PL81257B1 - - Google Patents

Description

Przyrzad do pomiaru wymiarów wewnetrznych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomia¬ ru wymiarów wewnetrznych, z ruchomym czlo¬ nem kontaktujacym.W technice panuje ogólnie poglad, ze najdoklad¬ niejszym systemem pomiaru wymiarów wewnetrz¬ nych jest system trójstykowy. Jezeli jednak doklad¬ niej rozwazy sie zasady tego systemu, to stwierdza sie, ze tak nie jest,, poniewaz kazdy ruchomy czlon kontaktujacy ma swoje zródlo bledów, a wiec znaj¬ duje sie tutaj trzy razy tyle zródel ble^" vv niz w przyrzadzie z tylko jednym ruchomyni czlonem kontaktujacym. Uwage nalezy szczególnie zwrócic na system napedowy przesuwu pomiarowego. Ogól¬ nie rzecz biorac, przesuw pomiarowy tego rodzaju przyrzadów bazuje na nachyleniu stozkowym. Im wieksze' jest nachylenie stozkowe, tym wiekszy jest zakres pomiarów, lecz tym mniejsza jest do¬ kladnosc pomiarów. Nalezy przy tym uwzglednic jeszcze stosunek przelozenia, poniewaz im mniej¬ szy jest ruch stozkowy, tym wieksze powinno byc przelozenie, przez co zródlo bledów powieksza sie w takim samym stopniu. Ta wada wystepuje takze w czujnikach zegarowych. System trójstykowy ma tylko te zalete, ze centrowanie odbywa sie automa¬ tycznie, co przy pomiarach wewnetrznych jest bez¬ warunkowo konieczne. Z tego powodu nie zwra- , cano juz uwagi na te zasadnicza wade, a takze na jeszcze wieksza wade polegajaca na trudnosci pro¬ wadzenia ruchomych czlonów kontaktujacych.Z tego powodu w tym systemie, zakres pomiaro- 2 wy jest bardzo maly, a ruchome czlony kontaktu¬ jace nie moga byc przedluzone z powodu trudnosci prowadzenia.Znane przyrzady do pomiaru wymiarów wewne- 5 trznych z tylko jednym ruchomym czlonem kon¬ taktujacym zespolone z nieruchomymi zespolami przedluzaczy oparte sa na przenoszeniu ruchu za pomoca kola zebatego. Wynikaja z tej przyczyny zródla duzych bledów. Ten bledny przesuw po- io miarowy odczytuje sie na czujniku zegarowym.Czujnik zegarowy ze swej strony oparty jest zno¬ wu na przelozeniu za pomoca kola zebatego. To podwójne zródlo bledów powiekszane jest bardzo znacznie przez kola zebate jak tez przez wskazówke 15 czujnika zegarowego, nastepstwem czego sa duze niedokladnosci. Przyrzady tego rodzaju nie maja ponadto skutecznego i dzialajacego bez zarzutu, centrowania samoczynnefgo, poniewaz zarówno do duzych jak i do malych otworów stosowane sa 20 takie same podpory centrujace, co oznacza, ze pod¬ pory nie maja wlasciwych proporcji.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu do pomiaru wymiarów wewnetrznych pozbawionego wymienionych wad. 25 Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze przyrzad po¬ miarowy ma wymienne, majace staly czlon kon¬ taktujacy, przedluzacze o róznej wielkosci, odpo¬ wiadajacej wielkosci mierzonych otworów lub za¬ kresu pomiarowego, z których kazdy ma dwura- 30 mienna, równoramienna, dzwignie wahliwa prze- 81257SI 3 suwna w kierunku dzialania sprezyny, przy czym dlugosc jej ramion wzrasta wraz z dlugoscia prze¬ dluzaczy. Dzwignia wahliwa umieszczona jest wy- chylnie na znajdujacej sie pod dzialaniem sprezy¬ ny prowadnicy o osi równoleglej do ruchomego czlonu kontaktujacego i ustalona za pomoca sruby doeiskowej. Na koncach dzwigni wahliwej umiesz¬ czone sa walki dociskowe. Korzystnym jest, gdy staly czlon kontaktowy osadzony jest na mimosro- dzie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony, w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad z przedluzaczem w przekroju wzdluznym, fig. 2 — widok z góry przyrzadu jak na fig. 1, czesciowo w przekroju poprzecznym, fig. 3 — widok z przodu przedluzacza, fig. 4 — przekrój wzdluzny przedluzacza przedstawionego na fig. 3, fig. 5 — schemat urzadzen samocentru- jacych dla róznych wielkosci otworów, fig. 6 — przekrój wzdluzny przyrzadu dla malego zakresu pomiarowego, fig. 7 — przekrój wedlug linii VII— VII z fig. 6 z zespolem kól zebatych, wspólpracu¬ jacych z kolem srubowym wrzeciona, fig. 8 — przy¬ rzad przedstawiony na fig. 6 widziany z góry, cze¬ sciowo w przekroju poprzecznym, fig. 9 — schema¬ tycznie, szczególy wykonania przyrzadu wedlug fig. 6—8, fig. 10 — schematycznie szczegól przyrza¬ du wedlug fig. 6—8, fig. 11 — schematycznie szcze¬ gól przyrzadu wedlug fig. 6—8, fig. 12 — widok wraz z czesciowym przekrojem przyrzadu z od¬ miennym mechanizmem przeniesienia przesuwu czlonów kontaktujacych na beben z podzialka, fig. 13 — widok z góry przrzadu wedlug fig. 12, czesciowo w przekroju, fig. 14 — górna czesc przy¬ rzadu z zespolem licznikowym, fig. 15 — rozmiesz¬ czenie kól zebatych licznika, a fig. 16 — rozmiesz¬ czenie kól zebatych od pokrywy grzechotkowej do slimacznicy.Przyrzad pomiarowy wedlug wynalazku zawiera umieszczone w obudowie 1 czlony kontaktujace 2, 3, 5, czlony przenoszace 4, 6 oraz wrzeciono 7 i czlo¬ ny 8—10 do odczytu. Przykladem zastosowania przyrzadu (fig. 1) jest mikrometr do pomiaru wy¬ miarów wewnetrznych dla wiekszego zakresu po¬ miarowego, na przyklad rozwiazanie dla zakresu srednic od 50 mm do 80 mm.Zakres pomiarowy przyrzadu mozna praktycznie powiekszyc w sposób nieograniczony