Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.11.1975 80503 KI. 21d , 2 MKP*H02h 7/06 Twórcywynalazku: Edward Stec, Czeslaw Hublsz Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Elektrotechniki Motoryzacyjnej, Swidnica (Polska) Uklad do kontroli prawidlowej pracy pradnicy pradu zmiennego z prostownikiem, zwlaszcza w pojazdach samochodowych Przedmiotem wynalazku jest uklad do kontroli prawidlowej pracy pradnicy pradu zmiennego stosowanego zwlaszcza w pojazdach samochodowych.W praktyce sa znane i uzywane róznego rodzaju uklady do kontroli prawidlowej pracy pradnicy, Wada tych ukladów jest to, ze nie sygnalizuja wszystkich przypadków zwarcia diody w prostowniku pradnicy. Nie wykryte zwarcie diody jest przyczyna dalszego uszkodzenia pradnicy, a nawet jej calkowitego zniszczenia.Celem wynalazku jest stworzenie ukladu do kontroli pracy pradnicy, który zasygnalizuje zwarcie którejkol¬ wiek z diod prostownika pradnicy. Wedlug wynalazku osiaga sie to za pomoca ukladu, który zawiera pradnice, akumulator, regulator oraz przekaznik posiadajacy uzwojenie sterujace i uzwojenie pomocnicze nawiniete tak, ze wytwarzaja strumienie magnetyczne o przeciwnych kierunkach z tym, ze uzwojenie sterujace jest polaczone ze srodkiem gwiazdy uzwojen twornika oraz z biegunem ujemnym lub dodatniem, a uzwojenie pomocnicze jest polaczone z biegunem ujemnym i wylacznikiem. Zasadnicza zaleta wynalazku jest to, ze zostaje natychmiast zasygnalizowane zwarcie którejkolwiek diody prostownika co umozliwia zapobiezenie dalszemu uszkodzeniu pradnicy.Schemat ideowy ukladu jest przedstawiony na rysunku. Rysunek przedstawia uklad, który zawiera przekaznik skladajacy sie z uzwojenia sterujacego 1, uzwojenia pomocniczego 2 i zestyku 3; lampke sygnaliza¬ cyjna 4; pradnice skladajaca sie z uzwojen 5, 6, 1 twornika, uzwojenia 8 wzbudzenia, diod 9,10,11,12,13,14 prostownika; akumulator 15; wylacznik 16 i regulator napiecia 17.Uklad wedlug wynalazku dziala w ten sposób, ze po zamknieciu wylacznika 16 na uzwojenie pomocnicze 2 podane jest napiecie z akumulatora 15, co powoduje zamkniecie zestyku 3 i zaswiecenie lampki sygnalizacyjnej 4. Po uruchomieniu silnika i uzyskaniu przez pradnice odpowiednich obrotów w srodku 18 gwiazdy uzwojen twornika, pojawia sie napiecie o wartosci okolo dwukrotnie mniejszej od napiecia wystepujacego miedzy biegunem dodatnim + i ujemnym —. Napiecie to podane na uzwojenie sterujace 1 wytwarza strumien magnetycz¬ ny w przyblizeniu równy co do wartosci strumieniowi magnetycznymu wytworzonemu przez uzwojenie pomoc¬ nicze 2, lecz o przeciwnym kierunku. Powoduje to otwarcie zestyku 3, i zgasniecie lampki sygnalizacyjnej 4.2 % 80 503 Takje zachowanie sie lampki sygnalizacyjnej 4 wskazuje na prawidlowa prace pradnicy w ukladzie ladowania.Przy wystapieniu zwarcia którejkolwiek z diod 12, 13, 14, napiecie na uzwojeniu sterujacym 1 zmaleje do zera w zwiazku z tym zestyk 3 zostanie zamkniety i zaswieci sie lampka sygnalizacyjna 4. Natomiast przy wystapieniu zwarcia którejkolwiek z diod 9, 10, 11, napiecie na uzwojeniu sterujacym 1 wzrosnie okolo dwukrotnie czyli bedzie w przyblizeniu równe napieciu na uzwojeniu pomocniczym 2. Strumien magnetyczny uzwojenia sterujace¬ go 1 bedzie wiec okolo dwukrotnie wiekszy od. strumienia uzwojenia pomocniczego 2 i spowoduje zamkniecie zestyku 3 w wyniku czego zaswieci sie lampka sygnalizacyjna 4. Z opisanego ukladu wynika, ze jezeli wystapi zwarcie którejkolwiek diody 9, 10, 11, 12, 13, 14 pradnicy to w kazdym przypadku uszkodzenie to zostanie zasygnalizowane. W przypadku polaczenia uzwojenia sterujacego 1 ze srodkiem 18 i z biegunem dodatnim + zasada dzialania ukladu pozostaje taka sama. PL PL