98 120 162 100 104 118 91 145 olej sublimacja (300) 140 120 103 112 80 142 74 116 143 130 120 105 21082 550 1 | 2 | 3 | 4 42 CH3C 5 CH3 |ch2coc/ch,/,| CH* 6 H ¦ 7. 164 | domestica (mucha domowa), Aphis fabae (mszyca zielona), Pieris brassicae (gasienica bielinka rzepni- ka), Megoura viceae (mszyca czarna), Plutella ma- culipennis (tantnis krzyzowiaczek), Aedes aegypti (moskity, komary), Calandra granaria (zuk zbozo¬ wy), Phaedon cochleariae (zuczek chrzanówki), Tri- bolium confusum (macznik mlynarek), Blatella ger- manica (karaluch), Meloidogyne incognita (nicienie) oraz Agriolimax retioulatum.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku stosu¬ je sie w postaci pylistyeh proszków, w których substancja czynna zmieszana jest ze stalym roz¬ cienczalnikiem lub nosnikiem, takim jak kaolin, bentonit, ziemia okrzemkowa lub talk lub w po¬ staci granulek, w których porowaty material gra¬ nulowany, np. pumeks, jest nasycony substancja czynna.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku sto¬ suje sie równiez w postaci cieklych mieszanin do zanurzania lub rozpylania, na ogól w postaci wod¬ nych zawiesin lub emulsji substancji czynnej, w obecnosci jednego lub kilku srodków zwilzajacych, dyspergujacych lub emulgujacych. Srodki takie wytwarza sie przez rozpuszczenie substancji czynnej w odpowiednim rozpuszczalniku, np. w rozpuszczal¬ niku ketonowym, alkoholu izopropylowym lub in¬ nym, nastepnie dodanie otrzymanego roztworu do wody, ewentualnie zawierajacej jeden lub kilka znanych srodków nawilzajacych, dyspergujacych lub emulgujacych.Srodki szkodnikobójcze stosowane w postaci za¬ wiesiny lub emulsji na ogól wytwarza sie jako koncentraty o duzej zawartosci substancji czynnej, do rozcienczania wody bezposrednio przed uzyciem.Koncentraty powinny byc trwale podczas przecho¬ wywania w ciagu dluzszego czasu i po rozciencze¬ niu woda utrzymywac sie dosc dlugo w postaci jednorodnej zawiesiny.Koncentraty na ogól wytwarza sie o zawartosci 10—85% wagowych substancji czynnej i przed uzy¬ ciem rozciencza sie woda do odpowiedniego steze¬ nia w zaleznosci od celu, do jakiego sa stosowane.Dla celów rolniczych i ogrodniczych stosowane srodki szkodnikobójcze w postaci wodnych prepa¬ ratów, zawieraja 0,0001—0,1% wagowych substan¬ cji czynnej.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku moga równiez zawierac dodatkowo jeden lub kilka in¬ nych skladników biologicznie czynnych, takich jak substancje owadobójcze lub grzybobójcze. Srodki szkodnikobójcze stosuje sie w znany sposób, np. przez spryskiwanie, szkodników, ich srodowiska oraz miejsc zagrozonych przez szkodniki, a takze w uprawach roslin podczas ich wzrostu w miej¬ scach zagrozonych szkodnikami.Wynalazek objasniaja, nie ograniczajac jego za¬ kresu, nizej podane przyklady.Przyklad I. Otrzymanie 3,5,5-trójmetylo-2- -metylokarbamylooksyiminotiazolidynonu-4 (zwia¬ zek nr 4 z tablicy I).Do zawiesmy 15,0 g 2-oksy&rano-3,5,5-trójmety- lotiazolidynonu-4 w chloroformie dodano 5,0 g izo¬ cyjanianu metylu zawierajacego 4 krople trójety- loaminy i pozostawiono w ciagu 4 godzin w tem- 15 peraturze pokojowej, po czyni rozpuszczalnik od- parwano pod