Uprawniony z patentu: VEB Zentrifugenbau Engelsdorf, Engelsdorf (Niemiecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie do odczytywania zawartosci procentowej erytrocytów i osocza Wynalazek dotyczy urzadzenia do odczytywania zawartosci procentowej erytrocytów i osocza poza wirówka, z wykorzystaniem kapilar zawierajacych okreslona ilosc 'krwi, jak to powszechnie stosuje sie wlekarskiej technice labolaitoryljnej przy analizach krwi metoda hematokrytowa.Krew przeznaczona do tych oznaczen pobiera sie z palca lub malzowiny usznej pacjenta, umie¬ szcza w rurce kapilarnej i poddaje nastepnie wiro¬ waniu w wirówce. W wyniku dzialania sily od¬ srodkowej krew ulega rozdzialowi na erytrocyty i osocze. Po zakonczeniu wirowania obie, oddzie¬ lone od siebie warstwy .mierzy sie i na podstawie ich wielkosci okresla dokladnie wzajemny udzial pro¬ centowy. Do odczytywania zawartosci procentowej wymienionych wyzej skladników sluza specjalne, stosowane w praktyce przyrzady. Wykazuja one jednak te wspólna niedogodnosc, ze do czasu za¬ konczenia oznaczania zawartosci procentowej ery¬ trocytów i osocza w poszczególnych próbkach, wymagaja pozostawienia w wirówce wszystkich kapilar.Niedogodnosc ta wynika stad, ze wszystkie ka- pilary musza byc kolejno naprowadzane na sro¬ dek spirali z podzialka, wytrawionej lub nacietej na polerowanej glowicy wirówki i dopiero po ustawieniu z kaseta zawierajaca kapilary, mozna odczytac sklad procentowy badanych próbek. W je¬ dnej takiej kasecie znajduje sie przecietnie 20 do 15 20 25 30 30 kapilar, dla których trzeba kolejno przepro¬ wadzic pomiary w opisany wyzej sposób.Ten sposób postepowania wymaga wzajemnego obracania glowicy wirnika i kasety, dla uzyskania punktu odniesienia przy dokonywaniu odczytu.Dalsza wada jest to, ze zarówno w czasie przygo¬ towywania kapilar jak i podczas dokonywania od¬ czytu, nie mozna wykorzystac wirówki dla wyko¬ nywania dalszych analiz.Znane jest inne postepowanie w którym kapilary z krwia umieszcza sie bezposrednio w glowicy wir¬ nika wirówki, a nad wirnikiem zaklada sie prze¬ zroczysty szablon do odczytywania, z naniesiona spirala. Sposób postepowania jest w tym przypadku odwrotny. Dla kazdej kapilary znajdujacej sie w wirniku nalezy szablon ze spirala nastawic najpierw poprzez przekrecanie na punkt zerowy.Inne znane urzadzenie umozliwia wprawdzie odczytywanie skladu procentowego odwirowanych próbek krwi po wyjeciu kapilar z wirówki, ma jednak równiez istotne wady. A mianowicie po¬ szczególne kapilary trzeba przekladac z wirówki do statywu, a stad nastepnie pobierac je kolejno i umieszczac w urzadzeniu przeznaczonym do odczytywania skladu. Równiez w tym przypadku, kazda z kapilar trzeba ustawic w polozenie zerowe, aby móc odczytac zawartosc" procentowa erytrocy¬ tów i osocza. Oprócz wymienionych niedogodnosci urzadzenie to ma jeszcze i te wade, ze moze pro- 80 8423 wadzic do falszywych diagnoz w wyniku przypad¬ kowej zamiany kapilar, co moze powodowac przykre konsekwencje dla pacjentów od których pobrano krew do analizy.Celem i zadaniem niniejszego wynalazku jest wyeliminowanie wszystkich wymienionych wyzej niedogodnosci, a w szczególnosci umozliwienie intensywnego wykorzystania wirówki, wykluczenie falszywej diagnozy i umozliwienie uzyskania w krótkim czasie dokladnego odczytu zawartosci procentowej erytrocytów i osocza.Zadanie to rozwiazano przez skonstruowanie u- rzadzeniaLdo odczytywania zawartosci procentowej erytrocytów 4 osocza w odwirowanych w kapilarach próbkach krwi, umieszczonych w rowkach kasety wykonanej t z przezroczystego tworzywa, chara¬ kteryzujacego sie tym, (ze ma podstawe wspólpra¬ cujaca z dzwigarem, który przy pomocy sruby nastawczej tarczy