Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.01.1974 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1975 81679 Ki. 57a,66 MKP G03b 23/00 Twórcawynalazku: Wlodzimierz Kaldowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Wychowania Fizycznego, Wroclaw (Polska) Urzadzenie do sterowania przesuwem przezroczy w rzutnikach Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sterowania przesuwem przezroczy w rzutnikach, za pomoca magnetofonu, z równoczesnym udzwiekowieniem.W znanych tego rodzaju urzadzeniach, na drodze tasmy magnetofonowej umieszcza sie fotoelement, który w czasie odtwarzania dzwieku przez magnetofon jest przysloniety tasma. Tasma ta w z góry ustalonych odste¬ pach, wynikajacych z potrzeby dokonania zmiany projekcji obrazu, ma wklejone przezroczyste dla swiatla wstawki, które powoduja, ze ze zródla swiatla, umieszczonego po przeciwnej stronie tasmy w stosunku do fotoelementu, swiatlo pada na fotoelement, co powoduje przekazanie na rzutnik impulsu zmiany projekcji -obrazu. Wada tych urzadzen jest koniecznosc budowania skomplikowanego wzmacniajacego ukladu elektro¬ nicznego dla przekazania na rzutnik impulsu elektrycznego o odpowiednio duzej mocy. Jako impulsatory elektroakustyczne stosowane sa mikrofony, przekazujace w wymaganym momencie na rzutnik impuls elektrycz¬ ny pod wplywem dzwieku, o odpowiednim natezeniu, który moze byc nagrany na tasmie magnetofonowej w okreslonych odstepach, lub wytwarzanych poza ukladem dzwiekowo-projekcyjnym. Impulsatory akustyczne, podobnie jak fotoelektryczne, wymagaja skomplikowanych ukladów wzmacniajacych a ponadto rozlegajacy sie co pewien czas sygnal akustyczny stanowi nieprzyjemne dla ucha zaklócenie projekcji.Znane sa równiez urzadzenia elektroakustyczne wmontowane w magnetofony o co najmniej dwóch sciez¬ kach magnetycznych, sterujace rzutnikiem pod wplywem impulsu magnetycznego nagranego na innej sciezce ni' dzwiek towarzyszacy projekcji i odbieranego oraz wzmacnianego przez inny niezalezny uklad elektroniczny.Urzadzenia te wymagaja, jak juz wspomniano, oddzielnego i skomplikowanego ukladu elektronicznego dla przekazania impulsu na rzutnik oraz moga byc zastosowane w magnetofonach o wiecej niz jednej sciezce.Stosowane sa równiez urzadzenia zegarowe, sterujace rzutnikiem w ustalonych z góry odstepach czasu niezaleznie od fragmentu dzwieku odtwarzanego przez magnetofon. Urzadzenia te, aczkolwiek proste w wyko¬ naniu i tanie, maja jednak niewielka przydatnosc ze wzgledu na zupelny brak koordynacji pomiedzy odtwarza¬ nym przez magnetofon dzwiekiem, a odtwarzanym przez rzutnik obrazem. Do magnetofonów, nie wyposazo¬ nych fabrycznie w urzadzenia sterujace rzutnikiem, stosowane sa przystawki polaczone z obydwoma tymi aparatami elektrycznie. Przystawki te reaguja na impuls nagrany na tasmie magnetofonowej na sciezce wspólnej2 81679 z dzwiekiem towarzyszacym projekcji, lub na sciezce oddzielnej i po wzmocnieniu przekazuja go jako impuls sterujacy na rzutnik. Przystawki budowane sa wylacznie jako urzadzenia scisle dostosowane do jednego typu magnetofonów i rzutników i nie moga byc stosowane jako urzadzenia uniwersalne, dostosowane do kazdego zestawu magnetofonu z rzutnikiem.Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego urzadzenia do sterowania przesuwem przezroczy, pozwa¬ lajacego na uzyskanie pelnej synchronizacji pomiedzy dzwiekiem odtwarzanym przez magnetofon, a obrazem otrzymywanym z rzutnika, które moze byc zastosowane do wszystkich typów magnetofonów. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w urzadzeniu glowicy dwudzielnej o dzialkach wzajemnie odizolowanych, spelniajacych ¦funkcje nieruchomych styków zwieracza elektrycznego, przez która przeprowadza sie tasme magnetofonowa z nagranym dzwiekiem towarzyszacym projekcji i która spelnia role styku ruchomego zwierajacego dzialki glowicy przewodzacym odcinkiem tasmy magnetofonowej, wykonanym na tasmie w miejscu, w którym ma nastapic przekazanie impulsu sterujacego na rzutnik. Ten rodzaj zwieracza jest prosty w wykonaniu, tani, a równoczesnie niezawodny w dzialaniu. Dla wyeliminowania iskrzenia na dzialkach glowicy i zaklócen przy odtwarzaniu dzwieku przez magnetofon w momencie zwierania i rozwierania styków glowicy dwudzielnej przez przewodzacy odcinek tasmy, w ukladzie elektrycznym urzadzenia zastosowano prostownik dajacy obnizone napiecie oraz równolegle do przekaznika zwierajacego obwód sterujacy rzutnika wlaczono kondensator.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie do zastosowania do kazdego typu magnetofonu, przy czym moze byc ono wbudowane w magnetofon, lub tez wykonane w postaci przystawki. Przygotowanie tasmy magnetofo¬ nowej z rozmieszczonymi w dowlonych miejscach odcinkami przewodzacymi nie nastrecza trudnosci. Odcinki te wykonuje sie z foli metalowej, lub tez uzyskuje sie je przez naniesienie farby metalizujacej. Urzadzenie moze byc wykorzystane równiez do sterowania elektrycznego innej aparatury, wymagajacej okresowego nieregularnego uruchomiania.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — przedstawia megnetofon wraz z przytwierdzona glowica przystawki w wi¬ doku z góry, fig. 3 — uklad elektryczny urzadzenia.W urzadzeniu wedlug wynalazku dwudzielna glowica 1 osadzona jest na podstawie 2, na której w obudo¬ wie 3 umieszczone sa elementy elektroniczne przystawki. W górnej czesci obudowy 3 znajduje sie okienko z lampka neonowa 4, której swiecenie informuje o wlaczeniu przystawki pod napiecie. W dolnej czesci podstawy umieszczone sa bolce 5 wtyczki sieciowej, gniazdko 6 wyjscia do rzutnika oraz listwa 7 sluzaca do przytwierdze¬ nia przystawki do magnetofonu, przez wsuniecie jej w odpowiednio uksztaltowany plaskownik.Uklad elektryczny urzadzenia, jak pokazuje to fig. 3, zasilany jest z sieci 220 V pradu zmiennego poprzez prostwnik 10, który równoczesnie obniza napiecie do okolo 30 V. W obwód zasilany z prostwnika 10 wlaczona jest dwudzielna glowica 1 oraz przekaznik kontaktronowy 11, do którego równolegle przylaczony jest konden- '•- • ; " sator 12, eliminujacy zaklócenia powstale przy przerywaniu obwodu przez przewodzacy odcinek 9 tasmy magnetofonowej. Do styków wyjsciowych przekaznika 11 przylaczony jest obwód sterujacy rzutnika 13.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: Tasma magnetofonowa 8 z odpowiednio rozmieszczonymi przewo¬ dzacymi odcinkami 9 zostaje przeprowadzona wokól dwudzielnej glowicy 1, po której przesuwajac sie, zwiera styki glowicy, co powoduje przeplyw pradu w obwodzie, w którym umieszczony jest przekaznik kontaktronowy 11. Zadzialanie tego przekaznika powoduje zamkniecie obwodu sterujacego rzutnika i przesuniecie przezrocza. PL PL