PL82497B1 - - Google Patents

Description

Chlodziwo stosowane w procesach obróbki cieplnej wyrobów metalowych Przedmiotem wynalazku jest chlodziwo stoso¬ wane w procesach obróbki cieplnej wyrobów me¬ talowych, zwlaszcza przy wyzarzaniu normalizuja¬ cym wyrobów stalowych i otrzymywaniu zeliw ciagliwych bialych i perlitycznych.Znany klasyczny proces normalizowania stali wedlug PN-66/H-01200 polega na austenizowaniu w temperaturze 30—50°C powyzej linii GS (Ac3) i studzeniu w spokojnym powietrzu w celu uzy¬ skania jednolitego i drobnego ziarna. Do stali nad- eutektoidalnej stosuje sie normalizowanie niezu¬ pelne, polegajace na wygrzewaniu w temperaturze powyzej linii SK (Aci_3). W zwiazku z tym, ze proces ten nie przewiduje studzenia w kapielach, a tylko na wolnym powietrzu, jego wada jest ko¬ niecznosc . posiadania duzej powierzchni hartowni celem zapewnienia równomiernego studzenia. Z te¬ go powodu w warunkach przemyslowych normali¬ zowanie wiekszych partii nie zapewnia jednako¬ wych wlasnosci dla poszczególnych detali. Ponad¬ to sam proces odprowadzania ciepla przy studze¬ niu w spokojnym powietrzu zapewnia wzglednie dobre wyniki tylko dla detali o malym przekro¬ ju, co jest decydujaca wada procesu normalizowa¬ nia w dotychczasowym ujeciu. Dodatkowa wada jest wzrost temperatury w pomieszczeniu ha-rtpr; "„vni po wyladowaniu duzej partii normalizowa¬ nych detali.W zakresie otrzymywania zeliw ciagliwych w dotychczasowym ujeciu niedogodnoscia jest dlugi 20 30 czas przeznaczony na powolne studzenie po wyza¬ rzeniu grafityzujacym majace na celu rozklad austenitu na perlit. Dla osiagniecia tego efektu za¬ bieg ten przeprowadzano w tych samych piecach, w których przeprowadzano glówna obróbke.Zmniejsza to przepustowosc pieców komorowych lub zmusza do budowy odcinka studzenia w pie¬ cach o dzialaniu ciaglym z kontrolowana atmosfe¬ ra.Celem wynalazku jest wykluczenie powyzszych niedogodnosci przez zmiane procesu studzenia na oziebianie, a tym samym uzyskanie jednakowych wlasnosci mechanicznych, wysokich wlasnosci wy¬ trzymalosciowych i technologicznych normalizowa¬ nych detali stalowych o duzym przekroju w wy¬ datnie skróconym czasie przy niewymaganej du¬ zej powierzchni hartowni, czego dotychczas nie uzyskuje sie. Natomiast przy otrzymywaniu zeliw ciagliwych wynalazek pozwala na skrócenie czasu studzenia po wyzarzaniu grafityzujacym a tym sa¬ mym na zwiekszenie przepustowosci pieców zarzal- niczych badz likwidacje odcinka przeznaczonego do studzenia w piecach o dzialaniu ciaglym.Cel ten osiagnieto przez wprowadzenie do ozie¬ biajacej kapieli wodnej metylocelulozy w ilosci od 0,01% do..5% wagowych, która to kapiel jest niepalna i nietoksyczna. Rozwiazanie wedlug wy¬ nalazku ilustruje ponizszy przyklad.; Po oziebieniu nizej wymienionych stali z tem¬ peratury wyzarzania normalizujacego w 0,5% wod- 82 49782 497 3 nym roztworze metylocelulozy o temperaturze 15—50°C dla stali ST1E osiagnieto nastepujace wy¬ niki: wzrost wytrzymalosci od wartosci 42,5 kG/mm* dla stanu dostarczenia z huty do 44,2 kG/mm2 po oziebieniu w wymienionej kapieM, od¬ powiada to 5%-wemu przyrostowi.Wlasnosci plastyczne zachowuja sie bardzo wy¬ sokie, na przyklad w stanie surowym i po obrób¬ ce ciepilnej udannosc pozostaje powyzej 1-8 kGm/em2, twardosc wzrosla z 103 HB dla stanu surowego do 125 HB w stanie obróbki cieplnej.Dla stali gatunku „45" osiagnieto nastepujace wyniki: wytrzymalosc na rozciaganie wzrosla od wartosci* 67 kG/mmf dla stanu surowego do war- tosfi^2#\kG/imm2 dla stanu obrobionego cieplnie, lada to przyrostowi okolo 8%, udarnosc sla z 7,2 kGm/cra1 dla stanu surowego do warJgfeT l plhtey100*ig^yowiaida przyrostowi o okolo 40%, wzrosla równiez bardzo wydatnie granica plasty¬ cznosci.W zakresie otrzymywania zeliw ciagliwych bia¬ lych stosujac identyczny sposób nagrzewania i wy¬ zarzania grafityzujacego otrzymano nastepujace rezultaty, po przeprowadzeniu procesu studzenia w sposób tradycyjny na próbkach osobno odlanych 10 nastepujace otrzymano wlasnosci Rra — 38 kG/mm*, A8 — 8%, HB — 181. Natomiast oziebiajac wprost z temperatury wyzarzania to jest 1050°C w 0,5% wodnym roztworze metylocelulozy o temperaturze 15—50°C otrzymano takze na osobno odlanych próbkach nastepujace dane Rra — 62,5 kG/mm2, A3 — 5,5%, HB — 253.Otrzymane wyniki wskazuja, ze obróbka cie¬ plna polegajaca na oziebianiu w proponowanym roztworze zapewnia lepsze wlasnosci dla calej ipaintii wyrobów sitalowych, ia dla olirzymywainia zeliw ciagliwych skrócenie czasu studzenia, czego w klasycznym dotychczasowym procesie nie uzy¬ skuje sie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Chlodziwo stosowane w procesach obróbki cie¬ plnej wyrobów metalowych zwlaszcza przy norma¬ lizowaniu wyrobów stalowych i otrzymywaniu ze¬ liw ciagliwych bialych i perlitycznych, sluzace do chlodzenia wyrobów nagrzanych do temperatury powyzej linii Ac3 dla stali oraz do 1050°C dla ze¬ liw, znamienne tym, ze stanowi go roztwór wodny metyloceLulozy o zawartosci od 0,01 do 5% wago¬ wych substancji rozpuszczonej. TZG Kfcmalln D-307 Nlaikted 120 «gz. A-4 Cena zl 10 PL