Pierwszenstwo: 22.12.1972 (P. 159769) Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78918 KI 21d2,49 MKP H01f 27/28 _ Y T LL-Hl* Urzedu ;W**^° 5 Twórcywynalazku: Ryszard Sobocki, Janusz Pierzynski Uprawniony z patentu tymczasowego: „ELTA" Fabryka Transformatorów i Aparatury Trakcyjnej im. Bojowników PPR, Lódz (Polska) Sposób wykonania wydzielonych uzwojen regulacyjnych dla transformatorów i autotransformatorów regulacyjnych Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonania wydzielonych uzwojen regulacyjnych dla transformatorów i autotransformatorów regulacyjnych.Znane wykonania wydzielonych uzwojen regulacyjnych, zgrubnego i drobnego charakteryzuja sie tym, ze sa one nawijane na oddzielnych tulejach jako uzwojenia srubowe- zgrubne - jednym przewodem, a drob¬ ne- kilkoma przewodami równoleglymi, lub nawijane sa na wspólnej tulei jako oddzielne uzwojenia cewkowe.W znanych rozwiazaniach wystepujace przepiecia przy udarach napieciowych w obszarze uzwojen regula¬ cyjnych, a zwlaszcza w szczelinie lub kanale promieniowym miedzy uzwojeniem regulacji zgrubnej i uzwojeniem regulacji drobnej osiagaja duze wartosci. Takze w rozwiazaniu cewkowych uzwojen regulacyjnych na wspólnej tulei maja miejsce luki amperozwojów, powodujace wystepowanie duzych sil osiowych przy zwarciu dynamicz¬ nym. Powyzsze zjawiska sa bardzo niekorzystne dla pracy transformatora i pociagaja za soba zwiekszenie wy¬ miarów obrysowych transformatora.Celem wynalazku jest ograniczenie przepiec przy udarach napieciowych w obszarze wydzielonych uzwojen regulacyjnych wysokonapieciowych transformatorów lub autotransformatorów regulacyjnych, a takze zwieksze¬ nie wytrzymalosci dynamicznej uzwojen.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie sposobu wykonania wydzielonych uzwojen regulacyjnych, w którym uzwojenie regulacyjne lub jego czesc nawija sie dwoma lub trzema przewodami, z których kazdy sklada sie z jednego lub wiekszej ilosci drutów. Jeden z tych przewodów zawsze stanowi uzwojenie regulacji drobnej z zaczepami, natomiast pozostale przewody stanowia uzwojenie regulacji zgrubnej i wydzielona czesc uzwojenia podstawowego lub tylko uzwojenie regulacji zgrubnej, albo tylko wydzielona czesc uzwojenia podsta¬ wowego, przy czym kolejnosc nastepowania po sobie przewodów i drutów jest dowolna. Przy przewodach skladajacych sie z dwóch lub wiecej drutów równoleglych, druty przewodu uzwojenia regulacji drobnej laczy sie ze soba w miejscach wyprowadzen do przelacznika zaczepów, a druty przewodu uzwojenia regulacji zgrubnej i druty przewodu wydzielonej czesci uzwojenia podstawowego laczy sie ze soba na koncach.Zastosowanie wynalazku umozliwia zmniejszenie wymiarów i ciezarów transformatorów i autotransforria-2 78918 torów z regulacja napiecia, a poza tym uprosci wykonanie uzwojen oraz przyniesie oszczednosci na materiale i robociznie.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat uzwojen wykonanych trzema przewodami, przy czym kazdy przewód sklada sie z jednego drutu, fig. 2 — schemat uzwojen wykonanych dwoma przewodami, przy czym kazdy przewód sklada sie z dwóch drutów, a fig. 3 przedstawia schemat uzwojenia, w którym wystepuja grupy równolegle.Sposób wykonania wydzielonych uzwojen regulacyjnych wedlug wynalazku polega na tym, ze uzwojenie regulacyjne lub jego czesc nawija sie dwoma lub trzema przewodami, z których kazdy sklada sie z jednego lub wiekszej ilosci drutów. Jeden z tych przewodów 1 zawsze tworzy uzwojenie regulacji drobnej I z zaczepami, natomiast pozostale przewody 2 i 3 tworza uzwojenie regulacji zgrubnej II i wydzielona czesc uzwojenia podsta¬ wowego III (fig. 1, lub tylko uzwojenie regulacji zgrubnej, albo tylko wydzielona czesc uzwojenia podstawowego, przy czym kolejnosc wystepowania po sobie przewodów i drutów jest dowolna.Przy wystepowaniu w kazdym przewodzie jednego drutu uzwojenie nawija sie dwoma przewodami tak, ze jeden przewód tworzy uzwojenie regulacji zgrubnej, a drugi przewód tworzy uzwojenie regulacji drobnej.W innym przykladzie uzwojenie nawija sie takimi przewodami w ten sposób, ze jeden przewód tworzy wydzielona czesc uzwojenia podstawowego, a drugi przewód tworzy uzwojenie regulacji drobnej. ' W dalszej odmianie wykonania przewody uzwojen regulacji drobnej, regulacji zgrubnej i wydzielonej czesci uzwojenia podstawowego nawija sie w grupach równoleglych, przy czym liczba grup równoleglych przewodów uzwojen regulacji drobnej, "regulacji zgrubnej i wydzielonej czesci uzwojenia podstawowego jest równa lub rózna.Podobne wystepowanie uzwojen regulacji drobnej, regulacji zgrubnej i wydzielonej czesci uzwojenia pod¬ stawowego zachodzi przy nawijaniu przewodów skladajacych sie z dwóch lub wiecej drutów równoleglych, przy czym druty 1a, 1b, przewodu uzwojenia regulacji drobnej laczy sie ze soba w miejscach wyprowadzen do przelacznika zaczepów 4, a druty 2a, 2b przewodu uzwojenia regulacji zgrubnej i druty przewodu wydzielonej czesci uzwojenia podstawowego laczy sie ze soba na koncach (fig. 2) PL PL