Pierwszenstwo: _^^___ Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 82217 KI. 29a,2/03 MKP* D01b 1/40 Twórcywynalazku: Jan Durski, Wladyslaw Rynduch, Wlodzimierz Miiller*Czarnek Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Krajowych Wlókien Naturalnych, ' Poznan (Polska) - i ' Urzadzenie lamiaco-trzepiace Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie lamiaco-trzepiace, przeznaczone do wydzielania wlókna lnianego lub konopnego ze slomy roszonej lub nieroszonej, majace obrotowy beben zaopatrzony w noze trzepiace.W znanych zespolach urzadzen do wydzielania wlókien lykowych ze slomy stosuje sie najpierw miedlarki, na których zostaje polamane zawarte w lodygach drewno. Za miedlarkami, w kierunku biegu surowca, sa umieszczone turbiny trzepiace. Turbiny te stanowia pary bebnów trzepiacych, umieszczonych równolegle w jednej plaszczyznie, w takiej odleglosci od siebie, ze noze trzepiace jednego bebna wchodza w przestrzenie miedzy nozami drugiego bebna. Bebny maja ksztalt cylindryczny i obracaja sie w przeciwnych kierunkach.Podczas trzepania slome, uchwycona w pasach zaciskowo-prowadzacych, wprowadza sie od góry w szczeline pomiedzy dwoma bebnami. Przy obrocie bebnów gars'ci wlókna sa trzepane i przeciagane w przestrzeni pomiedzy bebnami.Znany jest tez trzepak do wyodrebniania wlókien w warunkach chalupniczych, zbudowany z napedzanego kola, do którego sa przymocowane promieniscie drewniane noze trzepiace. Kolo jest ulozyskowane na poziomej osi. Garscie zmiedlonej uprzednio slomy sa do nozy trzepiacych obracajacego sie kola doprowadzane recznie poprzez przesuwanie sie na desce podawczej. Miedzy ta deska, a nozami trzepiacymi znajduje sie szczelina, w która wchodzi trzepane wlókno. Trzepaki takie nie nadaja sie do produkcji na skale przemyslowa.Z polskiego opisu patentowego nr 49280 znany jest innego rodzaju trzepak do lnu i konopi z wirnikiem cylindrycznym zaopatrzonym w lopatki i deske trzepiaca, w którym deska trzepiaca jest osadzona uchylnie I zaopatrzona w wystepy. Strefa robocza tego trzepaka znajduje sie pomiedzy wystepami uchylnej deski a wzdluznymi listwami cylindrycznego wirnika. W strefie tej nastepuje zdzieranie pazdzierzy z uprzednio zmied¬ lonej slomy. Urzadzenie to nadaje sie do usuwania pazdzierzy z uprzednio zmiedlonej slomy wlóknistej nato¬ miast nie mozna na nim uzyskac dobrego oczyszczenia wlókna z lodyg niezmiedlonych. Zmiedlona slome nalezy formowac w garsci, które recznie wprowadza sie pomiedzy wirujace lopatki wirnika, a wystepy uchylnej deski. Osoba obslugujaca najpierw wprowadza do maszyny czesc wierzcholkowa garsci slomy, a nastepnie wyciaga ja, obraca i wprowadza czesc korzeniowa. Urzadzenie to jest wiec przystosowane jedynie do obróbki bardzo malych ilosci slomy, na przyklad w warunkach chalupniczych.2 82 217 Celem wynalazku jest skonstruowanie przemyslowego urzadzenia pozwalajacego na wyodrebnienie wlókna lub lyka z niezmredlonej slomy. Cel ten zostal wedlug wynalazku osiagniety w ten sposób, ze urzadzenie lamiac-trzepiace pod pasem przectskowo-prowadzacym, o znanej konstrukcji, ma usytuowany stozkowy lamiaco- -trzepiacy beben z przyporzadkowana mu oporowa deska, przy czym robocza szczelina zawarta pomiedzy oporowa deska i nozami bebna o zarysie prostym, lukowym lub schodkowym znajduje sie pod katem ostrym w stosunku do przyciskowo-prowadzacego pasa.W urzadzeniu wedlug wynalazku czesci lodyg, zwisajace z przyciskowo-prowadzacego pasa, sa przy wejsciu do roboczej szczeliny silnie zginane, na skutek czego drewnik zostaje polamany. Zbedne staje sie wiec stosowanie operacji miedlenia lodyg. Dzieki niejednakowej srednicy bebna trzepiacego lodygi slomy lamane sa i trzepane na cale] aarej dlugosci. Uzyskiwane wydajnosci wlókna dlugiego sa przy obróbce urzadzeniami wedlug wynalazku wieksze, niz w przypadku stosowania miedlarek, a nastepnie znanych turbin trzepiacych.