Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 82116 KI. 5d,13/00 MKP E21f 13/00 Twórcywynalazku: Leonard Pluta, Franciszek Morawski Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówne Biuro Studiów i Projektów Górniczych, Katowice (Polska) Uk obejmujacy transport wewnatrzzakladowy laczacy sie z dolem kopalni, przejsciowe magazynowanie kopaliny podstawowej i ubocznej oraz ekspedycje kolejowa kopaliny na zewnatrz zakladu Dziedzina techniki. Przedmiotem wynalazku jest uklad technologiczny transportu na powierzchni kopalni wegla kamiennego obejmujacy transport kolejowy wewnatrzzakladowy wasko— i szerokotorowy, laczacy sie za posrednictwem szybów z dolem kopalni, przejsciowe magazynowanie kopaliny podstawowej i ubocznej oraz jej ekspedycje na zewnatrz zakladu za pomoca srodków transportu kolejowego i tasmociagów.Stan techniki. Dotychczasowe rozwiazania transportu kolejowego powierzchniowego w kopalniach wegla kamiennego zarówno wewnatrzzakladowego jak i ekspedycyjnego charakteryzuja sie wysoka pracochlonnoscia, mala przepustowoscia oraz zazwyczaj brakiem mozliwosci magazynowania kopaliny przygotowanej do bezpos¬ redniej ekspedycji na zewnatrz zakladu. Ladowanie wegla do wagonów kolejowych odbywa sie na osobnych torach dla kazdego sortymentu. Stad wymagana jest odpowiednia rozbudowa bocznicy kolejowej.Zaklad przeróbki mechanicznej wegla nie posiadajacy mozliwosci magazynowania wegla przygotowanego do wysylki na zewnatrz blokuje powazna ilosc wagonów kolejowych. W przypadku zas braku wagonów, wegiel w stanie surowym transportuje sie najpierw na zwalowisko, skad po otrzymaniu wagonów podaje sie go poprzez zaklad przeróbki mechanicznej do wagonów. Pociaga to za soba dodatkowe obciazenie zakladu, przeróbki mechanicznej wegla, który posiada ograniczona zdolnosc przerobowa wegla surowego oraz straty wynikajace z kruszenia sie wegla.Istota wynalazku. Rozwiazanie ukladu technologicznego transportu bedacego przedmiotem wynalazku opiera sie na polaczeniu glównego ciagu technologicznego powierzchni z dolem kopalni za pomoca dwóch szybów wydobywczych. Pierwszy szyb wyposaza sie w pojedynczy wyciag skipoklatkowy z przeciwwaga o duzym udzwigu i duzym przekroju klatki, umozliwiajacy jednoczesne zaladowanie wozu do klatki i wyladowa¬ nie urobku z naczynia skipowego. Zaladunek wozów do klatki wyciagu odbywa sie na poziomie zrebu szybu, co stwarza dogodne warunki polaczenia z magazynami i placami materialowymi. Drugi szyb wyposaza sie w wyciag skipowy sluzacy tylko do ciagnienia urobku.'Odbiór urobku z wyciagu skipoklatkowego i jego odstawa do wezla rozdzielczego odbywa sie za pomoca przenosnika tasmowego. W wezle rozdzielczym nastepuje rozfrakcjonowa-2 82 116 nie urobku i jego rozdzial w zaleznosci od rodzaju i przeznaczenia. Drobne frakcje kierowane sa bezposrednio na zwalowisko zapasu wegla dla elektrowni, srednie i grube natomiast przkazywane sa najpierw do zakladu przeróbki mechanicznej wegla, skad po wzbogaceniu kierowane sa na zwalowisko wegla ekspedycji kolejowej, badz tez na zwalowisko wegla dla elektrowni. Kamien z wyciagu skipoklatkowego, jak i kamien z zakladu przeróbki mechanicznej wegla kierowany jest równiez do wezla rozdzielczego i podlega podobnemu procesowi frakcjonowania, kruszenia i magazynowania jak urobek.Odbiór urobku z drugiego szybu odbywa sie w analogiczny sposób.Dostawa urobku na zwalowiska odbywa sie za pomoca przenosników