PL80158B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.05.1974 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1975 80158 KI. 23b, 1/05 23c, 1/01 MKP C10g 31/14 ClOm 1/00 dZYTELNIA eóu Potentowego Twórcywynalazku: Józefa Ogrodowska, Ludwik Kossowicz, Stanislaw Ligeza, Roman Gicala, Eugeniusz Korsak Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Technologii Nafty w Krakowie Oddzial w Warszawie, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania wysokogatunkowego oleju turbinowego z ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wysokogatunkowego oleju turbinowego z ropy parafino¬ wo-siarkowo-asfaltowej .Dotychczas stosowane oleje turbinowe wytwarzano z ropy bezparafinowej. Charakteryzuja sie one bardzo niska odpornoscia na starzenie i nie moga sprostac stawianym w tym zakresie wysokim wymaganiom ja¬ kosciowym. Oleje te w czasie starzenia posiadaja szczególnie duza sklonnosc do wytracania osadów, które odkladajac sie miedzy innymi na scianach chlodnic olejowych oraz na elementach ukladu regulacji sa przyczyna zaklócen w pracy turbiny (pogorszenie efektywnosci chlodzenia oleju, blokada ukladu regulacji). Oleje .te ponadto nie zabezpieczaja przed rdzewieniem smarowanych nimi powierzchni urzadzen oraz innych powierzchni metalowych, bedacych z tymi olejami w kontakcie (rurociagi, zbiorniki, chlodnice). Obecnie stosowane oleje wykazuja ponadto niedostateczne wlasnosci reologiczne. Niska jakosc dotychczas stosowanych olejów turbino¬ wych rzutuje na krótki czasookres ich pracy i powoduje czeste wymiany oleju, z czym zwiazany jest postój turbiny.Znany jest równiez sposób wytwarzania oleju turbinowego z ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej na drodze badz hydrorafinacji wysoko-cisnieniowej i rafinacji kwaso-lugowej badz na drodze rafinacji selektywnej i rafinacji kwaso-lugowej oraz wprowadzeniu zestawu dodatków uszlachetniajacych w obu wersjach technolo¬ gicznych. Wada tycz procesów jest stosowanie rafinacji kwasem siarkowym. Powstajace w wyniku rafinacji smoly porafinacyje, ze wzgledu na brak mozliwosci ich zagospodarowania, sa zakopywane w dolach ziemnych powodu¬ jac zanieczyszczenie srodowiska.Celem wynalazku bylo opracowanie sposobu wytwarzania oleju turbinowego o wysokiej jakosci ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej przy zastosowaniu mozliwie prostej technologii, nie wywolujacej zanieczyszcza¬ nia naturalnego srodowiska.Sposób wedlug wynalazku polega na zastosowaniu odmiennego procesu technologicznego, który pozwala na wyeliminowanie rafinacji kwasowo-lugowej i nie wywoluje zanieczyszczania srodowiska. W wyniku tego procesu otrzymuje sie olej turbinowy o wyzszej odpornosci na starzenie i lepszych wlasnosciach antyrdzewnych.Istota procesu polega na tym, ze frakcje ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej o zakresie destylacji2 80 158 350-500°C i lepkosci kinematycznej 5-6,5 cSt w temperaturze 100°C poddaje sie selektywnej rafinacji furfuro¬ lem, przy czym stosunek objetosciowy furfurolu do oleju wynosi 2,5:1-3,5:1, w temperaturze wiezy ekstrakcyjnej na szczycie: 95- 120°C, a na dole: 60- 80°C, nastepnie odparafinowaniu rozpuszczalnikowym w temperaturze (-22)- (-30°C), poczem deparafinat poddaje sie hydrorafinacji w temperaturze 260 - 320°C przy stosunku wodoru do surowca 300- 360 m3/m3, cisnieniu parcjalnym wodoru 35-45atn. Nastepnie produkt poddaje sie kontaktowaniu ziemia odbarwiajaca w ilosci 1-3% wagowych w temperaturze 80-120°C.Do otrzymanego w ten sposób oleju bazowego wprowadza sie inhibitor utleniania typu fenolowego w ilosci 0,2—1% wagowych oraz inhibitor rdzewienia w ilosci 0,01—0,08% wagowych. Do odparafinowania rozpuszczal¬ nikowego stosuje sie mieszanine rozpuszczalników: aceton 25—45% i toluen 