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku uwidoczniono schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia to urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku, winnej postaci wykonania, fig. 3 urzadzenie w widoku z boku w jeszcze innej postaci, fig. 4 — urzadzenie w widoku z przodu, a fig. 7—uklad urzadzen wedlug wynalazku w przemyslowej linii przerobu slomy lnianej lub konopnej na wlókno, w widokuz góry.Urzadzenie v«*edlug wynalazku fig. 1 sklada sie z obracajacego sie stozkowego trzepiacego bebna 1 oraz oporowej nastawnej deski 2, uystuowanych pod przyciskowo prowadzacym pasem 7. Pomiedzy bebnem 1 a deska 2 znajduje sie szczelina 11. Trzepiacy beben 1 ma na powierzchni noze 3, zamocowane na promieniowo rozmieszczonych ramionach 4. Srednica bebna 1 po stronie wlotowej urzadzenia jest mniejsza niz po stronie wylotowej. Robocza szczelina 11 znajduje sie pod katem ostrym w stosunku do przyciskowo-prowadzacego pasa 7.Urzadzenie pracuje w nastepujacy sposób: warstwe 5 lodyg niemiedlonych, zakleszczonych w przycisko¬ wo- prowadzacym pasie, 7 prowadzi sie w kierunku strzalki 6, wzdluz górnej krawedzi oporowej, nastawnej deski 2, przy czym konce tych lodyg wprowadza s\a w szczeline 11. Przy wejsciu do szczeliny 11 lodygi sa na krawedzi deski 2 zginane mniej wiecej pod katem prostym, na skutek czego drewnik zostaje polamany. Poniewaz szczelina 11 znajduje sie pod katem ostrym w stosunku do przyciskowo-prowadzacego pasa 7, podczas przesuwania warstsnry lodyg w kierunku strzalki 6 lamaniu podlegaja coraz to dalej od konca lodyg polozone miejsca lodyg. W obszarze dzialania bebna 1 konce lodyg, wystajace z szczeliny 11 podlegaja trzepaniu. Dzieki stozkowemu uksztaltowaniu bebna 1 oraz katowemu pochyleniu szczeliny 11 w stosunku do zaciskowego pasa 7f przy przejsciu warstwy wzdluz urzadzenia, polamaniu i wytrzepaniu ulega praktycznie cala zwisajaca od pasa 7 czesc lodyg. Lodygi podlegaja obróbce wzdluz swej dlugosci stopniowo. Intensywnosc oddzialywania elementów roboczych na lodygi jest w czesci wezszej bebna, blizej jego wierzcholka, mniejsza niz w czesci szerszej. Jest to wazne, poniewaz urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia zróznicowanie sily mechanicznych uderzen na poszczególne, obrabiane czesci lodygi.Urzadzenia przedstawione na fig. 2 i fig. 3 róznia sie od pokazanego na fig. 1 tym, ze krawedzie robocze deski 2 i nozy 3 nie sa prostoliniowe, lecz maja zarys lukowy lub zebaty. Sposób pracy tych urzadzen jest identyczny jak wyzej opisano.W linii przemyslowej przedstawionej na fig. 5 zastosowano do przenoszenia warstwy lodyg dwa pasy zaciskowe 7 i 7'. Na poczatku linii umieszczono grzebien 8, sluzacy do parelizacji lodyg. Nastepnie zamontowa¬ no dwa urzadzenia wedlug wynalazku, po czym pare dotrzepujacych bebnów 9. Na koncu pierwszego pasa 7 i na poczatku pasa 7* znajduje sie znane pneumatyczne urzadzenie 10, sluzace do zmiany miejsca uchwycenia warstwy lodyg w pasach. Drugi odcinek linii jest analogiczny jak pierwszy, a wiec zawiera kolejno grzebien 8, dwa urzadzenia w*edlug wynalazku z bebnami i oraz pare dotrzepujacych bebnów 2.. Pierwszy odcinek linii sluzy do obróbki czesci wierzcholkowych lodyg, natomiast drugi, do obróbki czesci korzeniowych, lub na odwrót. Kierunki obrotów poszczególnych bebnów i w linii sa na przemian przeciwne. PL PL