za pomoca przedluzaczy czlonów kontaktujacych. Rozwiazanie przedstawione na fig. 6 przedstawia mikrometr do pomiaru wymiarów wewnetrznych o mniejszym za¬ kresie pomiarowym od 20 mm do 50 mm srednicy otworu, a mianowicie za pomoca przedluzaczy. Na itej samej zasadzie podstawowej mozna uzyskac jeszcze mniejsze zakresy pomiarowe. Czlon kontak¬ tujacy sklada sie z gwintowanego trzpienia 2, tulei gwintowanej 3 i nieruchomego czlonu kontaktuja¬ cego 5 wzglednie 5' (fig. 13). Trzpien gwintowany polaczony jest z kolem stozkowym 4, które zazebia sie kolem stozkowym 6 znajdujacym sie na wrze¬ cionie 7.Wrzeciono 7 polaczone jest zmiennie z bebnem 9 z podzialka, tak ze przy obracaniu bebna 9 z po¬ dzialka, obracane jest odpowiednio wraz z nim, kolo stozkowe 6 wzglednie 4 wraz z trzpieniem gwin- 257 4 towanym 2. W przeciwienstwie do tego, tuleja gwintowana 3 ulozyskowana jest przesuwnie w otworze obudowy. Od dolu w tulei gwintowanej 3 wybrany jest rowek wpustowy 3a, w który wcho- 5 dzi sruba czopowa zakotwiczona w obudowie w cha¬ rakterze prowadnicy, tak ze tuleja gwintowana 3 jest jedynie przesuwna liniowo, lecz nie obraca sie.Podczas obracania trzpienia gwintowanego 2 w od¬ powiednim kierunku, wysuwa sie stopniowo z obu- io dowy 1 tuleja gwintowana 3. Nieruchomy czlon kontaktujacy 5 tworzy jednoczesnie lozysko dla trzpienia gwintowanego 2 wzglednie tulei 4.Celem dokonania pomiaru otworu przyrzadem wedlug wynalazku pokreca sie beben 9 z podzialka 15 az do oparcia konca czlonu kontaktujacego i czlonu nieruchomego ó scianki otworu. Wynik pomiaru odczytuje sie na bebnie z podzialka. Na bebnie z podzialka, jak w zwyczajnym mikrometrze, mo¬ zna dokonac precyzyjnego odczytu w przedziale 20 jednego milimetra, to znaczy jedna kreska podzial- ki oznacza 1/100 mm, tak ze przy pomocy noniusza mozna odczytywac z dokladnoscia do 1/1000 mm.Podzialka zgrubna milimetrowa widoczna jetet w okienku 11 bebna noniusza 8. Podzialka precy- 25 zyjna na bebnie z podzialka wzglednie wrzecionie 7 przenoszona jest na podzialke zgrubna w nastepu¬ jacy sposób: w odpowiednim punkcie na wrzecio¬ nie 7 znajduje sie kolo srubowe 19, jak to przedsta¬ wiono na fig. 7. Kolo srubowe 19 wspólpracuje 30 z kolami posredniczacymi 15, 16 i 17. Ostatnie kolo posredniczace 18 zazebia sie z kolem naciagowym 14 ulozyskowanym obrotowo na uchwycie 20. Po¬ dzialka milimetrowa zgrubna naniesiona jest na obwodzie zewnetrznym kola naciagowego 14 i wi- 35 doczna jest w okienku 11. Sruba regulacyjna 12 wedlug fig. 1 jest zderzakiem dla wrzeciona 7.Do pomiaru wiekszych otworów mozna, jak to przedstawiono na fig. 5, nakladac stopniowo prze¬ dluzacze czlonów kontaktujacych. Kazdy przedlu- 40 zacz zaopatrzono w wykorbienie 32 i przytwierdzo¬ no do obudowy za pomoca sruby 33. Kazdy prze¬ dluzacz zaopatrzono poza tym w urzadzenie samo- centrujace, skladajace sie z dzwigni wahliwej 27, prowadnicy 29 i sprezyny 31 i ulozyskowane prze- 45 suwnie w otworze prowadzacym przedluzacza. Oba konce dzwigni wahliwej 27 zaopatrzone sa w wal¬ ki 28.Podczas pomiaru otworu, oba walki 28 dociskane sa do scianek otworu, tak ze os pomiaru wzglednie 50 os kontaktowania jest utrzymywana zawsze w srodku. Dzwignia wahliwa 27 sluzy do automa¬ tycznego ustawiania walków 28 w dokladnej sy¬ metrii do linii srodkowej. W urzadzeniu centruja¬ cym do mniejszych przyrzadów wzglednie mniej- 55 szych zakresów pomiarowych (fig. 6 wzglednie 8, 9, 10 i 11) zamiast dzwigni wahliwej zastosowano dzwignie równolegla 40. Obok skrzydelka 41 dzwigni polaczone sa z kazdym z czlonów centrujacych 44 i ulozyskowane sa wychylnie na przedluzaczu 37 60 wokól osi 39 i 42. Kazde skrzydelko 41 polaczone jest przegubowo z czlonem centrujacym 44, a czlo¬ ny centrujace zaopatrzone sa kazdy w klinowe ze¬ berko 46 i prowadzone sa przesuwnie liniowo w obu rowkach wpustowych 38 przedluzacza. Za pomoca 65 czopów 45, które wchodza do otworów 43, nadaje5 81257 6 sie stale obu czlonom centrujacym 44, podczas wy¬ chylania sie dzwigni równoleglej 40, jednakowy ruch równolegly. Centrowanie czlona kontaktujace¬ go i czlona nieruchomego odbywa sie samoczynnie pod dzialaniem sprezyny 47 i walków docisko¬ wych 48.Wynik pomiaru mozna przekazywac od czlonu kontaktujacego 2, 3 zamiast za pomoca kól stozko¬ wych 4, 6 za pomoca kól srubowych lub slimacznic 50 i 51 (fig. 12, 13) do wrzeciona 7 i do bebna z po- dzialka 8, 9. Wynik pomiaru przenosi sie zamiast na beben 8 i 5 z podzialka — na licznik 56, jak przedstawiono na fig. 14. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do pomiaru wymiarów wewnetrznych z ruchomym czlonem kontaktujacym, polaczonym obrotowo z wrzecionem mierniczym i wspólosio¬ wym w stosunku do tego czlonu nieruchomym czlonem kontaktujacym, znamienny tym, ze majace staly czlon kontaktujacy (23) przedluzacze (22, 37) o róznej wielkosci odpowiadajacej wielkosci mie¬ rzonych otworów lub zakresu pomiarowego, z któ¬ rych kazdy ma dwuramienna, równoramienna, dzwignie wahliwa (27), przesuwna w kierunku dzia¬ lania sprezyny, przy czym dlugosc ramion dzwigni wahliwej (27) wzrasta wraz z dlugoscia przedluza- 5 czy (22, 37).

