Pierwszenstwo: 79522 KI. 74b,8/02 Zgloszenie ogloszono: 01.10.1974 Opis patentowy opublikowano: 08.09.1975 MKP G08c 19/12 'CZYTELNIA U r-du ,"V Twórca wynalazku: Ernest Procek Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Wujek", Katowice (Polska) Sposób i urzadzenie do przesylania informacji telemetrycznych o stanie pracy urzadzen elektrycznych, zwlaszcza z dolowych wyrobisk górniczych Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do przesylania informacji telemetrycznych o stanie pracy urzadzen elektrycznych, zwlaszcza z dolowych wyrobisk górniczych, z wykorzystaniem do tego celu elektro¬ energetycznej sieci zasilajacej dzieki tzemu zbedna staje sie oddzielna siec telemetryczna.Znany jest sposób przesylania informacji o stanie pracy urzadzen elektrycznych w dolowych wyrobiskach górniczych za pomoca systemu wielokrotnego CTT-32 opracowanego w Glównym Instytucie Górnictwa. System ten umozliwia przesylanie informacji binarnych oraz analogowych lecz za pomoca specjalnie do tego celu instalowanych kabli telemetrycznych. Celem uzyskania informacji binarnej o zalaczeniu wzglednie wylaczeniu silnika lub innego urzadzenia elektrycznego, we wnetrzu wylacznika stycznikowego tego urzadzenia umieszcza sie czujnik w postaci przekladnika pradowego zasilajacego przekaznik teletechniczny, który swoim zestykiem poprzez jedna pare przewodów linii telemetrycznej uruchamia urzadzenie sygnalizacyjne.Dla przeslania informacji o charakterze analogowym, na przyklad o poborze pradu przez silnik elektrycz¬ ny, we wnetrzu wylacznika stycznikowego umieszcza sie inny czujnik z którego napiecie proporcjonalne do natezenia pobieranego pradu przesylane jest oddzielna linia telemetryczna do przetwornika analogowo-cyfro- wego. Taki sposób przekazywania informacji o warunkach i stanie pracy urzadzen znajdujacych sie w dolowych wyrobiskach górniczych posiada zasadnicza niedogodnosc wynikajaca z potrzeby instalowania specjalnej sieci telemetrycznej, przy czym w praktycznych warunkach niemozliwe jest utrzymanie ciaglosci tej sieci na skutek czestych zmian lokalizacji kontrolowanych urzadzen powodowanych postepem robót górniczych. Nastepstwem takiego stanu sa czeste przerwy w procesie przekazywania informacji. Dalsza niedogodnoscia jest kosztowna eksploatacja systemu wynikajaca z potrzeby stalych nakladów materialowych i robocizny w zwiazku z koniecz¬ noscia nadazania sieci*/ telemetrycznej za v«i postepem robót górniczych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie sieci telemetrycznej do przekazywania informacji o pracy urzadzen elektrycznych przez wykorzystanie do tego celu istniejacej elektroenergetycznej sieci zasilajacej.Zgodnie z wytyczonym celem, przesylanie informacji o stanie pracy urzadzen elektrycznych z wykorzysta¬ niem elektroenergetycznej sieci zasilajacej uzyskuje sie przez umieszczenie we wnetrzu wylacznika stycznikowego generatora tranzystorowego o konstrukcji umozliwiajacej jego nalozenie na zyle kabla, a pobudzanego do dzialania pradem przeplywajacym przez te zyle po zalaczeniu urzadzenia elektrycznego, na2 79522 przyklad silnika. Wzbudzony pradem generator emituje w zyle kabla na która zostal nalozony, prad szybko- zmienny o okreslonej dla kontrolowanego urzadzenia czestotliwosci, przy czym ta czestotliwosc ulega dewiacji proporcjonalnej do natezenia pradu pobieranego przez silnik. Emitowany z