Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1975 81783 U. 42k, 33 MKP- G01m 1/32 CZYTELNIA Urzedu Patentowego hlsiiij *, . p, {. " Twórcy wynalazku: Piotr Jedrzejewski, Wojciech Chodkowski, Wieslaw Bergandy Uprawniony z patentu tymczasowego: „FOUS" Fabryka Obslugowych Urzadzen Samochodowych Warszawa (Polska) Wywazarka dynamiczna do pomiaru mas niewyrównowazenia oraz ich korekcji dla elementów obracajacych sie Przedmiotem wynalazku jest wywazarka dynamiczna do pomiaru mas niewyrównowazenia oraz ich korek¬ cji w elementach obracajacych sie. Dokladne wyrównowazenie elementów wirujacych ma duzy wplyw na trwalosc, dokladnosc i bezpieczenstwo dzialania urzadzen.Dotychczas znane wywazarki nie posiadajace pelnego zakresu kompensacji wymiarów geometrycznych przedmiotu wyrównowazanego jego usytuowania na wywazarce i momentu bezwladnosci wymagaja nastawczych biegów maszyny oraz kilku biegów pomiarowych, a ponadto stosowania tabel i przeliczen. Wywazarki posiadajace pelne kompensacje uwzgledniajace w wielkosci posiadaja kilkanascie elementów nastawczych w postaci wyska- lowanych pokretel i przycisków. Po zatrzymaniu elementu wywazanego we wskazanych przez uklad pomiarowy miejscach korygowalo sie mase niewyrównowazenia przez dodawanie lub odejmowanie masy. Ustalenie ww kompensacji dla róznorodnych elementów jest pracochlonne i wymaga koncentracji uwagi.Bedaca przedmiotem zgloszenia wywazarka dynamiczna do pomiaru mas niewyrównowazenia oraz ich korekcji nie posiada wyzej opisanych wad. Kompensacja realizowana jest na drodze czysto mechanicznych czynnosci przez zblizanie macek. Macki polaczone sa ukladami dzwigniowymi lub ciegnowymi z kompensa¬ torami, co pozwala calkowicie wyeliminowac przeprowadzanie pomiarów geometrycznych oraz korzystanie z tabel i przeliczen. W proponowanym rozwiazaniu eliminuje sie operowanie wielkosciami cyfrowymi, a tym samym mozliwosci pomylek. Korekcja mas niewyrównowazenia dokonywana jest przez automatyczne doda¬ wanie lub odejmowanie masy w miejscach niewyrównowazenia w czasie biegu maszyny za pomoca specjalnie wykonanego znacznika, co w znacznym stopniu upraszcza i przyspiesza obsluge. Rozwiazanie to eliminuje koniecznosc stosowania skomplikowanych niejednokrotnie ciezarków korekcyjnych.. Pokazane na rysunkach przykladowe rozwiazanie przedstawia wywazarke skladajaca sie z dowolnej glo¬ wicy napedowej 1, loza 2 i co najmniej dwóch podpór 3 kazda podpora posiada wlasne wskazniki: wskaznik polozenia - kata masy niewyrównowazenia w postaci znacznika 6 lub przyrzadu wychylowego 4 oraz wskaznika wielkosci masy niewyrównowazenia w postaci przyrzadu wychylowego 5, który moze byc zastapiony innym urzadzeniem okreslajacym mase niewyrównowazenia. Wyposazenie znacznika 6 w urzadzeniu do dodawania lub odejmowania masy (sterowane ukladem wskazujacym wielkosc masy korekcyjnej) pozwala na automatyczne2 81783 wyrównowazenie przedmiotu podczas jednego biegu roboczego. Po wyrównowazemu do zadanej dokladnosci (sygnaly maleja do okreslonego poziomu) wywazarka automatycznie zatrzymuje sie. Kazda z podpór posiada uklad kompensacji: odleglosci plaszczyzny pomiarowej od plaszczyzny korekcji b, promienia umieszczenia masy korekcyjnej r, rozstawienia podpór a. Kompensacje b i r wprowadzane sa mechanicznie poprzez zblizanie macek 7 do miejsc korekcji masy. Macki 7 polaczone sa ukladami dzwigniowymi lub ciagnowymi z kompensatorami.Przykladowo kompensacja promienia r moze byc wprowadzona przez powiazanie ruchu (obrotu) dzwigni macki z kompensatorem, a kompensacja polozenia plaszczyzny korekcji b moze byc wprowadzona przez powiazanie kompensatora z ruchem (poziomym) macki. Korekcja rozstawienia podpór a odbywa sie automatycznie przez polaczenie obu podpór cieglem sterujacym kompensatory. Poprzez pomiar czestotliwosci rezonansowej ukladu „przedmiot - podpory" podczas rozpedzania przedmiotu automatycznie cechuje sie wskaznik wielkosci niewy- równowazenia oraz automatycznie okresla i nastawia minimalna predkosc obrotowa konieczna do wyrówno- wazenia. PL PL