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia wahliwa (27) umieszczona jest wychylnie na znajdujacej sie pod dzialaniem sprezyny pro¬ wadnicy (29) o osi równoleglej do ruchomego czlonu kontaktowego (2, 3) i ustalana za pomoca sruby dociskowej (30).

3. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na koncach dzwigni wahliwej (27) umieszczone sa walki dociskowe (28).

4. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze znajdujacy sie na koncu przedluzacza (22) czlon kontaktowy (23) umieszczony jest na mimosro- dzie- (24).

5. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przedluzacz (37) ma dzwignie wychylna (40) pola¬ czona przegubowo z dwoma czlonami centrujacymi (44) umieszczonymi w rowkach (38) przedluzacza (37), tak ze te czlony centrujace (44) moga wyko¬ nywac ruchy równolegle do osi ruchomego czlonu kontaktujacego (3). 15 2081257 v^O81257 Fig. 8 Fig 9 Fig.10 Fig.1181257 Fig.U 10 P »* o o plllllllll ^55 A 11 8 mm N 10 9 Fig. 12 Errata W lamie, 3, w wierszu 6 jest: czlonu kontaktujacego i ustalona za pomoca sruby powinno byc: czlonu kontaktowego i ustalona za pomoca sruby W lamie 4, w wierszu 57 jest: dzwignie równolegla 40. Obok skrzydelka 41 dzwigni powinno byc: dzwignie równolegla 40. Oba skrzydelka 41 dzwigni PL PL