Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.10.1974 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 79369 KI. 21c,44 MKP H01h 7/02 CZYTELNI.Urzedy Po*eRt**ego hlskiii lutwwpft*) Littt-n Twórcawynalazku: Stefan Koczwara Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Tele- i Radiotechniczny, Warszawa (Polska) Pneumatyczny opózniacz czasowy, zwlaszcza do automatu schodowego Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny opózniacz czasowy, zwlaszcza do automatu schodowego.W znanych i stosowanych dotychczas automatach schodowych stosuje sie zasade mechaniczna to znaczy, ze silnik o krótkozwartym rotorze, poprzez odpowiednia przekladnie obnizajaca obraca tarcze sterujaca wlaczeniem i wylaczeniem oswietlenia klatki schodowej. Regulacja czasu trwania oswietlenia- w zaleznosci od wysokosci budynku-odbywa sie jednorazowo przez odginanie ramion ostatniej zebatki przez instalujacego automat. Czas dzialania to znaczy czas potrzeby do zapalenia sie oswietlenia, jest zwykle dosc dlugi i róznorodny. Urzadzenie to jest drogie i pracochlonne w wykonaniu, ulega dosc szybkiemu wyrobieniu sie lozysk i slimaków, jest halasliwe i wymaga kosztownej konserwacji/Zastosowanie zasady elektrycznej: zaplon neonówki, wydatnie eliminuje powyzsze wady, ale potrzeba uzycia czulego przekaznika polaryzowanego, a nastepnie dodatkowego o kontaktach silnopradowych podraza koszt urzadzenia.W znanym rozwiazaniu wedlug patentu 49362 pneumatyczny czlon wylacznika zwlocznego zaopatrzony jest w plaska membrane, która wcisnieta jest w zaglebienie obudowy, przy czym przy odciagnieciu membrany od jej obudowy miedzy ta obudowa i membrana powstaje podcisnienie, które jest wyrównywane za pomoca zaworu lub dyszy dla uzyskania zadanego czasu opóznienia, a powrót membrany do polozenia wyjsciowego po zakonczeniu suwu opózniajacego nastepuje bez zwloki, gdyz drugi zawór znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny zostaje otwarty przy koncu suwu opózniajacego i pozostaje otwarty podczas suwu powrotnego, a przy koncu tego ostatniego zostaje zamkniety.W tym rozwiazaniu obudowa membrany ma pusty wewnatrz korpus zaworu z przedluzeniem w ksztalcie trzpienia umieszczonym przy zamknietym koncu korpusu zaworu, który przechodzi przez otwór w obudowie i na swym wolnym koncu znajduje sie pod dzialaniem napietej sprezyny, która korpus zaworu dociska do gniazda zaworu w obudowie, przy czym w wydrazeniu korpusu wchodzi swa glowica popychacz umocowany w osi do membrany, podczas gdy drugi koniec popychacza wspóldziala z napieta sprezyna plytkowa majaca na sobie mostek zestykowy.Celem wynalazku jest pelne wyeliminowanie dotychczasowych wad i skonstruowanie urzadzenia uprosz¬ czonego opierajacego sie na zasadzie pneumatycznej bez elementów obracajacych sie, nie podlegajacych wiec wyrobieniusie. "2 79 369 Istota wynalazku polega na zastosowaniu do automatu schodowego scisliwego mieszka z zaworem dlawiacym regulowanym, oddzialowywujacym na uklad stycznika w ten sposób ze do górnej wewnetrznej czesci scisliwego mieszka przytwierdzony jest rdzen magnetyczny, zas do dolnej wewnetrznej nieruchomej jego czesci x przytwierdzony jest karkas uzwojenia elektromagnesu oraz, ze w dolnej czesci mieszka znajduje sie wentyl i hermetyzowane przepusty.Zaleta wylacznika schodowego wed'ug wynalazku jest natychmiastowe zadzialanie bez czasochlonnego czekania na zapalenie sie swiatla, duza prostota, mala awaryjnosc, brak halasliwosci i niski koszt konserwacji, oraz niska jego cena w wykonaniu wieloseryjnyrru Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który jest schematem ukladu.Do zacisków Gj i G2 polaczone jest napiecie sieci zasilajacej napiecia przemiennego lub stalego. Zacisk G polaczony jest z ruchomym kontaktem stycznika S, a dalej z przyciskiem K oraz zarówka O. W stanie spoczynkowym mieszek jest niescisniety, a kontakt ruchomy stycznika S dotyka górnego jego kontaktu nieruchomego i laczy go z uzwojeniem elektromagnesu E. Przez przycisniecie przycisku K napiecie 220 V poprzez ruchomy kontakt stycznika S i górny jego nieruchomy kontakt przedostaje sie na uzwojenie elektro¬ magnesu E i przez to uzwojenie do drugiego zacisku sieci Gx. Powoduje to gwaltowne wciagniecie przez uzwojenie elektromagnesu E rdzenia magnetycznego N i scisniecie mieszka metalowego M z równoczesnym, czesciowym opróznieniem sie mieszka M z powietrza przez wentyl Z.Poniewaz górna krawedz mieszka M obnizyla sie, stopka stycznika S przerzucila ruchomy kontakt w dolne jego polozenie przerywajac obwód uzwojenia elektromagnesu E z równoczesnym zamknieciem obwodu zarówki O, powodujac jej zaswiecenie. Nastepuje teraz powolne podnoszenie sie górnej krawedzi mieszka M, spowodowa¬ ne doplywem powietrza przez regulowany dlawik T. Krótko przed osiagnieciem stanu spoczynkowego przez mieszek M nastepuje przerzucenie ruchomego kontaktu stycznika S w górne jego polozenie i polaczenie go z górnym nieruchomym kontaktem wlaczajacym uzwojenie elektromagnesu E w obwód przycisku K. Automat przygotowany jest w ten sposób do nastepnego zadzialania. Dluzsze przyciskanie przycisku K nie powoduje uszkodzenia uzwojenia elektromagnesu E poniewaz z chwila scisniecia sie mieszka M i wlaczenia sie oswietlenia na klatce schodowej nastepuje samoczynne rozlaczenie sie obwodu uzwojenia E. Konce uzwojenia elektroma¬ gnesu E wyprowadzone sa przez hermetyzowane przepusty P, zas sam automat znajduje sie w obudowie D z trzema wyprowadzeniami 62,62 i G PL PL