tasmowych zabudowanych na konstrukcji wsporczej i wyposazonych w przesuwne wózki zrzutowe lub inne urzadzenia spelniajace te same funkcje. Rozwiazanie takie stwarza mozliwosci zsypywania sie urobku bezposrednio zwózka zrzutowego na pryzme uprzednio usypanego urobku. Zabezpiecza to urobek przed kruszeniem sie co jest istotne dla przypadku magazynowania wegla wysylkowego na zewnatrz zakladu. W razie potrzeby zwalowiska urobku moga byc dzielone pionowymi scianami poprzecznymi, umozliwiajacymi oddzielne magazynowanie róznych sortymetnów urobku. Te sama role w dostawie urobku na zwalowiska jak przenosniki taimowe spelniac moga inne urzadzenia, na przyklad wyciagi szynowe wyposazone w znane wozy samowyladowcze typu „Gramby" i przesuwne rampy rozladowcze.Odbiór urobku ze zwalowisk odbywa sie za pomoca srodków transportu kolejowego. Natomiast ze zwalowiska wegla dla elektrowni w przypadku lokalizacji tego zwalowiska bezposrednio przy elektrowni za pomoca przenosników tasmowych. Pod zwalowiskami w ich osi podluznej zabudowane sa tunele dla ruchu srodków odbioru urobku. Ugory nad tunelami w pewnych odstepach od siebie mieszcza sie otwory wlotowe urobku zamykane u dolu urzadzeniami podawczymi. W ten sposób zwalowiska wykonane na terenie plaskim umozliwiaja samoczynne zsypywanie sie urobku z duza wydajnoscia do wagonów kolejowych lub na tasmociagi.Zwalowiska zezwalaja na magazynowanie urobku i umozliwiaja szybkie ladowanie róznymi sortymentami nie pojedynczych wagonów jak ma to miejsce dotychczas, lecz calych pociagów.Dla usprawnienia ekspedycji kolejowej na zewnatrz zakladu przewiduje sie wyposazenie toru zaladowczego biegnacego pod zwalowiska w dwie automatyczne wagi, z których pierwsza zabudowana przed zwalowiskami rejestrowac bedzie ciezary wlasne poszczególnych wagonów, a druga zabudowana za zwalowiskami ciezary brutto i netto tych samych wagonów. Podstawianie pociagów do zaladunku odbywac sie moze jednym ze znanych sposobów, na przyklad za pomoca kolowrotu pracujacego w obwodzie liny zamknietej najdogodniej w ukladzie zdalnego sterowania.W przypadku gdy kamien ma byc lokowany pod ziemia na przyklad w postaci podsadzki suchej, to wówczas przewiduje sie zabudowe czteroszynowego toru pod zwalowiskami, w którym szyny zewnetrzne tworza przeswit toru normalnotorowy, a szyny wewnetrzne przeswit waskotorowy kopalniany. Rozwiazanie to stwarza mozliwosc dostawy kamienia ze zwalowiska do wyciagu skipoklatkowego wozami kopalnianymi, a nastepnie opuszczanie tych wozów wyciagiem szybowym na dól kopalni.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia rzut poziomy ukladu technologicznego transportu na powierzchni, fig. 2 — przekrój pionowy przez zwalowiska urobku wedlug linii A—A pokazane na fig. 1, a fig. 3 przekrój poprzeczny tarczy szybu, wyposazonego w pojedynczy wyciag skipoklatkowy z przeciwwaga. Polaczenie transportowe pomiedzy dolem a powierzchnia kopalni stanowia szyb 1 skipoklatkowy wyposazony w pojedynczy wyciag z przeciwwaga oraz szyb 2 wyposazony w typowe wyciagi skipowe. Odbiór urobku kamienia lub wegla z szybu 1 i jego dostawa do wezla rozdzielczego 3 odbywa sie za pomoca przenosnika tasmowego 4. Czesc trasy tego przenosnika miesci sie pod ziemia ponizej poziomu zrebu szybu 1. Jest to konieczne z uwagi na jednoczesne zapychanie wozu do klatki i wyladowywanie naczynia skipowego mieszczacego sie ponizej tej klatki. Odbiór urobku z szybu 2 i jego