Uprawniony z patentu: Vladimir Valerianovich Benderovsky, Kijów, Igor Alexandrovich Yastrebov, Kijów, Alexandr Ivanovich Schepotiev, Kijów; Viktor Mikhai- lovich Korneichuk, Kijów; Oleg Mikhailovich Vergiliev, Moskwa; Alexei Petrovich Lysenko, Kijów (Zwiazek Socjalistycznych Republik Ra¬ dzieckich) Mechanizm przesuwu nosnika informacji Wynalazek dotyczy techniki obliczeniowej, a w szczególnosci urzadzen do zapisu informacji, na przyklad na tasmie magnetycznej lub drucie mag¬ netycznym róznych systemów automatycznej kon¬ troli, rejestracji, sterowania i innych, a zwlaszcza mechanizmów przesuwu nosnika informacji.Wynalazek moze byc zastosowany do przesuwu, na przyklad tasmy magnetycznej, drutu i innych nosników informacji, aparatury do magnetycznego zapisu informacji w systemach rejestracji danych dotyczacych lotu w aparatach latajacych, wszyst¬ kich rejestracji i sterowania transportem kolejo¬ wym, wodnym, samochodowym i innych rodzajach transportu, w urzadzeniach sterowania programo¬ wego obrabiarek, w liniach potokowych, przenos¬ nikach itd., w systemach sterowania procesami technologicznymi róznych dziedzin techniki, w ma¬ szynach liczacych i sterujacych itd.Szczególnie efektywnie przedmiot wynalazku na¬ daje sie do wykorzystania w obiektach posiadaja¬ cych zródla energii wodnej, na przyklad w apara¬ tach latajacych i w innych srodkach transportu, w obrabiarkach itd.W mechanizmie wedlug wynalazku moga byc wykorzystane metalowe tasmy magnetyczne jako nosniki informacji.Przy budowie mechanizmów do przesuwu nosni¬ ka informacji najczesciej wystepuja trudnosci w uproszczeniu konstrukcji i w zwiekszeniu nieza¬ wodnosci pracy w trudnych warunkach mechanicz- 10 15 20 25 nycfa i klimatycznych, zapewnienie stalej predkos¬ ci ruchu nosnika informacji i równomiernego na¬ ciagu oraz zwiekszenie okresu uzytkowania tych mechanizmów.Ponadto w mechanizmach tych utrudnione jest wykorzystanie do zapisu magnetycznego metalo¬ wych nosników informacji, które posiadaja szereg istotnych zalet.Znane sa mechanizmy, w których stala predkosc ruchu nosnika informacji zapewnia walek prowa¬ dzacy, obracajacy sie ze stala predkoscia i wspól¬ dzialajacy ze wskazanym nosnikiem informacji.Obecnosc w mechanizmach walka prowadzacego wspóldzialajacego z nosnika informacji zmniejsza niezawodnosc ich pracy. Szczególnie ma to wplyw przy eksploatacji mechanizmów w skotnptikowa- nych warunkach klimatycznych, na przyklad przy podwyzszonej wilgotnosci, poniewaz przy tym mo¬ zliwe jest slizganie sie nosnika informacji wzgle¬ dem walka prowadzacego.Jak wiadomo, magnetyczny zapis informacji na nosniku dokonuje sie za pomoca glowic magne¬ tycznych, które ze wgledu na istnienie suchego tarcia miedzy nimi a nosnikiem informacji, istot¬ nie zmniejszaja okres uzytkowania calego urza¬ dzenia zapisujacego, szczególnie w tych wypadkach, gdy trzeba stosowac metalowe nosniki informacji.Znane sa mechanizmy, w których przesuw nos* nika informacji dokonuje sie za pomoca nawijania jego na szpule. Jednakze w takich mechanizmach 82 44782 447 S 4 predkosc ruchu nosnika informacji stale sie zmie¬ nia na skutek zmiany srednicy zwoju wskazanego nosnika na szpulach, co znacznie ogranicza dzie¬ dzine zastosowania podobnych mechanizmów. Na przyklad, w mechanizmie do przesuwu nosnika in¬ formacji stosowanego w aparaturze zapisu magne¬ tycznego w aparatach latajacych (model MR—31D i innych aparatach podanych w katalogu firmy CEC, filia w Chicago Dalasaor), dla polepszenia stabilnosci predkosci ruchu nosnika