zmniejszonym cisnieniem)*.J pozosta¬ losc przekrystalizowano z benzenu. Otrzymano 3;5,5- -trójmetylo-2-metylokarbamylooksyiminotiazolidy- non~4 o temperaturze topnienia 134l5°C. 20 W podobny sposób, stosujac' odpowiednie reagen¬ ty, otrzymano zwiazki wymienione w tablicy I.Przyklad II. Aktywnosc substancji czynnej wedlug wynalazku stwierdzono na róznych owa¬ dach i innych bezkregowych szkodnikach. Zwiazki stosowano w postaci roztworu o zawartosci 0,1% wagowych badanej substancji, z wyjatkiem prób z Aedes aegypti (moskity, komary), w których sto¬ sowano roztwór o zawartosci 0,01% wagowych ba¬ danego zwiazku.Roztwory zwiazków przygotowano przez rozpusz¬ czenie badanego zwiazku w mieszaninie rozpusz¬ czalnika, skladajacej sie w proporcji objetosciowej z 4 czesci acetonu i 1 czesci alkoholu dwuacetono- 35 wego. Otrzymane roztwory rozcienczano woda za¬ wierajaca 0,1% wagowych srodka zwilzajacego znanego pod nazwa „Lissapol NX", stanowiacego produkt kondensacji tlenku etylenu z oktylofeno- lem, do uzyskania ustalonego stezenia badanego 40 zwiazku.Próby aktywnosci zwiazku na poszczególnych szkodnikach prowadzono w jednakowych warun¬ kach, umieszczajac szkodniki w srodowisku stano¬ wiacym rosline-zywiciela lub srodek zywnosciowy 45 bedacy ich ipokarmem.Smiertelnosc szkodników ustalano w okresie 1 — 3 dni po dzialaniu zwiazkiem.Wyniki badan podano w tablicy II i IIa. W ko¬ lumnie pierwszej podano nazwe szkodnika, a w na¬ stepnych kolumnach kolejno: rosline-zywiciela lub srodowisko, ilosc dni od momentu zastosowania badanego zwiazku wedlug numeracji podanej w ta¬ blicy I do chwili ustalenia smiertelnosci szkodni¬ ków. Aktywnosc badanego zwiazku wyrazono w skali 0 — 3, wedlug której poszczególne cyfry oznaczaja smiertelnosc w procentach: 0 — ponizej 30% 1 — 30 — 49% 2 — 50 — 90% 3 — powyzej 90%.Znak „—" w tablicy II i Ha oznacza nie prze¬ prowadzenie prób; x/ oznacza bezposrednie sprys¬ kiwanie szkodników; xx/ oznacza spryskiwanie 60 srodowiska, a nastepnie umieszczenie szkodników; „A" oznacza spryskiwanie gleby roslin-zywicieli.Przyklad III. W odpowiednim mieszalniku zmieszano dokladnie 5 czesci wagowych zwiazku nr 4 z tablicy I z 95 czesciami wagowymi talku. 65 Otrzymano pylisty proszek. 50 5582 550 7 8 Przyklad IV. Zmieszano dokladnie 10 czesci wagowych zwiazku nr 4 z tablicy I, 10 czesci wa¬ gowych zwiazku nr 4 z tablicy I, 10 czesci wago¬ wych produktu kondensacji tlenku etylenu z okty- lofenolem, znanego pod nazwa „Lissapol NX" i 80 czesci wagowych alkoholu dwuacetonowego. Otrzy¬ mano koncentrat tworzacy po zmieszaniu z woda zawiesine wodna odpowiednia do spryskiwania owadów.Przyklad V. Wytworzono srodek szkodniko- bójczy w postaci granulowanej przez rozpuszczenie substancji czynnej w rozpuszczalniku i spryskanie otrzymanym roztworem granulowanego pumeksu, a nastepnie odparowanie rozpuszczalnika. Otrzy¬ mano srodek granulowany o skladzie w procentach wagowych. zwiazek nr 4 z tablicyI 5 pumeks granulowany 95 Przyklad VI. Wytworzono wodna zawiesine przez zmieszanie i zmielenie nizej podanych sklad¬ ników w procentach wagowych. zwiazek nr 4 z tablicy I 40 lignosulfonian wapnia 10 woda 50 