55—75% objetosciowych.Otrzymany w powyzszy sposób olej turbinowy charakteryzuje sie bardzo dobrymi wlasnosciami uzytko¬ wymi. Wysoka odpornosc na starzenie, szczególnie brak tendencji do wytracania osadów oraz wlasnosci zabezpieczajace w pelni przed rdzewieniem pozwola na wyeliminowanie wielu zaklócen w pracy turbin, które wywolane byly zla jakoscia olejów. Zastosowanie oleju turbinowego wytworzonego sposobem wedlug wyna¬ lazku pozwoli na co najmniej 4-krotne wydluzenie dotychczasowego czasookresu pracy oleju w turbinie.P r z y k l a dyfrakcje ropy parafinowo-siarkowó-asfaltowej o zakresie wrzenia 352-488°C i lepkosci kine¬ matycznej w temperaturze 100°C równej 5,6 cSt poddaje sie selektywnej rafinacji furfurolem. Stosunek objetos¬ ciowy furfurolu do oleju 3:1. Temperatura wiezy ekstrakcyjnej: szczyt - 115°C, dól - 65°C. Nastepnie rafinat poddaje sie odparafinowaniu mieszanina rozpuszczalników o skladzie: aceton — 40% i toluen — 60% objetoscio¬ wych/Stosunek objetosciowy rozpuszczalnika do oleju 3:1. Temperatura I stopnia filtracji - 29°C. Deparafinat poddaje sie hydrorafinacji w nastepujacych warunkach: temperatura 280°C, cisnienie parcjalne wodoru: 40 atn, stosunek wodoru do surowca: 360 m3/m3. Natomiast hydrorafinat kontaktuje sie z ziemia odbarwiajaca w ilosci 1,5% wagowych w temperaturze 90°C.Do otrzymanego w wyzej wymieniony sposób oleju bazowego wprowadza sie inhibitor utleniania w ilosci 0,5% wagowych oraz inhibitor rdzewienia w ilosci 0,03% wagowych. Uzyskany olej posiada wlasnosci przedsta¬ wione w ponizszej tablicy, przy czym dla porównania podano równiez wyniki badania zagranicznego oleju turbinowego inhibitowanego, otrzymanego z analogicznego surowca na drodze rafinacji selektywnej i kwasolugo- wej oraz zawierajacego zestaw dodatków uszlachetniajacych.Tablica Wlasnosci Olej turbinowy wytworzony sposobem wg wynalazku Olej turbinowy zagraniczny Lepkosc kinematyczna/50°C, cSt Lepkosc kinematyczna/100°C, cSt Wskaznik lepkosci Temperatura zaplonu °C Temperatura krzepniecia, °C Odpornosc na emuglowanie, sek.Badanie dzialania korodujacego na plytkach miedzianych Badanie wlasnosci antyrdzewnyeh: a) przy uzyciu wody destylowanej — po 24 godz. b) przy uzyciu syntetycznej wody morskiej — po 24 godz. c) trwalosc filmu ochronnego Odpornosc na starzenie wgBN-64/0535-10: a) czas utleniania do osiagniecia liczby kwasowej = 1 mg KOH/g, godz. b) czas utleniania do pojawienia sie osadów, godz. 21,90 5,43 100 213 -17 90 wytrzymuje rdza nieobecna rdza nieobecna spelnia 21,58 5,28 85 210 -15 80 wytrzymuje rdza nieobecna rdza obecna po kilku godzinach nie spelnia 2250 2000 1000 30080158 3 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania wysokogatunkowego oleju turbinowego z ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej, zna¬ mienny tym, ze frakcje ropy parafinowo-siarkowo-asfaltowej o zakresie destylacji 350—500°C i lepkosci kinema¬ tycznej 5—6,5 cSt w temperaturze 100°C poddaje sie selektywnej rafinacji furfurolem przy stosunku objetoscio¬ wym furfurolu do oleju 2,5 :1 — 3,5 :1 w temperaturze wiezy ekstrakcyjnej na szczycie 95— 120°C, a na dole 60-80°C, a nastepnie odparafinowaniu rozpuszczalnikowemu w temperaturze (-22)- (-30°)C, przy czym stosuje sie mieszanine rozpuszczalników: aceton 25—45% i toluen 55—75% objetosciowych, przy czym otrzy¬ many deparafinat poddaje sie hydrorafinacji w temperaturze 260-320°C przy stosunku wodoru do surowca 300—360 m3/m3, cisnieniu parcjalnym wodoru 35—45atn, a otrzymany produkt poddaje sie kontaktowaniu ziemia odbarwiajaca w ilosci 1—3% wagowych w temperaturze 80—120°C, przy czym do tak otrzymanego oleju bazowego wprowadza sie inhibitor utleniania typu fenolowego w ilosci 0,2—1% wagowych oraz inhibitor rdzewie¬ nia w ilosci 0,01 -0,08% wagowych. PL PL