informacji za¬ stosowano kolo zamachowe, nasadzone na walek prowadzacy, wspóldzialajacy ze wskazanym nosni¬ kiem informacji i krazek zaciskowy.Opisany mechanizm ma zasadnicze wady. Istnie¬ je mozliwosc slizgania sie nosnika informacji wzgledem walka prowadzacego, w szczególnosci, w trudnych warunkach klimatycznych, zwlaszcza w wilgoci.Zastosowanie pasków do przenoszenia ruchu obrotowego z silnika napedowego na walek pro¬ wadzacy ogranicza zakres temperatur roboczych.Wskazany mechanizm nie mozna wypelnic ciecza i to warunkuje istnienie suchego tarcia, co powo¬ duje szybkie zuzycie sie glowic magnetycznych.Oprócz tego, zasadnicza wada tego typu mecha¬ nizmu jest to, ze nie mozna w nich jako nosnika informacji wykorzystywac cienkich metalowych tasm magnetycznych, posiadajacych dobre charak¬ terystyki magnetyczne i termiczne, na przyklad mozliwosc magazynowania zapisanej informacji w temperaturze do 500°C.Celem wynalazku jest usuniecie wskazanych wad i zbudowanie mechanizmu do przesuwu nosnika informacji szczególnie metalowej tasmy magnetycz¬ nej ze stala predkoscia ruchu z jednej szpuli na druga, niezawodnego w eksploatacji, na przyklad, w zestawie awaryjnych i eksploatacyjnych syste¬ mów rejestracji danych dotyczacych lotu w apa¬ ratach latajacych.Zadanie to rozwiazano w ten sposób, ze w me¬ chanizmie do przesuwu nosnika informacji z jed¬ nej szpuli na druga za posrednictwem silnika na¬ pedowego, wyposazonego w srodek do naciagu wskazanego nosnika, zastosowany silnik napedowy jest silnikiem hydraulicznym, a jego walek jest polaczony kinematycznie z jedna ze szpul.Wskazane jest, aby w obwód hydrauliczny za¬ stosowanego silnika napedowego wlaczyc zawór dozujacy, zapewniajacy zmiane liczby obrotów silnika hydraulicznego w zaleznosci od zmiany ilosci nosnika informacji na jednej ze szpul, która polaczona jest za posrednictwem czujnika ilosci nosnika informacji ze wskazanym zaworem dozu¬ jacym (Mechanizm do przesuwu nosnika informacji jest umieszczony w hermetycznym korpusie i wypelnio¬ ny ciecza.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w (przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad kinematyczny mechanizmu do przesuwu nosnika informacji, fig. 2 — zawór do¬ zujacy.Mechanizm do przesuwu nosnika informacji (fig. 1) wykonany jest z hydraulicznym silnikiem na¬ pedowym 1 i zawiera dwie szpule 2 i 3, odbieraja¬ ca 2 i podajaca 3, z jedna z nich 2 polaczony jest sztywno walek silnika napedowego 1, uklad do naciagu i nawijania 5 nosnika informacji 4, za¬ wór dozujacy 6, czujnik 7 ilosci nosnika infor- 5 macji 4, umieszczone sa w hermetycznym korpu¬ sie wypelnionym ciecza (nie pokazany na rysunku).Szpula podajaca 3 polaczona jest ze szpula od¬ bierajaca 2 za posrednictwem nosnika informacji 4.Na walku szpuli odbierajacej 2 sztywno zamoco¬ wane jest pierwsze kolo zebate 8, które jest sprze¬ zone z drugim kolem zebatym 9 zewnetrznego wirnika 10 ukladu nawijania i naciagu 5 nosnika informacji 4 i z trzecim kolem zebatym 11 sztyw¬ no zamocowanym na walku silnika napedowego 1.Na walku wewnetrznego wirnika 12 ukladu na¬ wijania i naciagu 5 nosnika informacji 4 sztywno zamocowane jest czwarte kolo zebate 13, sprzezo¬ ne z piatym kolem zebatym 14, sztywno zamoco¬ wanym na walku szpuli podajacej 3.Czujnik 7 ilosci nosnika informacji 4 znajduje sie w stalej stycznosci z zewnetrzna powierzchnia zwoju nosnika informacji 4 na szpuli odbierajacej 2. Za posrednictwem walka 15 i sprezyny 16 czuj¬ nik 7 ilosci nosnika informacji 4 polaczony