Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12,1975 82287 KI. 21e,19/0(j MKP* G01r 19/00 Twórcawynalazku: Romuald Stefanicki Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Slaska im. W. Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Uklad elektronicznego wskaznika zera Przedmiotem wynalazku jest uklad elektronicznego wskaznika zera przeznaczony do pomiaru bardzo malych pradów i napiec.Dotychczas do pomiaru tych pradów i napiec uzywano galwanometru wskaznikowego lub lusterkowego lub duzego lampowego elektronicznego wskaznika zera jak na przyklad nanoamperomierza lampowego.Nanoamperomierz lampowy zbudowany jest na bazie duzego i skomplikowanego wzmacniacza pradu lub napiecia stalego, zawierajacego uklad przetwarzajacy, wiele stopni lampowych i prostowniki. Calosc jest bardzo zlozona i skomplikowana oraz posiada znaczne gabaryty. Ponadto wada tego rodzaju przyrzadów jest wrazliwos'c na wstrzasy oraz niedogodnosci w instalowaniu i uzyciu.Wedlug wynalazku uklad elektronicznego wskaznika zera zawierajacy obwód scalony liniowy o duzym wzmocnieniu z ujemnym sprzezeniem zwrotnym oraz polaczonego z nim mikroamperomierza magnetoelektrycz- nego i przylaczonego do wejscia (dodatniego) ogranicznika napiec wejsciowych, skladajacego sie z dwóch diod polega na tym, ze wyposazony jest w ogranicznik pradu skladajacy sie z 2 diod polaczonych szeregowo z miernikiem. Do wejscia dodatniego dolaczony jest zespól kompensujacy prad wejsciowy obwodu scalonego, skladajacy sie z potencjometru i dwóch oporników, powodujac w efekcie wejscie przyrzadu niewrazliwym na rezystancje dolaczonego do zacisków wejsciowych przylaczonego ukladu.Uklad wedlug wynalazku umozliwia wykrywanie i mierzenie bardzo malych pradów i napiec, a zwlaszcza zastapienie niewygodnych w uzyciu galwanometrów, wrazliwych na wstrzasy w ukladach mostkowych pradu stalego oraz pradu zmiennego malej czestotliwosci do 50 Hz.Uklad wedlug wynalazku przedstawiono schematycznie na rysunku. Wyjscie obwodu scalonego liniowego OS jest polaczone poprzez diody D3 i D4 do mikroamperomierza magnetoelektrycznego ze skala z zerem w srodku i opornika obciazajacego R0. Uklad posiada ujemne sprzezenie zwrotne zlozone z oporników R3 i R4 wlaczone pomiedzy opornik obciazajacy R0 i wejscie ujemne obwodu scalonego — do którego ponadto przylaczony jest zespól zerujacy zlozony z potencjometru Pzi, stanowiacego pierwsza galke zerujaca, oraz oporników R6 iR4. Do wejscia dodatniego obwodu scalonego OS przylaczony jest ogranicznik napieciowy utworzony z dwóch równoleglych diod Dx iD2, oraz opornika R5 (równym opornikowi R4) oraz zespól2 82 287 zlozony z oporników R8 i R7 i potencjometru Pz2, stanowiacego druga galke zerujaca przyrzadu. Zespól ten kompensuje prad wejsciowy obwodu scalonego, powodujac wejscie ukladu niewrazliwym na rezystancje dolaczonego do zacisków wejsciowych zewnetrznego ukladu. Razem galki potencjometrów Pzi i Pz2 pozwalaja na calkowite zerowanie ukladu z otwartym wejsciem WE jak równiez z przylaczonym do ukladu pomiarowego^ zewnetrznego na przyklad mostka Wheatstone'a. Zespól skladajacy sie z kondensatora C^ opornika R2 i kondensatora C2, stanowi kompensacje czestotliwosciowa obwodu scalonego. Calosc ukladu moze byc zasilana z baterii suchych, baterii akumulatorowych lub zasilacza sieciowego.Uklad wedlug wynalazku dziala nastepujaco. Do zacisków wejsciowych WE doprowadzone jest stale napiecie mierzone. Napiecie to jest wzmacniane przez liniowy obwód scalony (OS) powodujac przeplyw pradu sttilcyo przez mikroampeiomierz M, który wychyla sie proporcjonalnie do napiecia mierzonego. Jezeli na wejsciu WE ukladu pojawi sie wieksze napiecie, zostaje ono ograniczone przez zespól ograniczajacy zlozony z opornika R8 i diod Di i D2. Przy wiekszym pradzie anizeli na to pozwala zakres mikroamperomierza M, przesterowanie jego nie wystepuje ze wzgledu na ograniczajace dzialanie diod D3 i D4. PL PL