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek szkodnikobójczy, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna pochodna karba- mylooksymu o ogólnym wzorze 1, w którym R1 i R2 sa identyczne lub rózne i oznaczaja atom wo¬ doru lub rodnik alkilowy korzystnie o nie wiecej niz 4 atomach wegla, R* oznacza atom wodoru, ro¬ dnik alkilowy korzystnie o nie wiecej niz 4 ato¬ mach wegla, rodnik alkenylowy, alkilotioalkilowy, aminowy podstawiony rodnikiem alkilowym, aral¬ kilowy, alkilowy podstawiony grupa estrowa lub heterocykliczny rodnik aromatyczny zawierajacy azot w pierscieniu i atomy chlorowca jako pod¬ stawniki, a R4 i R5 sa identyczne lub rózne i oz¬ naczaja atom wodoru, lub rodnik alkilowy, ko¬ rzystnie rodnik metylowy, lub rodnik fenylowy ewentualnie podstawiony chlorowcem, rodnik acy- lowy, chlorowcoalkilowy, alkoksyalkilowy lub al- kilotioalkilowy.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako pochodna karbamylooksymu 3,5,5- trójmetylo-2-metylokaramylooksyiminotiazolidynon -4. 10 15Tablica II Nazwa szkodnika Tetranychus telarius ' przedziorek Chmielowiec (dojrzaly) Tetranychus telarius przedziorek Chmielowiec (jaja) Aphis fabae mszyca zielona Megoura viceae mszyca czarna Aedes aegypti moskity, komary (larwy) Aedes aegypti moskity, komary (dojrzale) Musca domestica x/ mucha domowa Musca domestica xx/ mucha domowa Blattella germanica karaluch Srodowisko fasola fasola bób bób woda sklejka mleko/ cukier sklejka Ilosc dni 3 3 2 2 1 1 2 2 1 1 1 Zwiazek nr z tablicy I 1 0 0 - — 3 1 2 0 — 2 0 0 0 0 0 0 2 0 — | 4 | 6 3 0 3 3 0 0 0 0 — 3 0 0 - 0 1 0 — 8 0 1 0 0 3 2 0 1 0 9 2 0 0 0 0 0 3 0 0 10 3 0 3 3 2 0 0 0 0 11 3 0 3 3 0 1 0 0 12 | 13 | 15 | 17 3 3 3 3 1 0 2 0 1 0 2 3 0 3 3 0 0 0 — 0 0 0 3 0 0 0 2 0 1 0 2 3 3 0 0 — — 19 co o o 3 0 0 - — ! 0 3 20 2 0 0 0 0 1 — - 0 22 3 3 3 3 3 2 2 0 3 23 3 0 3 3 0 0 1 0 3 24 1 2 3 3 0 0 0 0 0 26 0 0 0 0 0 0 2 0 0 29 0 0 0 0 0 2 0 0 0 30 0 0 0 0 0 0 1 0 0 31 o o o o 0 2 0 0 0 32 3 2 3 3 3 0 2 3 33 3 0 3 3 3 0 0 3 35 0 0 3 3 0 0 2Tabli c a Ha Nazwa szkodnika Pieris barssicae gasienica bielinka rzepnika Pieris brassicae x/ gasienica bielinka rzepnika Plutella maculipennis tantnis krzyzowiaczek (larwy) Plutella maculipennis x/ tantnis krzyzowiaczek (larwy) Phaedon cochleariae xx/ zaczka chrzanowka Phaedon cochleariae zaczka chrzanowka Calandra granaria zuk zbozowy Tribolium confusum macznik mlynarek Meloidogyne incognita nicienie Srodowisko kapusta kapusta gorczyca gorczyca gorczyca gorczyca zboze zboze woda Ilosc dni 2 2 2 2 2 2 2 2 1 Zwiazek nr z tablicy I | 1 3 0 0 0 3 A — 2 0 0 0 2 0 0 4 2 A 3 A 2 A 3 0 0 5 3 0 0 0 0 0 0 0 7 3 A 0 0 A 0 0 0 0 2 9 3 A 0 0 A 0 3 0 0 0 10 3 A 3 A 2 A 0 A 3 2 0 3 11 2 A 3 A 0 A 0 A 3 0 0 0 0 12 0 A 0 A 0 0 A 2 0 A 0 0 0 15 — 0 0 2 0 0 0 17 3 A 3 A 0 A 0 3 0 0 0 18 2 A 0 0 0 0 0 0 0 19 - 0 0 2 0 0 3 20 0 A 0 0 0 0 0 1 0 3 21 3 A 3 A 0 0 0 0 0 3 22 3 A 3 A 0 A 0 A 3 2 2 0 23 0 A 0 0 A 0 2 0 0 0 0 24 0 2 A 0 0 1 0 0 0 26 — 3 A 0 0 0 0 0 29 0 3 0 0 0 0 0 0 0 30 3 A 0 A 0 0 0 0 0 0 3 31 0 0 A 0 0 0 0 2 0 0 32 0 — 0 0 3 0 2 3 33 0 — 0 0 A 3 3 A 0 0 0 35 2 2 0 0 0 0 A 0 0 082 550 R Ft O x^ O N N —C 0— N=< -R R Wzór i Wzór 2 Wzór 3 PL PL