jest z obrotowym korkiem 17 (fig. 2) zaworu dozuja¬ cego 6 (fig. 1). Zawór dozujacy 6 polaczony jest z silnikiem napedowym 1 kanalem 18 doplywu cieczy i kanalem 19 z pompa hydrauliczna (na fig. nie pokazana). Zawór dozujacy 6 sklada sie z korpusu 20 i obrotowego korka 17, w którym wykonane sa kanaly do przeplywal cieczy 21.Mechanizm do przesuwu nosnika informacji pra¬ cuje w nastepujacy sposób. Po wlaczeniu mecha¬ nizmu ciecz ze zródla energii wodnej, na przyklad z pompy hydraulicznej przeplywa kanalem 19 (fig. 1) do zaworu dozujacego 6, a z niego kanalem 18 do napedowego silnika hydraulicznego 1. Hydrau¬ liczny silnik napedowy 1 obraca szpule odbiera¬ jaca 2 i w wyniku tego nosnik informacji 4 prze¬ suwa sie ze szpuli podajacej 3 na szpule odbiera¬ jaca 2. Naciag nosnika informacji 4 w procesie jego przesuwu zapewnia uklad naciagu i nawija¬ nia 5 nosnika informacji. W procesie przesuwu nosnika informacji 4 zmienia sie promien jego zwoju na szpuli odbierajacej 2 i co za tym idzie, zachodzi koniecznosc zmiany jej olbrotów (dla za¬ pewnienia stalosci predkosci ruchu nosnika infor¬ macji 4). Dlatego w procesie przesuwu nosnika in¬ formacji 4, czujnik 7 ilosci nosnika informacji, ma¬ jac staly styk ze zwojem nosnika na szpuli od¬ bierajacej 2, sledzi za zmiana promienia wskaza¬ nego zwoju i steruje obrotem korka 17 zaworu dozujacego 6, przekazujac mu ruch obrotowy za posrednictwem walka 15 i sprezyny 16.Przy obrocie koika 17 w zaworze dozujacym 6 zmienia sie zuzycie cieczy, doprowadzanej do na¬ pedowego silnika hydraulicznego 1, a co za tym idzie, liczba jego obrotów. Prawo regulacji zuzy¬ cia cieczy przez napedowy silnik hydrauliczny 1 dozowanej przez zawór 6 okresla sie z warunku zapewnienia stalej predkosci ruchu nosnika infor¬ macji 4: n-n V= • R = const, (1) 30 gdzie v —predkosc ruchu nosnika 15 20 25 se 35 40 45 50 55 6082 447 5 • - wej tasmy magnetycznej predystymrja jego sze¬ rokie wykorzystanie, na przyklad w zestawie awa¬ ryjnych i eksploatacyjnych rejestratorów, instalo¬ wanych we wszystkich typach aparatów lataja- 5 cych.Mechanizm przesuwu nosnika informacji wedlug niniejszego wynalazku zapewnia zachowanie infor¬ macji zapisanej w czasie lotu w dowolnych wa¬ runkach, co jest wazne w czasie badania przyczyn io wypadków lotniczych.Niniejszy mechanizm przesuwu nosnika infor¬ macji moze byc szeroko wykorzystany w róznych dziedzinach techniki. n — predkosc katowa obrotu szpuli „obr./ /min/, R — promien zwoju nosnika informacji na szpuli odbierajacej.Wiadomo, ze obroty silnika hydraulicznego ,,n*' okresla sie z nastepujacego stosunku: Q n=_2_ (2) K' gdzie Q — zuzycie cieczy przez silnik hydrauliczny, K' — staly wspólczynnik, okreslony przez wymiary geometryczne konstrukcji ele¬ mentów silnika hydraulicznego.Tak wiec, V = K-Q-R = cowst, (3) gdzie K= staly wspólczynnik. 30K' - Dla zapewnienia stalej predkosci ruchu nosnika informacji 4 trzeba, aby zawór dozujacy 6 zmie¬ nial zuzycie cieczy przez silnik hydrauliczny 1 odwrotnie proporcjonalnie do promienia R zwoju nosnika informacji 4 na szptfll odbierajacej 2, z która polaczony jest kinematycznie napedowy sil¬ nik hydrauliczny 1.Mechanizm przesuwu nosnika informacji, wyko¬ nany wedlug niniejszego wynalazku zapewnia stala predkosc ruchu nosnika informacji dowolnego typu (tasma magnetyczna, drut stalowy, cienka meta¬ lowa tasma magnetyczna itd.).Duza niezawodnosc i dlugi okres uzytkowania mechanizmu wykonanego wedlug niniejszego wy¬ nalazku, a takze mozliwosc zastosowania metalo- PL PL