podzialowej, majacej dwa kolki ustalajace, przeznaczone do unieruchamiania kasety oraz sworznia, polaczony jest z podstawa w sposób umozliwiajacy poziomy przesuw, prowadnice kasety oraz plyte z podzialka procentowa wykonana z przezroczystego tworzywa, a umocowana w pro¬ wadnicy polaczonej z podstawa w sposób umozli¬ wiajacy pionowy ruch odchylny i poziomy ruch przesuwny tej plyty.Wynalazek jest szczególowo objasniony w dal¬ szej czesci opisu i przedstawiony na zalaczonym rysunku na którym fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie urzadzenie do odczytywania zawartosci procentowej erytrocytów i osocza z zalozona kaseta na kiapilary fig. 2 — urzadzenie wedlug fig. 1 w wi¬ doku z góry fig. 3 — fragment urzadzenia we¬ dlug fig. 2 w trakcie dokonywania odczytu.Na podstawie 1 ustawiony jest dzwigar 2, dajacy sie przesuwac poziomo przy pomocy sruby nasta¬ wczej 3. Dzwigar 2 wraz z tarcza podzialowa 4, polaczony jest z podstawa 1 przy pomocy sworz¬ nia 7, tworzacego jednoczesnie os obrotu. Tarcza podzialowa 4 posiada na swym obwodzie 11 otwory nieprzelotowe 12, w które zaglebia sie dociskana sprezyna stalowa kulka 13, umieszczona w prowa¬ dnicy 10 zsynchronizowanej z kaseta 6. Prowadnica 10 kasety 6 posiada polaczenie srubowe z dzwiga¬ rem 2 i jest nieco wieksza niz promien kasety 6, co powoduje, ze wystajace z kasety 6 kapilary. zostaja przy jej obrocie automatycznie przesuniete w rowku 14. Tarcza podzialowa 4 posiada dwa kolki 5 przeznaczone do ustalania in unierucha¬ miania kasety 6. Kaseta 6 posiada okreslona ilosc promieniscie ulozonych rowków 14 przeznaczonych do kapilary 15. Na podstawie 1 umocowana jest, poza tym, prowadnica 9 plyty z podzialka pro¬ centowa 8. Plyta 8 moze byc przy pomocy prowa¬ dnicy 9, przestawiana z polozenia poziomego w polozenie pionowe, co pozwala na latwe zakla¬ danie, wzglednie wymiane kasety z kapilarami 6.Prowadnica 9 umozliwia równiez poziome ruchy przesuwne plyty z podzialka 8. Plyta z podzialka *8 wykonana jest z przezroczystego tworzywa i po¬ siada nadrukowana, wytrawiona lub wygrawero- 842 4 wana skale procentowa. Skala ta sklada sie z linii zerowej 16, przebiegajacej równolegle do prowa¬ dnicy 9, linii 17 odpowiadajacej 100% wartosci odczytu wznoszacej sie w kierunku z lewa na prawo, 5 oraz ukladu linii 18, odpowiadajacych wartosciom posrednim skali. Dla lepszej stabilnosci urza¬ dzenia podstawa 1 wyposazona jest w podkladki gumowe, spelniajace role nózek. Urzadzenie wedlug wynalazku obsluguje sie w sposób nastepujacy: 10 Po zakonczeniu wirowania, kasete wirnika 6 wraz z kapilarami wyjmuje sie z wirówki i umieszcza w urzadzeniu do odczytywania tak, aby specjalnymi otworami trafila na kolki ustalajace 5 tarczy po¬ dzialowej 4, a nastepnie unieruchamia. 13 Plyta z podzialka procentowa 8 jest w tym czasie podniesiona i znajduje sie w polozeniu pionowym.Nastepnie plyte 8 opuszcza sie na kasete 6 do po¬ lozenia poziomego, opierajac ja górna czescia na sworzniu 7. Kapilare lezaca aktualnie pod ka- 10 tern prostym do linii zerowej 16, ustawia sie przy pomocy sruby nastawczej 3 tak, aby dolny koniec slupka krwi pokryl sie z linia zerowa 16 plyty 8.Przesuwajac plyte 8 w lewo lub w prawo wzdluz prowadnicy 9, naprowadza sie teraz górny koniec 5 slupka krwi na linie 17, a nastepnie odczytuje zawartosc procentowa erytrocytów i osocza na od¬ powiednich liniach podzialki 18. Przez obrót tarczy podzialowej 4 do nostepnego polozenia zapadki kulkowej 13, przesuwa sie kasete z kapilarami 6 0 tak, ze nastepna kapilara 15 zostaje ustawiona pro¬ stopadle do linii zerowej plyty 8. Dalsze czynnosci zwiazane z nastawieniem i odczytywaniem wyniku sa analogiczne jak opisano poprzednio. PL PL