generatora prad szybkozmienny dociera wzdluz zyly kabla elektroenergetycznego do zasilajacej go stacji transformatorowej gdzie poprzez filtr elektryczny zostaje wyodrebniony, w razie potrzeby wzmocniony i przeslany typowym kablem teletechnicznym do odbiorczych urzadzen sygnalizacji dyspozytorskiej znajdujacych ie zazwyczaj na powierzchni kopalni.Jezeli elementem sygnalizacyjnym jest uklad dyskryminatora czestotliwosci, to na jego wyjsciu uzyskuje sie zarówno informacje binarna jak i analogowa. Poniewaz do jednej elektroenergetycznej linii zasilajacej podlaczonych jest w praktyce kilka wzglednie kilkanascie urzadzen elektrycznych, to przez umieszczenie genera¬ tora o odpowiedniej czestotliwosci w kazdym z przynaleznych wylaczników stycznikowych, uzyskuje sie wielokrotne wykorzystanie jednej linii kablowej do transmisji informacji telemetrycznych. Istotnym jednak jest dobór takich czestotliwosci pracy generatorów, azeby prady przez nie emitowane mogly plynac w obwodzie kablowej sieci elektroenergetycznej.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku umozliwiaja skuteczne przesylanie informacji o pracy urzadzen elektrycznych bez koniecznosci instalowania do tego celu odrebnej sieci telemetrycznej Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladzie wykonania uwidocznionym na rysunku na którym fig. 1 przedstawia w sposób pogladowy budowe generatora, a fig. 2 — schemat pogladowy elektoener- getycznej sieci, zasilajacej kilka silników elektrycznych o stanie pracy których wysylane sa informacje za pomoca generatorów wedlug fig. 1 umieszczonych we wnetrzu poszczególnych wylaczników.Jak to przedstawia fig. 1 prad przemienny o czestotliwosci przemyslowej plynacy przez przewód 1 kabla elektroenergetycznej linii zasilajacej wyindukuje w uzwojeniu 2 nawinietym na toroidalny rdzen 3 sile elektro¬ energetyczna która jest wykorzystana do zasilania, poprzez prostownik skladajacy sie z diody 4 i kondensatora 5, ukladu generatora. Generator zlozony jest z tranzystora 6, w obwodzie kolektora którego jest wlaczony obwód rezonansowy zlozony z cewki 7 polaczonej równolegle z kondensatorem 8, przy czym punkt polaczenia cewki 7 i kondensatora 8 jest polaczony poprzez ustalajacy punkt pracy tranzystora opornik 11 do bazy tranzystora 6, która jest zwierana dla pradów zmiennych poprzez kondensator 12. Natomiast w obwód emitera tego tranzystora jest wlaczona cewka sprezenia zwrotnego 9. Urzadzenie zawiera ponadto toroidalny rdzen 10 na którym nawiniete sa cewki 7 i 9. Przewód 1 uzwojenie 2 oraz rdzen 3 stanowia transformator zasilajacy uklad generatora.Natomiast uzwojenie cewki 7, rdzen 10 oraz przewód 1 stanowia transformator emitujacy do sieci elektroener¬ getycznej prad o czestotliwosci wyznaczonej przez parametry cewki 7, kondensatora 8 oraz rdzen 10.• Jak to przedstawia fig. 2 we wnetrzu kazdego z wylaczników stycznikowych 13 na dowolny przewód trójzylowego kabla 14 zasilajacego silnik elektryczny 15 naklada sie generator 16. Generatory 16 pobudzone do dzialania pradem pobieranym przez poszczególne silniki 15 po ich zalaczeniu wylacznikami 13, emituja do sieci elektroenergetycznej prady szybkozmienne o odpowiednich czestotliwosciach. Prady te wyodrebnia sie z sieci elektroenergetycznej za pomoca pasywnego lub aktywnego filtru pasmanego 17 do którego wyjscia podlacza sie typowy telemetryczny tor transmisyjny. PL PL