dostawa do wezla rozdzielczego 5 odbywa sie za pomoca przenosnika tasmowego 6. Róznica polega na tym, ze poziom wyladunku naczyn skipowych zainstalowanych w szybie 2 zakladany moze byc dowolnie oraz to, ze transportowany jest tylko jeden rodzaj urobku.W wezlach rozdzielczych 3 i 5 urobek podlega rozfrakcjonowaniu i rozdzialowi wedlug przeznaczenia w przypadku wegla drobne jego frakcje za pomoca przenpsnika tasmowego 7 kierowane sa bezposrednio na zwalowisko wegla dla elektrowni 9. Srednie i grube frakcje kierowane sa za pomoca przenosników 10 do zakladu przeróbki mechanicznej wegla 11. Z zakladu przeróbki mechanicznej wegla 11 srednie frakcje za pomoca przenosnika 12 kierowane sa badz na przenosnik 7 a nastepnie na zwalowisko wegla dla elektrowni 9, badz tez na przenosnik 13 i dalej na zwalowisko wegla dla ekspedycji kolejowej 14. Grube frakcje zas za pomoca przenosników 15 i 13 kierowane sa na zwalowisko wegla dla ekspedycji kolejowej 14.Kamien do wezla rozdzielczego 3 dostarczany jest z dwóch kierunków, a mianowicie z dolu kopalni z szybu 1 tasmociagiem 4 oraz z zakladu przeróbki mechanicznej wegla 11 za posrednictwem przenosnika 16.82 116 3 W wezle rozdzielczym 3 nastepuje rozdzial kamienia na dwie frakcje: drobna i gruba. Drobna frakcja za pomoca przenosnika 17 kierowana jest bezposrednio na zwalowisko kamienia 18, a gruba frakcja na kruszarnie kamienia a stad przenosnikiem 17 równiez na zwalowisko kamienia 18. Zwalowiska wegla 14 i kamienia 18 moga w razie potrzeby byc dzielone scianami poprzecznymii.19 umozliwiajacymi oddzielne magazynowanie róznych sortymen¬ tów. Odbiór urobku ze zwalowiska 14 i kamienia 18 odbywa sie za pomoca srodków transportu kolejowego 20, natomiast ze zwalowiska wegla dla elektrowni 9 za pomoca przenosników tasmowych 21. Do zaladunku urobku ze zwalowisk do wagonów sluza otwory wylotowe 22 wyposazone u dolu w znane urzadzenia podawcze. Tor kolejowy 23 dla odbioru urobku ze zwalowisk 14 i 18 wyposazony jest w cztery szyny z których zewnetrzne tworza przeswit toru normalnotorowego, a wewnetrzne przeswit waskotorowy kopalniany. Takie rozwiazanie umozliwia odbiór kamienia ze zwalowiska 18 równiez wozami kopalnianymi, a nastepnie dostawe tych wozów do szybu 1.Dla usprawnienia ekspedycji kolejowej wegla lub kamienia na zewnatrz zakladu calymi skladami pociagów bez rozpinania wagonów, na wlocie i wylocie toru zaladowczego 23 znajduja sie dwie wagi automatyczne 24 i 25, z których pierwsza rejestruje ciezary wlasne poszczególnych wagonów, a druga ciezary brutto i netto tych samychwagonów. ' Na placu materialowo-magazynowym kopalni 26 zabudowany jest tor kolejowy 27 sluzacy do dostawy wagonów kolejowych z materialami oraz tor waskotorowy 28 dla obioru materialów za pomoca wozów kopalnianych. Równolegle do toru kolejowego 27 zabudowany jest tor 31 spelniajacy role toru manewrowego i zdawczo-odbiorczego zarówno dla pociagów dostarczajacych dla kopalni materialy jak i pociagów ekspedycyj¬ nych zweglam lub kamieniem, a w razie potrzeby moze nastapic dalsza rozbudowa* torów manewrowych równolegle do torów 27 i 31. W srodku placu materialowego 26 w jego osi podluznej przebiega trasa 29 dzwigu przeladowczego materialu 30. Zadaniem dzwigu 30 jest zarówno wyladunek wagonów kolejowych jak i zaladunek wozów kopalnianych. Takie rozwiazanie stwarza dogodne warunki dla dostawy i odbioru materialów bezposrednio w kontenerach lub paletach. PL